Etholiad Cyffredinol Senedd y DU 2019

Overview

Dyma grynodeb o'n hadroddiad ar etholiad cyffredinol y DU yn 2019. Mae'r adroddiad yn parhau mewn dwy adran fanwl, sy'n ymwneud â chyflawni'r etholiad ac ymgyrchu yn yr etholiad.

Lawrlwythwch yr adroddiad llawn fel PDF

Overview

Cofrestrwyd mwy na 40 miliwn o bobl i bleidleisio, a phleidleisiodd 67% o'r rhain.

Opportunities

Mae cyfle rhwng nawr a'r etholiad cyffredinol arfaethedig nesaf i gyflwyno newid gwirioneddol, amddiffyn hyder yn y ffordd y caiff etholiadau eu cynnal a gwella ymddiriedaeth mewn ymgyrchoedd.

Mae angen dechrau cymryd camau nawr, er mwyn helpu i sicrhau na fydd hyder yn lleihau ymhellach mewn etholiadau yn y dyfodol.

Areas for improvement

Mae ein hadroddiad yn nodi meysydd lle mae angen i lywodraethau, Swyddogion Cofrestru Etholiadol, Swyddogion Canlyniadau, pleidiau gwleidyddol, ymgyrchwyr, cwmnïau cyfryngau cymdeithasol a rheoleiddwyr gydweithio er mwyn cytuno ar gyfreithiau, prosesau neu safonau ymddygiad newydd. Byddwn yn cefnogi'r gwaith hwn, er mwyn sicrhau bod y newidiadau'n ymarferol ac o fudd i bleidleiswyr ac yn gwella hyder y cyhoedd.

Action needed

Cefnogi Swyddogion Cofrestru Etholiadol a Swyddogion Canlyniadau i fodloni disgwyliadau pleidleiswyr

  • Mae angen i Lywodraeth y DU nodi gwelliannau i'r gwasanaeth ar-lein ar gyfer cofrestru i bleidleisio, systemau meddalwedd ar gyfer rheoli etholiadau a'r model cyllido ar gyfer etholiadau, er mwyn helpu Swyddogion Cofrestru Etholiadol i reoli niferoedd mawr o geisiadau i gofrestru mewn modd effeithiol (yn cynnwys ceisiadau dyblyg) cyn digwyddiadau etholiadol mawr
  • Dylai Llywodraeth y DU hefyd archwilio diwygiadau a fyddai'n ei gwneud yn haws i bobl gofrestru neu ddiweddaru eu manylion drwy gydol y flwyddyn, fel trwy integreiddio ceisiadau i gofrestru mewn cysylltiadau gwasanaethau cyhoeddus eraill
  • Mae angen i Lywodraeth y DU ystyried dulliau newydd arloesol o wella'r broses o bleidleisio ar gyfer etholwyr tramor, gan ddefnyddio tystiolaeth o wledydd eraill, yn enwedig o ystyried ei chynlluniau i gynyddu nifer y dinasyddion Prydeinig tramor sy'n gymwys i bleidleisio
  • Mae angen i dair llywodraeth y DU nodi sut y byddant yn symleiddio ac yn moderneiddio cyfraith etholiadol, gan adeiladu ar yr argymhellion cynhwysfawr gan Gomisiynau'r Gyfraith sydd wedi derbyn cefnogaeth eang

Cefnogi ymddiriedaeth a hyder mewn ymgyrchoedd etholiadol

  • Mae angen i ymgyrchwyr, ymgeiswyr a phleidiau gwleidyddol gymryd mwy o gyfrifoldeb am gynnwys ymgyrchoedd y maent yn eu cynnal ynghyd â'r ffordd y cânt eu cyflwyno, ac effaith eu gweithgareddau ar hyder y cyhoedd mewn etholiadau
  • Mae angen i Lywodraeth y DU wneud cynnydd ar ei hymgynghoriad arfaethedig ar ddeddfwriaeth er mwyn sicrhau bod rhaid i ymgyrchwyr gynnwys gwybodaeth amdanynt eu hunain ar ddeunydd ymgyrchu digidol
  • Mae angen i gwmnïau cyfryngau cymdeithasol roi data mwy manwl a chywir am ymgyrchoedd etholiadol a gwariant mewn llyfrgelloedd hysbysebion ar eu llwyfannau er mwyn sicrhau bod mwy o wybodaeth am bwy sy'n ymgyrchu ar gael i ni a'r pleidleiswyr 

Cefnogi pobl sydd am sefyll fel ymgeiswyr

  • Dylai pleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr eraill, Llywodraeth y DU a chwmnïau cyfryngau cymdeithasol barhau i gymryd camau i fynd i'r afael ag achosion o fygylu er mwyn sicrhau na fydd pobl yn penderfynu peidio â sefyll etholiad neu ymgyrchu oherwydd perygl camdriniaeth, bygythiadau neu fygylu