Beth yw cytundeb etholiadol?

Pan fyddwn yn defnyddio'r term 'cytundeb etholiadol', rydym yn cyfeirio at achos lle mae plaid neu ymgeisydd yn cytuno i beidio â sefyll fel ymgeisydd mewn sedd, er mwyn rhoi gwell siawns i ymgeisydd neu blaid arall o ennill y sedd. 


Gallai hwn fod yn drefniant anffurfiol mewn un sedd neu'n gytundeb mwy ffurfiol rhwng nifer o bleidiau mewn nifer o seddi.  Rydym wedi ystyried y rheolau yn yr enghreifftiau canlynol:


•    chi yw Plaid A ac rydych am ymrwymo i gytundeb â Phlaid B. Rydych yn cyhoeddi hyn, a thrwy wneud hynny, yn hyrwyddo eich plaid i ymgeiswyr. 
•    chi yw Plaid A ac rydych yn dod i gytundeb â Phlaid B na fyddwch yn sefyll fel ymgeisydd mewn etholaeth. Nid ydych yn cyhoeddi'r cytundeb nac yn ymgyrchu mewn unrhyw ffordd. 
•    chi yw Plaid A ac rydych yn dod i gytundeb â Phlaid B na fyddwch yn sefyll fel ymgeisydd mewn etholaeth. Rydych yn cyhoeddi hyn ond nid ydych yn ymgyrchu. 
•    chi yw Plaid A ac rydych yn dod i gytundeb â Phlaid B. Rydych yn cyhoeddi'r cytundeb ac yn hyrwyddo Plaid B neu ei hymgeisydd yn yr etholaeth. 
•    chi yw Plaid A ac rydych yn rhan o gytundeb â nifer o bleidiau eraill mewn nifer o etholaethau. Mae yna gyhoeddiadau ac ymgyrchu cyhoeddus. 


Os yw eich plaid yn ymgyrchu dros:


•    ymgeisydd nad yw'n sefyll yn enw eich plaid 
•    plaid arall


efallai y cewch eich trin yn ymgyrchydd nad yw'n blaid.


Dylech ystyried yn ofalus ym mha rinwedd rydych yn gweithredu a lle y dylid rhoi gwybod am unrhyw wariant. Bydd y ffordd rydych yn rhoi gwybod am wariant yn dibynnu ar y ffeithiau ym mhob achos. 
 

Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Tachwedd 2019