Y Comisiwn Etholiadol

Y corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU

Dewislen yr adran

2. Maint y gofrestr etholiadol

Cofrestrodd nifer amcangyfrifedig o 46.8 miliwn i bleidleisio yn etholiad cyffredinol Senedd y DU ym mis Mehefin 2017. Hon oedd y nifer fwyaf o bleidleiswyr ar gyfer digwyddiad pleidleisio ledled y DU, gyda thua 500,000 yn fwy ohonynt nag yn etholiad cyffredinol 2015 a 300,000 yn fwy nag ar gyfer refferendwm yr UE yn 2016.

Hefyd, cynyddodd cyfanswm nifer y bobl a gofrestrwyd i bleidleisio ledled y DU tua 1.4 miliwn rhwng diwedd y canfas blynyddol ar 1 Rhagfyr 2016 ac etholiad mis Mehefin 2017. Dengys Siart 1 isod y newid o ran maint cofrestri etholiadol y DU ar gyfer digwyddiadau pleidleisio ledled y DU (gan gynnwys etholiadau cyffredinol Senedd y DU ac etholiadau Senedd Ewrop) ac ar ddiwedd y canfas blynyddol bob blwyddyn ers 2009.

Roedd peth gwahaniaeth ym maint y newid o ran pleidleiswyr etholaethol rhwng mis Mai 2015 a mis Mehefin 2017. Gwelodd pedair etholaeth gwymp yng nghyfanswm nifer y pleidleiswyr cofrestredig, ychydig dros 10% ers yr etholiad cyffredinol diwethaf (De Ilford, Gogledd Glasgow, Gogledd-ddwyrain Glasgow a Merthyr Tudful a Rhymni) tra gwelodd dau gynnydd o 10% neu fwy (Bridgwater a Gorllewin Gwlad yr Haf, a Gogledd-orllewin Leeds). Bridgwater a Gorllewin Gwlad yr Haf a welodd y cynnydd absoliwt mwyaf o 8,803 o bleidleiswyr tra cofnododd De Ilford y lleihad absoliwt mwyaf o 9,500 o bleidleiswyr.

Mae maint cofrestri etholiadol yn amrywio dros amser ac roedd hefyd newidiadau o ran y nifer a gofrestrwyd i bleidleisio yn y cyfnod byrrach rhwng mis Rhagfyr 2016 a mis Mehefin 2017. Nid yw hyn yn syndod gan fod nifer y pleidleiswyr yn cynyddu cyn pleidlais fawr i adlewyrchu symudiad yn y boblogaeth, gan leihau'n aml iawn ar ôl y canfas dilynol. Felly, byddem yn disgwyl i ddwy set o gofrestri etholiad cyffredinol fod yn debycach (mewn cyfnod byr) na rhwng set o gofrestri mis Rhagfyr a'r rhai a ddefnyddir mewn etholiad cyffredinol.

Siart 1: Maint cofrestrau etholiadol y DU 2009-2017

Maint cofrestrau etholiadol y DU 2009-2017

Nid yw'n syndod felly i fwy o etholaethau weld cynnydd yn nifer y pleidleiswyr rhwng mis Rhagfyr a mis Mehefin ac nad oedd unrhyw leihad gymaint. Cafodd cynnydd o fwy na 15% ei gofnodi o ran nifer y pleidleiswyr yn etholaethau Bethnal Green a Bow, Poplar a Limehouse a Gogledd-orllewin Leeds. Bu cynnydd nodedig o fwy na 10% hefyd mewn etholaethau â nifer fawr o fyfyrwyr (Canterbury, Caergrawnt, Pafiliwn Brighton, Gorllewin Bryste a Chanol Leeds).

Yn ein papur briffio a gyhoeddwyd ar ôl etholiadau Cynulliad Gogledd Iwerddon ym mis Mawrth 2017, codwyd pryderon bod bron i 3,500 o bobl wedi mynd i orsaf bleidleisio i bleidleisio ond iddynt gael gwybod nad oeddent wedi cofrestru. Gwyddom fod 1,862 o bobl yng Ngogledd Iwerddon wedi cael eu troi i ffwrdd yn etholiad cyffredinol y DU ym mis Mehefin am yr un rheswm. Er bod hyn yn lleihad sylweddol yn nifer y bobl na allent bleidleisio am nad oeddent wedi cofrestru'n gywir, roedd serch hynny'n siomedig na allai nifer sylweddol o bobl fwrw eu pleidlais.

Etholiadau & refferenda