Gwybodaeth am y Ddeddf Etholiadau

Mae Llywodraeth y DU wedi cyflwyno deddfwriaeth newydd sy'n cynnig newidiadau i system etholiadol y DU. Mae'r ddeddfwriaeth, sy'n dwyn y teitl y Ddeddf Etholiadau, yn cynnwys mesurau sy'n effeithio ar y canlynol:

  • etholiadau a'r ffordd rydym yn pleidleisio
  • ymgyrchu a'r rheolau ynglŷn â gwariant ar ymgyrchu a chyllido
  • goruchwyliaeth seneddol o'r Comisiwn Etholiadol 

Byddai'r newidiadau yn y Ddeddf yn gymwys i etholiadau Senedd y DU, etholiadau ar gyfer Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yng Nghymru a Lloegr ac etholiadau lleol yn Lloegr. Byddai rhai darpariaethau yn gymwys i etholiadau Cynulliad Gogledd Iwerddon ac etholiadau lleol yng Ngogledd Iwerddon.

Mae'r Ddeddf yn ceisio gwella diogelwch, hygyrchedd a thryloywder etholiadau ac ymgyrchu. Bydd angen i'r newidiadau a gyflwynir ganddo gael eu cynllunio'n dda, eu rhoi ar waith fesul cam a'u hariannu'n gywir, er mwyn sicrhau y gall gweinyddwyr etholiadol, ac eraill sy'n ymwneud â chynnal etholiadau, roi'r mesurau ar waith yn ôl y bwriad. 

Gan fod datganoli yn golygu y bydd rheolau gwahanol ar gyfer rhannau gwahanol o'r DU, bydd yn bwysig sicrhau bod yr holl system yn parhau i weithio'n dda ac y gall pawb ddeall pa reolau sydd ar waith mewn etholiadau gwahanol. Byddwn yn rhoi cyngor annibynnol i seneddwyr ar gynnwys y Ddeddf, yn seiliedig ar dystiolaeth gyhoeddedig a'n harbenigedd. Byddwn hefyd yn cyhoeddi ein barn. 

Nawr bod y Ddeddf wedi'i phasio'n gyfraith – a bod rheolau newydd ar gyfer etholiadau, pleidleisio ac ymgyrchu – byddwn yn gweithio gyda phleidleiswyr, cynghorau lleol, pleidiau gwleidyddol, ymgyrchwyr a chyrff cynrychioliadol er mwyn sicrhau bod pawb sy'n ymwneud ag etholiadau yn deall y newidiadau ac yn barod ar eu cyfer.

Darllen pellach