Logo

Y corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU

Dewislen yr adran

Adroddiad newydd yn dangos bod yr etholaeth wedi tyfu yn 2016, ond mae angen diwygiadau uchelgeisiol i gadw i fyny gyda newid

Cyhoeddi: 16 Mar 2017

Mae maint yr etholaeth llywodraeth leol yn Y Deyrnas Unedig wedi cynyddu gan 2.5% ar y flwyddyn flaenorol, yn ôl adroddiad y Comisiwn Etholiadol. Roedd 47,350,696 o bleidleiswyr wedi cofrestru ar 1 Rhagfyr 2016; ond mae'r Comisiwn yn argymell y byddai proses gofrestru fwy awtomatig yn helpu gwella cyfanrwydd y cofrestrau etholiadol ymhellach.

Roedd yr etholaeth Senedd y DU ar 1 Rhagfyr 2016 wedi cynyddu gan 2.3% ar y flwyddyn flaenorol i 45,766,429.

Mae cofrestrau 1 Rhagfyr yn giplun o'r cofrestrau, wedi'i gymryd ar bwynt allweddol yn y calendr yn dilyn gweithgareddau cofrestru a gynhelir bob hydref gan awdurdodau lleol. Canfyddiadau'r adroddiad:

  • Cynyddodd etholaethau llywodraeth leol yng Nghymru, Lloegr a'r Alban. Roedd lleihad yng Ngogledd Iwerddon, ond cynyddodd maint y gofrestr eto cyn etholiad Cynulliad mis Mawrth.
  • Mae data yn nodi bod cywirdeb a chyfanrwydd y cofrestrau etholiadol wedi bod yn sefydlog ers cyhoeddi'r asesiad diwethaf ar ddiwedd y cyfnod pontio i Gofrestr Etholiadol Unigol (IER) ym mis Rhagfyr 2015.
  • Mae'r nifer o gyrhaeddwyr (y rhai sydd wedi cyrraedd oed pleidleisio yn ystod bywyd y gofrestr) ar gofrestrau llywodraeth leol wedi cynyddu gan 18.6% yn yr un cyfnod, er bod y ffigwr ar gyfer Prydain Fawr yn parhau i fod yn 30% yn llai na'r nifer a gofrestrodd cyn cychwyn y cyfnod pontio i IER ym mis Chwefror/Mawrth 2014.
  • Mae cynnydd o 144% yn y nifer o bleidleiswyr cofrestredig tramor i 263,902. Gwnaed y mwyafrif o'r ceisiadau hyn i gofrestru cyn Refferendwm yr UE.

Dywedodd Claire Bassett, Prif Weithredwr y Comisiwn Etholiadol:

"Mae'r cofrestrau etholiadol wedi tyfu yn dilyn digwyddiadau etholiadol y llynedd, ond allwn ni ddim cael agwedd hunanfodlon gan fod miliynau dal i fod heb eu cofrestru'n gywir.

"Bellach, nid yw’r canfas blynyddol presennol ym Mhrydain Fawr y ffordd fwyaf effeithiol na chost effeithlon o gynnal y cofrestrau; byddwn yn parhau i gydweithio'n agos gyda Llywodraeth y DU ac awdurdodau lleol i dreialu dulliau newydd allai foderneiddio'r broses gofrestru ymhellach.

Fel rhan o'i Raglen Moderneiddio Cofrestru Etholiadol, mae Swyddfa'r Cabinet yn cynnal nifer o gynlluniau peilot i brofi p'un a gelli newid y gofynion presennol ar sut i gynnal y canfas ym Mhrydain Fawr ai peidio i wneud y broses yn fwy effeithlon ac yn llai costus.

Ychwanegodd Claire Bassett:

"Ry'n ni'n credu byddai proses gofrestru fwy awtomatig yn gwella'r system yn fawr, gyda phleidleiswyr yn cael eu hychwanegu at y gofrestr wedi iddyn nhw roi eu manylion i wasanaethau eraill y llywodraeth. Esiampl allweddol fyddai cofrestru pobl ifanc yn awtomatig pan fyddant yn cael Rhif Yswiriant Gwladol, gan helpu mynd i'r afael â than-gofrestriad hanesyddol y grŵp oedran yma."

Gwaith yn parhau i gofrestru pobl i bleidleisio

Ers 1 Rhagfyr, mae dros 1.2 miliwn o geisiadau i gofrestru i bleidleisio wedi eu gwneud ledled Prydain Fawr, yn dilyn gweithgarwch cofrestru sylweddol gan Swyddogion Cofrestru Etholiadol sy'n parhau cyn etholiadau mis Mai 2017. Cynyddodd y nifer o gofnodion ar y gofrestr etholiadol yng Ngogledd Iwerddon gan 20,606 yn y cyfnod cyn etholiad y Cynulliad ar 2 Mawrth.

Bydd y Comisiwn Etholiadol yn cynnal ymgyrch cofrestru pleidleiswyr cyn etholiadau 4 Mai. Bydd hyn yn cynnwys hysbysebu ar y teledu, radio ac yn ddigidol.

Mae adroddiad heddiw ar gael ar wefan y Comisiwn.

Diwedd

Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â:
Lisa Camps yn swyddfa'r wasg y Comisiwn Etholiadol ar 020 7271 0704 neu lcamps@electoralcommission.org.uk
Tu allan i oriau swyddfa 07789 920 414

Nodiadau i olygyddion

1. Y Comisiwn Etholiadol yw'r corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU. Rydym yn gweithio i hyrwyddo hyder y cyhoedd yn y broses ddemocrataidd a sicrhau ei hygrededd drwy'r canlynol:

  • galluogi cyflawni etholiadau a refferenda rhydd a theg, canolbwyntio ar anghenion etholwyr a mynd i'r afael ag amgylchedd sy'n gyson newid i sicrhau bod pob pleidlais yn parhau i fod yn ddiogel a hygyrch.
  • rheoleiddio cyllid gwleidyddol - cymryd camau rhagweithiol i gynyddu tryloywder, sicrhau cydymffurfiaeth ac erlid achosion o dorri rheolau
  • defnyddio ein harbenigedd i wneud ac eirioli dros newidiadau i'n democratiaeth, gan geisio gwella tegwch, tryloywder ac effeithiolrwydd

Crëwyd y Comisiwn Etholiadol yn 2000 ac mae'n adrodd yn uniongyrchol i Senedd y DU ac i Senedd yr Alban.

2. Yng Ngogledd Iwerddon, maint yr etholaeth ar 1 Rhagfyr 2016 oedd 1,233,926. Roedd maint yr etholaeth yn etholiadau Cynulliad Gogledd Iwerddon ar 2 Mawrth wedi cynyddu i 1,254,709.

3. Bydd etholiadau llywodraeth leol yng Nghymru a Lloegr, etholiadau Maerol yn Lloegr ac etholiadau cyngor yn yr Alban ym mis Mai 2017. Y dyddiad cau cofrestru yng Nghymru a Lloegr yw dydd Iau 13 Ebrill. Yn yr Alban y dyddiad cau cofrestru yw dydd Llun 17 Ebrill

4. Cychwynnodd y cyfnod pontio i Gofrestru Etholiadol Unigol ym mis Mehefin 2014 a daeth i ben pan gyhoeddwyd y gofrestr ddiwygiedig ar 1 Rhagfyr 2015. Yn flaenorol, un person ymhob cartref oedd yn gyfrifol am gofrestru pawb sy'n byw yn y cyfeiriad hwnnw. Gyda chofrestru etholiadol unigol, mae gofyn i bob person gofrestru'n unigol yn hytrach nag yn ôl cartref.

5. Fel arfer byddi'r Comisiwn yn cyhoeddi canlyniad ei asesiad o berfformiad Swyddogion Cofrestru Etholiadol yn erbyn y safonau perfformiad ar yr un pryd â'r dadansoddiad o Gofrestrau 1 Rhagfyr. Fodd bynnag o ganlyniad i heriau o ran casglu data'r gofrestr, nid yw'r Comisiwn wedi llwyddo cwblhau ei adolygiad o gynnydd Swyddogion Cofrestru Etholiadol unigol wrth gyflawni gweithgareddau cofrestru yn eu hardal. Bydd y Comisiwn yn cyhoeddi canlyniadau ei asesiadau o berfformiad o ran canfas 2016 ar ôl etholiadau Mai 2017.

Newyddiadurwr