Y Comisiwn Etholiadol

Y corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU

Dewislen yr adran

Data a dadansoddiad twyll etholiadol

Mae twyll etholiadol a chanfyddiad y cyhoedd o dwyll yn tanseilio democratiaeth ac yn gwanhau traddodiad cryf y Deyrnas Unedig o etholiadau rhydd a theg. Felly, mae'r Comisiwn Etholiadol yn ystyried twyll etholiadol yn ddifrifol dros ben.

Bob blwyddyn, mae pob heddlu ledled y DU yn anfon data atom am honiadau o dwyll etholiadol.

Mae twyll etholiadol yn digwydd pan fydd rhywun wedi ceisio twyllo yn fwriadol mewn etholiad. Gallai hyn fod os bydd rhywun wedi esgus bod yn rhywun arall ac wedi defnyddio ei bleidlais, wedi gwneud datganiadau ffug am gymeriad personol ymgeisydd, neu wedi dylanwadu ar rywun i bleidleisio yn erbyn ei ewyllys.

Pennir troseddau twyll etholiadol yn Neddf Cynrychiolaeth y Bobl 1983.

Canfyddiadau allweddol 2018

Nid oes unrhyw dystiolaeth o dwyll etholiadol ar raddfa fawr mewn perthynas ag etholiadau 2018.

Er bod heddluoedd yn y DU wedi ymchwilio i 266 o achosion o dwyll etholiadol honedig yn 2018, dim ond un euogfarn am fân drosedd a dau rybudd gan yr heddlu a gafwyd yn ystod y cyfnod hwn.

Canlyniadau achosion

Ar 1 Mawrth 2019, un euogfarn a gafwyd o achos twyll etholiadol yn 2018. Roedd hyn pan wnaeth ymgeisydd ffugio llofnodion ar ei ffurflen enwebu fel y gallai sefyll yn yr etholiad.

Rhoddodd yr heddlu rybudd i ddau berson dan amheuaeth a chawsant eu derbyn. Roedd un o ganlyniad i ymgeisydd a oedd wedi cofrestru i bleidleisio mewn dau gyfeiriad gwahanol ac a bleidleisiodd (drwy'r post) ddwywaith. Roedd y llall yn rhywun a bleidleisiodd gan ddefnyddio pleidlais bost rhywun arall mewn camgymeriad.

O'r 266 o achosion, nid oedd angen cymryd camau pellach yn dilyn ymchwiliad ar gyfer 191 ohonynt. Cafodd 55 eraill eu datrys yn lleol a rhoddwyd cyngor anffurfiol naill ai gan yr heddlu neu gan y Swyddog Canlyniadau.

Mae ymchwiliadau yn dal i fynd rhagddynt ar gyfer 17 o achosion neu maent yn aros i gael cyngor gan Wasanaeth Erlyn y Goron. Byddwn yn parhau i fonitro'r rhain.

Canlyniad honiadau o dwyll etholiadol y rhoddwyd gwybod amdanynt yn 2018

Mathau o achosion

O'r 266 o achosion yr ymchwiliodd heddluoedd iddynt yn ystod 2018, roedd mwy hanner ohonynt yn honiadau ynghylch troseddau ymgyrchu (140 o achosion). Roedd y rhan fwyaf o'r rhain yn:

  • honiadau ynghylch rhywun yn gwneud datganiadau ffug ynghylch cymeriad personol neu ymddygiad ymgeisydd (69 o achosion)
  • honiadau ynghylch peidio â chynnwys manylion am yr argraffydd, hyrwyddwr a/neu gyhoeddwr ar ddeunydd etholiadol - 'argraffnod' (49 o achosion)

Mathau o honiadau o dwyll etholiadol y rhoddwyd gwybod amdanynt yn 2018

Mathau o honiadau o dwyll etholiadol a gofnodwyd gan heddluoedd ers 2010

Astudiaethau achos

Mae Swyddogion Canlyniadau, heddluoedd ac erlynwyr yn cymryd honiadau o dwyll etholiadol o ddifrif. Maent yn ymchwilio i honiadau gan ddefnyddio adnoddau priodol ac yn sicrhau bod troseddwyr yn cael eu herlyn os oes angen. Dyma'r holl achosion yn 2018 lle cafodd y person dan amheuaeth euogfarn neu rybudd gan yr heddlu.

Etholiadau lleol – Mai 2018

Heddlu Swydd Caergrawnt (Peterborough) – llofnodion ffug ar ffurflen enwebu

Plediodd aelod o Blaid Werdd Peterborough yn euog i ffugio'r holl lofnodion ar y ffurflen enwebu yr oedd yn ofynnol iddo ei chyflwyno er mwyn sefyll yn yr etholiadau llywodraeth leol ym mis Mai 2018.

Cyfaddefodd yr ymgeisydd i'r drosedd pan gafodd ei gwestiynu gan yr heddlu, a thynnodd ei bapur enwebu yn ôl cyn cau'r enwebiadau. Roedd hyn yn golygu nad oedd ei enw yn ymddangos ar y papur pleidleisio.

Cafodd yr ymgeisydd ei ddedfrydu i ddau fis o garchar, wedi'i gohirio am 12 mis. Cafodd Orchymyn Gwasanaeth Cymunedol 100-awr a dirwy o £200 hefyd.

Heddlu Gorllewin Swydd Efrog (Wakefield) - cam-bersonadu wrth bleidleisio drwy'r post

Cafodd heddlu Gorllewin Swydd Efrog adroddiad ei bod yn ymddangos bod pleidlais bost a fwriwyd yn etholiadau mis Mai 2018 wedi cael ei chwblhau a'i dychwelyd gan rywun a fu farw.

Holodd yr heddlu weddw yr etholwr a fu farw. Hi oedd unig ofalwr ei gŵr ac yn aml, byddai'n gwneud ei waith papur, yn llenwi ffurflenni ar ei ran, a phan oedd yn rhy sâl i lofnodi pethau, byddai'n eu llofnodi ar ei ran pan ofynnwyd iddi wneud hynny.

Datgelodd y cyfwelydd mai camgymeriad gwirioneddol oedd hwn yng nghanol ei galar ac nad oedd yn ymgais fwriadol i fwrw pleidlais ffug. Cafodd y weddw rybudd amodol ac o ganlyniad, ysgrifennodd lythyr yn cynnig ymddiheuriad llawn i'r Swyddog Canlyniadau.

Heddlu Manceinion Fwyaf (Rochdale) – cofrestriad ffug a phleidleisio fwy nag unwaith

Roedd ymgeisydd o'r blaid Lafur a oedd yn ceisio cael ei ailethol wedi cofrestru i bleidleisio mewn dau eiddo mewn dwy ward wahanol yn Rochdale. Un ohonynt oedd ei gyfeiriad cartref ac eiddo yr oedd yn ei rentu oedd y llall.

Gwnaeth yr ymgeisydd gais i bleidleisio drwy'r post o'r ddau gyfeiriad ac aeth ati i bleidleisio ddwywaith yn yr etholiadau i Gyngor Rochdale.

Mae'n drosedd i bleidleisio fwy nag unwaith yn yr un etholiad lleol.

Cafodd y canfasiwr ei gyfweld gan yr heddlu a chyfaddefodd ei fod wedi pleidleisio ddwywaith. Yn dilyn cyngor gan Wasanaeth Erlyn y goron, cafodd yr ymgeisydd rybudd gan yr heddlu.

Deiseb etholiadol: Etholiadau llywodraeth leol 2018

Heddlu Swydd Derbyn (Derby) – deiseb etholiadol yn seiliedig ar ddatganiad ffug a wnaed am ymgeisydd ac argraffnod anghywir ar ddeunydd etholiadol.

Mae deiseb etholiadol yn her gyfreithiol i ganlyniad etholiad.

Yn dilyn yr etholiadau cyngor lleol ym mis Mai 2018, honnodd ymgeisydd aflwyddiannus fod yr ymgeisydd llwyddiannus wedi ei gyhuddo o ddweud celwydd a'i fod wedi dosbarthu deunydd etholiadol nad oedd yn cynnwys argraffnod.

Nid oedd digon o dystiolaeth i brofi'r honiad ynghylch yr argraffnod, na bod y deunydd etholiadol wedi'i lunio gan yr ymgeisydd.

Er mwyn profi trosedd yn gwneud datganiadau ffug am ymgeisydd, rhaid iddo ymwneud â chymeriad personol yr ymgeisydd ac nid ei gymeriad gwleidyddol. Yn yr achos hwn, canfuwyd bod yr honiad yn seiliedig ar wahaniaeth barn ac nad oedd yn ymwneud â chymeriad personol nac ymddygiad yr ymgeisydd.

Felly, cafodd y ddeiseb ei gwrthod.

Data yr heddlu ar honiadau o achosion o dwyll etholiadol yn 2018

Twyll etholiadol