Logo

Y corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU

Dewislen yr adran

Elections for everyone – voters with a disability want change

Cyhoeddi: 08 Nov 2017

Mae tystiolaeth newydd a gasglwyd gan y Comisiwn Etholiadol, sy'n cynnwys tystebau pleidleiswyr gydag anableddau dysgu a chorfforol yn ogystal â phobl sy'n byw gyda salwch meddwl, yn dangos er bod y mwyafrif yn hapus gyda chofrestru i bleidleisio a phleidleisio yn etholiad cyffredinol Senedd y DU, ni chafodd pob pleidleisiwr ag anabledd brofiad da, ac adroddodd rhai eu bod wedi methu bwrw eu pleidlais. Mae'r Comisiwn wedi clywed bod rhai pobl sydd ag anabledd ddim yn ymwybodol eu bod yn gallu dod â rhywun gyda nhw i'r orsaf bleidleisio neu fod staff gorsaf bleidleisio yn gallu eu cynorthwyo.

Bydd adroddiad 'Etholiadau i bawb' y Comisiwn yn cael ei gyflwyno fel ei ymateb i alwad am dystiolaeth Gweinidog y Cyfansoddiad, sy'n gofyn am farn ar sut mae pobl ag anableddau'n canfod cofrestru i bleidleisio a phleidleisio. Cynhaliodd y Comisiwn ymchwil gyda phleidleiswyr ag anableddau a siaradodd gyda nifer o elusennau i hysbysu'r adroddiad hwn.

Dywedodd Syr John Holmes, Cadeirydd y Comisiwn Etholiadol:

"Mae'n siom ein bod ni'n dal iglywed am bobl ag anableddau yn methu a phleidleisio'n gyfrinachol, neu hyd yn oed yn cael eu hanfon o'r orsaf bleidleisio. All hyn ddim digwydd yn ein democratiaeth ni. Dylai pleidleiswyr ag anabledd gael mynediad at y gefnogaeth gywir i sicrhau eu bod yn gallu bwrw eu pleidlais yn hyderus. Bydd y Comisiwn yn parhau a'i waith gyda llywodraethau'r DU, sefydliadau anabledd a phawb sy'n rhan o gynnal a rhedeg etholiadau i sicrhau nad oes rhwystrau i bleidleisio."

Dywedodd pobl gydag anableddau wrth y Comisiwn ynghylch y rhwystrau y maent yn eu hwynebu wrth gofrestru i bleidleisio a bwrw eu pleidlais. Mae'r rhain yn cynnwys methu â deall y geiriad ar ffurflenni etholiadau, ddim yn gwybod y gallant ofyn am ddyfais gyffyrddol a phroblemau yn yr orsaf bleidleisio, megis diffyg golau a lle.

Mae'r Comisiwn wedi argymell nifer o newidiadau i fynd i'r afael â rhwystrau sy'n bodoli.

Dylai pobl sy'n cynnal etholiadau:

  • Sicrhau eu bod yn deall anghenion pobl ag anableddau er mwyn iddynt allu eu cefnogi nhw a'i gwneud hi'n hawdd iddynt gofrestru i bleidleisio a phleidleisio.
  • Edrych ar ffyrdd y gallant wneud cofrestru i bleidleisio a phleidleisio'n fwy hygyrch.

Dylai pleidiau gwleidyddol ac ymgeiswyr:

  • Gwneud yn siŵr bod gwybodaeth etholiadol y maent yn ei anfon yn hawdd ei ddarllen ac wedi'i ryddhau yn ddigon cynnar fod gan bobl amser i'w ddarllen.
  • Pan eu bod yn cyhoeddi eu maniffestos, dylent sicrhau bod fformatau hygyrch ar gael ar yr un pryd, fel bod gan bawb ddigon o amser i ddeall y polisïau.

Dylai Llywodraethau’r DU:

  • Edrych ar ffyrdd eraill gall pobl ag anableddau bleidleisio er mwyn cael mwy o hyblygrwydd, megis dewis o orsafoedd pleidleisio a diwrnod pleidleisio.
  • Gwneud y gyfraith yn gliriach o ran pwy all pleidleiswyr ag anableddau fynd gyda nhw i'r orsaf bleidleisio i'w cefnogi i fwrw eu pleidlais.
  • Edrych ar ffyrdd o wneud ffurflenni ehtolidaau'n haws eu deall.

Ychwanegodd Syr John Holmes :

"Mae angen ffyrdd arloesol o sicrhau y gall pobl pleidleisiwr gael mynediad at eu pleidlais. Er enghraifft, gallai pleidleisio ymlaen llaw neu ganiatáu i berson gydag anabledd ddewis pa orsaf bleidleisio yr hoffent ddefnyddio wneud gwir wahaniaeth. Dylai fod gan ofalwyr, gweithwyr cymorth, staff etholiadol ac ymgeiswyr gael gwell mynediad at gyngor ac adnoddau priodol i helpu unrhyw un sydd ag anabledd i fwrw eu pleidlais yn gyfrinachol a gyda hyder."

Bydd y Comisiwn yn parhau i weithio gyda Llywodraethau'r DU ac eraill i sicrhau bod y broses gofrestru a phleidleisio mor hygyrch ag y gall fod. Yn ogystal, byddwn yn gweld sut allwn gryfhau'r canllawiau a'r adnoddau cefnogol yr ydym yn eu rhoi i weinyddwyr etholiadol a byddwn yn gweithio gyda grwpiau hygyrchedd ar hyn.

Mae'r adroddiad ar gael ar ein gwefan yma ynghyd â fersiynau Hawdd ei Ddarllen, print bras a chlywedol o'r grynodeb.

Diwedd

I gael mwy o wybodaeth cysylltwch â swyddfa'r cyfryngau'r Comisiwn Etholiadol ffoniwch 020 7271 0704, tu allan i oriau swyddfa 07789 920 414 neu e-bostiwch press@electoralcommission.org.uk

Nodiadau i olygyddion

1. Y Comisiwn Etholiadol yw'r corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU. Rydym yn gweithio i hyrwyddo hyder y cyhoedd yn y broses ddemocrataidd a sicrhau ei hygrededd drwy'r canlynol:

  • galluogi cyflawni etholiadau a refferenda rhydd a theg, canolbwyntio ar anghenion etholwyr a mynd i'r afael ag amgylchedd sy'n gyson newid i sicrhau bod pob pleidlais yn parhau i fod yn ddiogel a hygyrch.
  • rheoleiddio cyllid gwleidyddol - cymryd camau rhagweithiol i gynyddu tryloywder, sicrhau cydymffurfiaeth ac erlid achosion o dorri rheolau
  • defnyddio ein harbenigedd i wneud ac eirioli dros newidiadau i'n democratiaeth, gan geisio gwella tegwch, tryloywder ac effeithiolrwydd

Crëwyd y Comisiwn Etholiadol yn 2000 ac mae'n adrodd yn uniongyrchol i Senedd y DU ac i Senedd yr Alban.

2.  Mae cyfrifoldeb dros rhai etholiadau yng Nghymru a'r Alban wedi'i ddatganoli i Senedd yr Alban a Chynulliad Cenedlaethol Cymru. Mae hyn yn cynnwys cyfrifoldeb dros bolisi a deddfwriaeth o ran hygyrchedd y broses etholiadol.

3. Mae'r Comisiwn wedi gwneud argymhellion yn y gorffennol o ran sut gellir moderneiddio'r system gofrestru etholiadol ymhellach. I ddarllen yr adroddiad, cliciwch yma

  1. Fe wnaeth y Comisiwn Etholiadol weithio gyda'r sefydliadu canlynol i helpu ac anfon yr holiadur at:
  2. MENCAP ar gyfer pobl gydag anableddau dysgu
  3. SCOPE ar gyfer pobl gydag anableddau a'u teuluoedd
  4. United Response  ar gyfer pobl gydag anableddau dysgu, anghenion iechyd meddwl neu anableddau corfforol
  5. RNIB ar gyfer pobl gyda nam ar eu golwg
  6. MIND elusen iechyd meddwl
  7. Central and North West London NHS Trust
  8. Inclusion Scotland, sefydliad y bobl anabl
  9. Association of Electoral Administrators
  10. Scottish Assessors Association
  11. Anfonodd yr RNIB holiadur yn holi pobl gyda nam ar eu golwg am eu profiadau o bleidleisio yn yr etholiad cyffredinol. Mae eu canfyddiadau yma.

Newyddiadurwr