Logo

Y corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU

Dewislen yr adran

Cwestiynau Cyffredin

Cwestiynau cyflwyniadol

Beth yw ymgyrchydd nad sydd yn blaid?

Beth yw ymgyrchydd nad sydd yn blaid?

Ceir rheolau sy'n rheoli pobl a sefydliadau sy’n ymgyrchu yn y cyfnod hyd at etholiadau, ond nad ydynt yn sefyll fel plaid wleidyddol neu ymgeisydd gwleidyddol. Rydym yn galw'r bobl hyn yn "ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau".

Beth yw rôl y Comisiwn Etholiadol?

Beth yw rôl y Comisiwn Etholiadol?

Rydym yn rheoleiddio cyllid a gwariant gwleidyddol. Ceir rheolau ynghylch:

  • o ble y gall pleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau dderbyn arian
  • faint maent yn cael ei wario ar ymgyrchu mewn etholiadau penodol
  • tryloywder yn ein system wleidyddol

Rydym yn gweithio i sicrhau bod pobl yn cydymffurfio â'r rheolau hyn drwy wneud y canlynol:

  • darparu cyngor a chanllawiau i helpu pobl ddeall y rheolau
  • derbyn, dadansoddi a chyhoeddi gwybodaeth am roddion a gwariant ymgyrch pleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau 
  • monitro pa mor dda y mae'r rheolau yn cael eu dilyn
  • ymdrin ag achosion posibl o dorri rheolau

Gallwch gael gwybod mwy am ein rôl ar: http://www.electoralcommission.org.uk/cymru/our-work/roles-and-responsibilities/our-role-as-regulator-of-political-party-finances.

A fu newid i'r rheolau ymgyrchu nad ydynt yn bleidiau?

A fu newid i'r rheolau ymgyrchu nad ydynt yn bleidiau?

Mae rhai o'r rheolau presennol wedi cael eu newid dan y Ddeddf Tryloywder Lobïo, Ymgyrchu gan rai nad ydynt yn bleidiau a Gweinyddu Undebau Llafur 2014. Newidodd y Ddeddf:

  • pryd mae’r rheolau’n berthnasol 
  • y trothwyon cofrestru
  • pa wariant sy’n cael ei gynnwys 
  • faint gaiff ymgyrchwyr ei wario ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir gennym ni
  • yr hyn mae angen i ymgyrchwyr adrodd arno i ni

Mae'r rheolau newydd yn cwmpasu gwariant ar ystod ehangach o weithgareddau ymgyrchu: 

  • deunydd etholiad (fel y’i nodir ar hyn o bryd) sydd ar gael i aelodau o'r cyhoedd 
  • canfasio neu ymchwil marchnad sy’n ceisio barn neu wybodaeth gan aelodau'r cyhoedd. Gall hyn gynnwys gweithgareddau megis annog pobl i bleidleisio mewn ffordd benodol trwy defnyddio banciau ffôn 
  • cynadleddau i'r wasg neu ddigwyddiadau cyfryngau a drefnwyd gennych chi 
  • cludiant mewn cysylltiad â rhoi cyhoeddusrwydd i’ch ymgyrch 
  • ralïau cyhoeddus neu ddigwyddiadau cyhoeddus eraill 

Mae’r rheolau hyn yn berthnasol yn ystod y cyfnod cyn rhai etholiadau. Rydym yn galw hwn yn gyfnod a reoleiddir.

Pryd mae'r cyfnod a reoleiddir ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Pryd mae'r cyfnod a reoleiddir ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Bydd y cyfnod a reoleiddir ar gyfer ymgyrchu cyffredinol gan ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau yn yr etholiadau canlynol yn cychwyn ar 5 Ionawr 2016:

  • Senedd yr Alban
  • Cynulliad Cenedlaethol Cymru
  • Cynulliad Gogledd Iwerddon

Mae'r rheolau ar ymgyrchoedd lleol yn berthnasol i'r holl etholiadau ledled y DU yn 2016. Mae'r cyfnod a reoleiddir ar gyfer ymgyrch lleol fel arfer yn dechrau ar y diwrnod ar ôl i'r person yr ydych yn ymgyrchu drostynt neu yn eu herbyn, ddod yn ymgeisydd, ac mae'n dod i ben ar 5 Mai 2016. Cyfeiriwch at ein canllawiau am fwy o wybodaeth: Cyfnodau a reoleiddir ar gyfer ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau: Etholiadau Mai 2016 (PDF).

Beth yw'r terfynau gwario ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Beth yw'r terfynau gwario ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Bydd y terfyn gwario ar gyfer ymgyrchydd nad yw'n blaid yn dibynnu os ydych yn cofrestru gyda'r Comisiwn Etholiadol fel ymgyrchydd nad yw'n blaid cofrestredig. Os nad ydych yn cofrestru neu os nad ydych yn gymwys i gofrestru, ni allwch wario mwy na £10,000 yng Nghymru, yr Alban na Gogledd Iwerddon neu dros £20,000 yn Lloegr ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir yn ystod cyfnod a reoleiddir. Os ydych yn cofrestru gyda ni, bydd gennych derfyn gwario uwch. Mae'n rhaid i chi aros o fewn y terfyn gwario ar gyfer pob rhan o'r DU. Mae'r terfynnau gwario ar gyfer gwahanol rannau o'r Deyrnas Unedig ar gyfer Mai 2016 wedi'u gosod yn y tabl isod.

Rhan o'r DU

Ymgyrchwyr cofrestredig

Ymgyrchwyr anghofrestredig

Yr Alban

£75,800

£10,000

Cymru

£30,000

£10,000

Gogledd Iwerddon

£15,300

£10,000

Cwestiynau i elusennau

Mae ein helusen wedi bod yn ymgyrchu ar fater polisi penodol am nifer o fisoedd neu flynyddoedd? Beth sy'n digwydd os yw plaid wleidyddol yn cefnogi ein polisi yn ystod y cyfnod a reoleiddir?

Mae ein helusen wedi bod yn ymgyrchu ar fater polisi penodol am nifer o fisoedd neu flynyddoedd? Beth sy'n digwydd os yw plaid wleidyddol yn cefnogi ein polisi yn ystod y cyfnod a reoleiddir?

Os oes gennych ymgyrch hirdymor sydd yn gysylltiedig â safbwynt plaid wleidyddol ar fater, ni fydd yn cael ei reoleiddio'n awtomatig ar ôl cychwyn y cyfnod a reoleiddir. Bydd yn dibynnu ar natur eich gweithgarwch ymgyrchu a p'un a ei fod yn bodloni'r profion cyhoeddus a phwrpas.

Ni fydd gwariant ar eich ymgyrch yn cael ei reoleiddio oherwydd bod plaid wedi mabwysiadu polisi yr ydych eisoes yn ymgyrchu drosto. Yn yr un modd, ni fydd gwariant ar eich gweithgarwch ymgyrchu yn cael ei reoleiddio dim ond oherwydd bod plaid wedi mabwysiadu polisi yr ydych eisoes yn ymgyrchu arno:

  • yn troi'n bwnc ymrannol rhwng pleidiau gwleidyddol, neu 
  • wastad wedi bod yn unol, ym marn y cyhoedd â phlaid wleidyddol benodol

Felly sut fydda i'n gwybod os yw fy ngweithgarwch yn cael ei reoleiddio?

Ymhob achos, bydd yn dibynnu ar sut ydych yn ymateb i gefnogaeth y blaid wleidyddol a p'un a eich bod yn newid eich ymgyrch o ganlyniad i'r gefnogaeth.  Bydd gwariant ar eich ymgyrch yn cael ei reoleiddio os ydych:

  • yn cyhoeddi cefnogaeth y blaid wleidyddol yn eich ymgyrchu dilynol, neu
  • yn newid neu'n cynyddu eich ymgyrchu o ganlyniad i gefnogaeth y blaid wleidyddol

Ni fydd croesawu cefnogaeth y blaid wleidyddol yn gyhoeddus fel arfer yn bodloni'r prawf pwrpas os gwneir hyn yn fuan ar ôl cyhoeddiad polisi'r blaid. Er enghraifft, lle mae elusen yn ymateb yn gyhoeddus i ddatganiad polisi sy'n effeithio cyrraedd ei ddibenion elusennol yn glir, ni fydd hyn gan amlaf yn cael ei reoleiddio. Fodd bynnag, os ydych yn parhau i gyfeirio at gefnogaeth y blaid mewn gweithgarwch ymgyrchu'r dyfodol, mae hynny'n debygol o fodloni'r prawf pwrpas. Yn benodol, byddech yn fwy tebygol o fodloni'r prawf pwrpas pe baech yn parhau i gyfeirio at safbwynt y blaid mewn gweithgarwch ymgyrchu'r dyfodol yn ystod y cyfnod a reoleiddir ar ôl i chi groesawi'r gefnogaeth i gychwyn.

Ni fydd parhau i ymgyrchu yn unol â chynlluniau a wnaed cyn cyhoeddiad polisi'r blaid yn newid nac yn cynyddu eich ymgyrchu mewn ymateb i'r cyhoeddiad hwnnw. Drwy 'newid neu gynyddu eich ymgyrchu' rydym yn golygu gwario ar weithgarwch ymgyrchu o'r fath a'r raddfa mewn ymateb i gefnogaeth y blaid wleidyddol ac na fyddech fel arfer yn ymgymryd ag ef wrth i chi ymgyrchu.   

Rydym yn elusen ac felly nid ydym yn cefnogi nac yn gwrthwynebu plaid neu ymgeisydd penodol. Pam all ein gweithgareddau gael eu rheoleiddio gan gyfraith etholiadol?

Rydym yn elusen ac felly nid ydym yn cefnogi nac yn gwrthwynebu plaid neu ymgeisydd penodol. Pam all ein gweithgareddau gael eu rheoleiddio gan gyfraith etholiadol?

Yn unol â chyfraith elusennol, ni ddylai elusennau gefnogi na gwrthwynebu pleidiau gwleidyddol nag ymgeiswyr. Felly yn y rhan fwyaf o achosion, ni fydd gwariant ar ymgyrchoedd elusennol sydd yn unol â chyfraith elusennol yn cael ei reoleiddio yn unol â chyfraith etholiadol.

Fodd bynnag gellid cael rhai amgylchiadau lle mae gwariant ar rai gweithgareddau ymgyrchu yn gallu cael eu rheoleiddio yn unol â chyfraith etholiadol. Mae hyn gan y gall gweithgarwch ymgyrchu fodloni'r 'prawf pwrpas' hyd yn oed os:

  • nad yw'n enwi plaid neu ymgeisydd penodol (er enghraifft, os ydych yn ymgyrchu dros bolisi sydd wedi'i gysylltu'n agos a chyhoeddus gydag un neu fwy o bleidiau gwleidyddol fel ei bod yn rhesymol i ystyried y bwriedir eich gweithgarwch ymgyrchu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu ymgeiswyr); neu
  • mae eich bwriad yw i'ch gweithgarwch ymgyrchu gyflawni rhywbeth arall, megis codi ymwybyddiaeth am fater.

Beth os yw mwyafrif fy meysydd polisi yn gysylltiedig â phleidiau gwleidyddol?

Nid yw ymgyrchu ar fater polisi sydd yn gysylltiedig yn gyhoeddus gyda phlaid wleidyddol neu godi ymwybyddiaeth o fater o reidrwydd yn golygu y bydd yn cael ei reoleiddio.  Bydd yn dibynnu ar p'un a ei fod yn bodloni'r profion pwrpas a chyhoeddus yn y ddeddfwriaeth.

Er enghraifft, os oeddech yn ymgyrchu yn y maes polisi cyn i'r mater polisi fod yn gysylltiedig gyda'r blaid honno, bydd parhau i wneud yn yr un modd yn annhebygol o gael ei reoleiddio, cyn belled a bod eich deunyddiau ymgyrchu yn parhau i ganolbwyntio ar y mater polisi yn hytrach na'r blaid sy'n ei gefnogi neu ei wrthwynebu.  Hefyd, pan eich bod yn ymgyrchu yn unol â chynlluniau a wnaed cyn i'r polisi gael ei gysylltu'n gyhoeddus gyda phlaid, mae'n anhebygol y bydd y gweithgarwch yn cael ei reoleiddio.  

Gan fod gofyn i elusennau weithredu i hyrwyddo ei dibenion elusennol, bydd ymgyrchu ar fater polisi i hyrwyddo eich dibenion elusennol yn llai tebygol o fodloni'r prawf pwrpas hyd yn oed os yw wedi'i gysylltu'n gyhoeddus gyda phlaid benodol, cyn belled â bod eich ymgyrchu yn canolbwyntio ar y mater polisi yn hytrach na'r blaid neu gategori o ymgeiswyr. Mae'n bwysig meddwl ynghylch sut yr ydych yn ymgyrchu, nid yn unig beth yr ydych yn ymgyrchu arno.

Er enghraifft, os oes gennych chi ymgyrch sydd wedi'i anelu at gefnogi neu wrthwynebu deddfwriaeth y llywodraeth, mae'n anhebygol o fodloni'r prawf pwrpas hyd yn oed os yw'n gysylltiedig yn agos gyda phlaid neu bleidiau gwleidyddol, os yw'ch ymgyrch wedi'i anelu'n glir at gefnogi neu wrthwynebu deddfwriaeth arfaethedig llywodraeth y dydd, ac nid polisïau arfaethedig fydd y blaid neu bleidiau mewn llywodraeth yn mynd â nhw i'r etholiad.

Mae'n teimlo fel y gallai llawer o beth rwy'n wneud gael ei reoleiddio.

Efallai nad dyna fel bydd hi. Os ydych yn ymgymryd â gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, dylech feddwl am faint yr ydych yn gwario mewn gwirionedd ar y gweithgarwch hwnnw.

Dim ond os ydych am wario mwy na £10,000 yng Nghymru, yr Alban neu Ogledd Iwerddon neu £20,000 yn Lloegr ar unrhyw weithgarwch ymgyrchu yn ystod y cyfnod a reoleiddir sy'n rhaid i chi gofrestr, er mwyn cydymffurfio â rheolau ar wariant a rhoddion.

Does dim angen i chi gofrestru gyda ni os:

  • ydych yn gwario llai na'r symiau hyn ar weithgarwch a reoleiddir, neu
  • nad ydych yn gwario arian ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, neu;
  • eich bod yn ymgyrchu tu allan i gyfnod a reoleiddir  

Gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir

Beth yw 'gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir'?

Beth yw 'gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir'?

Mae'r rheolau ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau yn berthnasol i wariant ar beth a elwir gennym yn 'weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir'. Bydd y canlynol yn 'weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir' os gellir tybio ei fod wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr gan gynnwys pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr sy'n cefnogi neu nad ydynt yn cefnogi polisïau neu faterion penodol (rydym yn galw hyn yn 'y prawf pwrpas'):

  • cynadleddau'r wasg neu ddigwyddiadau'r cyfryngau eraill yr ydych chi'n eu trefnu
  • trafnidiaeth mewn cyswllt gyda rhoi cyhoeddusrwydd i'ch ymgyrch

Yn ogystal â bodloni'r prawf pwrpas, mae gwariant ar y gweithgareddau canlynol yn cael ei reoleiddio os yw hefyd wedi'i anelu at, neu'n cael ei weld neu ei glywed gan, neu'n cynnwys y cyhoedd (gelwir hyn yn 'prawf y cyhoedd'). Mae hyn yn berthnasol i:

  • cynhyrchu neu gyhoeddi deunydd etholiadol (megis taflenni, hysbysebion a gwefannau)
  • canfasio ac ymchwil y farchnad (gan gynnwys defnyddio banciau ffôn)
  • ralïau cyhoeddus a digwyddiadau cyhoeddus

Mae'r canllawiau hyn yn esbonio sut i ddefnyddio'r profion hyn ar gyfer gweithgarwch ymgyrchu. I weld mwy o esiamplau o sut mae'r rheolau'n berthnasol, gweler ein taflen ffeithiau ar dechnegau ymgyrchu cyffredin.

Pa weithgareddau nad ydynt yn cael eu rheoleiddio?

Pa weithgareddau nad ydynt yn cael eu rheoleiddio?

Nid yw gwariant ar rai gweithgareddau yn cael ei rheoleiddio:

  • gwasanaethau a ddarperir gan wirfoddolwyr
  • cynadleddau blynyddol ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau
  • gorymdeithiau cyhoeddus neu gyfarfodydd protest yng Ngogledd Iwerddon, pan fo hysbysiad wedi cael ei roi o dan y Ddeddf Gorymdeithio Cyhoeddus (Gogledd Iwerddon) 1998
  • cyfieithiadau i’r neu o’r Gymraeg o’r neu i’r Saesneg
  • deunydd, ac eithrio hysbysebion, mewn papur newydd neu gyfnodolyn
  • treuliau rhesymol sy'n codi mewn perthynas ag anabledd (naill ai gan rywun sy'n gweithio ar eich gweithgareddau, neu i wneud eich gweithgareddau yn hygyrch i aelod o'r cyhoedd) 

Yn gyffredinol, ni fydd y gweithgareddau hyn yn cael eu rheoleiddio os nad ydych yn cynnwys y cyhoedd: 

  • mewn lobïo neu ddylanwadu ar Aelodau Seneddol
  • mewn lobïo’r Llywodraeth neu lobïo Seneddol

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Mae gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir yn cael ei reoleiddio os yw'n bodloni prawf y cyhoedd a'r prawf pwrpas ac yn digwydd o fewn y cyfnod a reoleiddir.  Yn ein canllawiau gosodom y ffactorau y dylai ymgyrchydd ystyried wrth benderfynu os yw'r gweithgarwch a fwriedir yn bodloni'r profion hyn.  


Bydd y prawf pwrpas yn cael ei fodloni os gellir tybio fod y gweithgarwch wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr gan gynnwys pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr sy'n cefnogi neu nad ydynt yn cefnogi polisïau neu faterion penodol. Yn ogystal â bodloni'r prawf pwrpas, mae gwariant ar y gweithgareddau canlynol yn cael ei reoleiddio os yw hefyd wedi'i anelu at, neu'n cael ei weld neu ei glywed gan, neu'n cynnwys y cyhoedd - gelwir hyn yn brawf y cyhoedd.


Yn aml mae gan sefydliadau stondinau mewn cynadleddau, yn cynnal cyfarfodydd ymylol a derbyniaday mewn cynadleddau pleidiau. Os yw unrhyw un o'r gweithgareddau'n cynnwys lobïo neu ddylanwadu gwleidyddion ac ymgeiswyr yn unig, ni fyddant yn cael eu rheoleiddio. 

 

Os yw unrhyw un o'r gweithgareddau'n cynnwys lobïo neu ddylanwadu gwleidyddion ac ymgeiswyr yn unig, ni fyddant yn cael eu rheoleiddio. Os oes aelodau o'r cyhoedd yn mynychu yna bydd angen i chi ystyried p'un a bod beth yr ydych yn ei wneud yn y cyfarfod yn bodloni'r prawf pwrpas. Os ydych yn gwahodd y cyfryngau i gyfarfod ymylol neu dderbyniad, gall fod yn ddigwyddiad y cyfryngau sy'n cael ei reoleiddio gennym os yw'n bodloni'r prawf pwrpas. Os oes unrhyw rai o'ch gweithgareddau nad ydynt yn lobïo neu'n dylanwadu ar faterion polisi plaid, bydd angen i chi ystyried os ydynt yn bodloni'r prawf pwrpas.  


Dylech ddilyn y camau yn y canllawiau i asesu p'un a bod gwario ar weithgareddau tu allan i ffiniau'r gynhadledd yn syrthio o fewn y rheolau a chael ei reoleiddio.

Ydy cynllunio a chyllidebu yn cyfrif fel gwariant ymgyrchu a reoleiddir?

Ydy cynllunio a chyllidebu yn cyfrif fel gwariant ymgyrchu a reoleiddir?

Dim ond gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir sy'n cael ei reoleiddio.  Y pum math o weithgarwch sy'n cael eu rheoleiddio yw:

  • Deunydd etholiadol
  • Canfasio ac ymchwil y farchnad
  • Ralïau cyhoeddus neu ddigwyddiadau cyhoeddus eraill
  • Cynadleddau'r wasg a digwyddiadau'r cyfryngau
  • Trafnidiaeth mewn cyswllt gyda rhoi cyhoeddusrwydd i'ch ymgyrch

Bydd yr holl gostau (gan gynnwys costau staff) sy’n berthnasol i weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir yn cyfrif tuag at eich terfyn gwario (heblaw bod y costau yn benodol yn cael eu heithrio – gweler tudalen 6 ein canllawiau Rheoli gwariant ymgyrchu a reoleiddir). Er enghraifft, os ydych yn cynhyrchu taflenni neu hysbysebu, mae’n rhaid i chi gynnwys y costau dylunio a dosbarthu. Mae’n rhaid i chi hefyd gynnwys argostau neu gostau gweinyddol sy’n gysylltiedig â phob gweithgarwch.


Bydd costau megis rhai staff sy'n rhan o gyllidebu neu gynllunio yn cyfrif os ydynt yn rhan o weithgarwch ymgyrchu penodol a reoleiddir.  Os oes peth cynllunio neu gyllidebu yn rhan o weithgarwch a reoleiddir, er enghraifft cynllunio digwyddiad cyhoeddus, yna gellir ei gyfrif fel gwariant a reoleiddir oherwydd y costau staff.  Heblaw hynny ni fydd yn cael ei reoleiddio.


Fydd gweithgarwch ymgyrchu sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu polisi'r Llywodraeth yn cael ei reoleiddio?

Fydd gweithgarwch ymgyrchu sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu polisi'r Llywodraeth yn cael ei reoleiddio?

Mae tudalen 17 o'n canllawiau Trosolwg o ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau a reoleiddir yn esbonio sut i roi'r profion pwrpas ar waith gydag ymgyrchoedd sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu deddfwriaeth y llywodraeth.


Cyn belled â bod eich gweithgarwch ymgyrchu wedi'u hanelu'n glir at gefnogi neu wrthwynebu'r ddeddfwriaeth arfaethedig llywodraeth y diwrnod, ac nid polisïau arfaethedig y bydd y blaid neu'r pleidiau mewn llywodraeth yn eu cymryd i'r etholiad, ni fydd eich gweithgarwch ymgyrchu, ar y cyfan, yn cael ei reoleiddio.


Fodd bynnag, os gellir ystyried yn rhesymol ei fod wedi bwriadu i ddylanwadu pleidleiswyr sy'n pleidleisio yn yr etholiad, yn ogystal â chefnogi neu wrthwynebu'r ddeddfwriaeth, bydd yn cael ei ystyried fel gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Mae'r canllawiau hefyd yn rhoi esiampl o sut gallai hyn weithio yn ymarferol ac yn esbonio sut i roi'r ffactorau y dylech eu hystyried ar waith.


Dylech hefyd ystyried hyd yn oed os bwriedir i'ch gweithgarwch ymgyrchu gyflawni rhywbeth arall, megis codi ymwybyddiaeth o fater, gall ddal fodloni'r prawf pwrpas. 


Ydy gwariant ar weithgarwch cyfryngau cymdeithasol yn cael ei reoleiddio?

Yn gyffredinol, bydd holl ddeunydd a gyhoeddir ar gyfryngau cymdeithasol fel rhan o ymgyrch a reoleiddir yn bodloni'r prawf cyhoeddus. Bydd hefyd angen i chi ystyried p'un a ei fod yn bodloni'r prawf pwrpas. I gael rhagor o wybodaeth ar sut i roi'r prawf pwrpas ar waith ar gyfer cyfryngau cymdeithasol, gweler tudalen 10 ein canllawiau Trosolwg gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Mewn nifer o achosion, bydd y costau o roi deunydd ar safle cyfryngau cymdeithasol, er enghraifft anfon trydariad neu ddiweddaru tudalen Facebook, yn ddibwys. Fodd bynnag, mewn rhai achosion gallai'r costau fod yn fwy sylweddol. 


Er enghraifft, gallech fod yn cyflogi aelod o staff sy'n treulio cyfran helaeth o'u hamser yn creu a phostio deunydd sy'n bodloni'r prawf pwrpas ar safle cyfryngau cymdeithasol, neu gallech fynd i gostau wrth gynhyrchu a dylunio deunydd, e.e. delweddau ar e-daflen, sy'n bodloni'r prawf pwrpas ac sy'n cael eu rhoi ar safleoedd cyfryngau cymdeithasol. I gael rhagor o wybodaeth ar gyfryngau cymdeithasol, gweler ein Taflen ffeithiau i ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau: Technegau ymgyrchu cyffredin: cyfryngau cymdeithasol 

Profion pwrpas a chyhoeddus

Sut ydw i'n rhoi'r prawf pwrpas ar waith i fy ngweithgarwch ymgyrchu?

Bydd gwario ar weithgarwch ymgyrchu yn cael ei reoleiddio os gellir ei ystyried yn rhesymol fel ei fod wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr sy'n cefnogi neu nad ydynt yn cefnogi polisïau neu faterion penodol. Gelwir hyn y prawf pwrpas. Cyfeiriwch at dudalen pedwar ein trosolwg o ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau, sy'n rhoi nifer o o ffactorau i helpu ymgyrchwyr benderfynu os yw eu gweithgarwch yn bodloni'r prawf pwrpas. Mae hefyd gennym daflenni ffeithiau sy'n esbonio sut i roi'r profion y cyhoedd a phwrpas i dechnegau ymgyrchu cyffredin.

Bydd gwariant ar weithgarwch ymgyrchu yn cael ei reoleiddio os yw'n bodloni'r prawf pwrpas a phrawf y cyhoedd.

 

Sut ydw i'n defnyddio prawf y cyhoedd ar gyfer fy ngwaeithgarwch ymgyrchu?

Sut ydw i'n defnyddio prawf y cyhoedd ar gyfer fy ngwaeithgarwch ymgyrchu?

Os yw gweithgarwch ymgyrchu wedi'i anelu at, yn cael ei weld neu ei glywed gan y cyhoedd, neu gyfran o'r cyhoedd, bydd yn bodloni prawf y cyhoedd. Cyfeiriwch at dudalen saith ein trosolwg o ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau, sy'n rhoi nifer o ffactorau i helpu ymgyrchwyr benderfynu os yw eu gweithgarwch yn bodloni'r prawf y cyhoedd. Mae hefyd gennym daflenni ffeithiau sy'n esbonio sut i roi'r profion y cyhoedd a phwrpas i dechnegau ymgyrchu cyffredin.

Bydd gwariant ar weithgarwch ymgyrchu yn cael ei reoleiddio os yw'n bodloni'r prawf pwrpas a phrawf y cyhoedd

Ydy gwariant ar weithgarwch cyfryngau cymdeithasol yn cael ei reoleiddio?

Yn gyffredinol, bydd holl ddeunydd a gyhoeddir ar gyfryngau cymdeithasol fel rhan o ymgyrch a reoleiddir yn bodloni'r prawf cyhoeddus. Bydd hefyd angen i chi ystyried p'un a ei fod yn bodloni'r prawf pwrpas. I gael rhagor o wybodaeth ar sut i roi'r prawf pwrpas ar waith ar gyfer cyfryngau cymdeithasol, gweler tudalen 10 ein canllawiau Trosolwg gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Mewn nifer o achosion, bydd y costau o roi deunydd ar safle cyfryngau cymdeithasol, er enghraifft anfon trydariad neu ddiweddaru tudalen Facebook, yn ddibwys. Fodd bynnag, mewn rhai achosion gallai'r costau fod yn fwy sylweddol. 


Er enghraifft, gallech fod yn cyflogi aelod o staff sy'n treulio cyfran helaeth o'u hamser yn creu a phostio deunydd sy'n bodloni'r prawf pwrpas ar safle cyfryngau cymdeithasol, neu gallech fynd i gostau wrth gynhyrchu a dylunio deunydd, e.e. delweddau ar e-daflen, sy'n bodloni'r prawf pwrpas ac sy'n cael eu rhoi ar safleoedd cyfryngau cymdeithasol. I gael rhagor o wybodaeth ar gyfryngau cymdeithasol, gweler ein Taflen ffeithiau i ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau: Technegau ymgyrchu cyffredin: cyfryngau cymdeithasol 

A ystyrir ein defnyddwyr gwasanaeth fel aelodau'r cyhoedd?

A ystyrir ein defnyddwyr gwasanaeth fel aelodau'r cyhoedd?

Yn gyffredinol ydyn. Ein barn yw bod unrhyw un sydd ddim yn aelod neu'n gefnogwr brwd i chi gael eu hystyried fel aelod o'r cyhoedd yn gyffredinol. Gweler tudalen 7 ein canllawiau Trosolwg o weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Lle mae deunyddiau neu ddigwyddiadau a fwriedir ar gyfer eich defnyddwyr gwasanaeth yn ymwneud â darparu gwasanaeth neu faterion polisi eich sefydliad, mae'n annhebygol y byddant yn bodloni y prawf pwrpas. Os nad yw'r deunydd yn bodloni'r prawf pwrpas yna ni fydd gwariant ar y gweithgarwch hwnnw yn cael ei reoleiddio. Fodd bynnag, os ystyrir eich gweithgarwch ymgyrchu yn rhesymol fel y'i bwriedir i ddylanwadu ar ddewis pleidleisio eich defnyddwyr gwasanaeth, yna bydd yn bodloni'r profion pwrpas a chyhoeddus a bydd gwariant ar y gweithgarwch hwnnw'n cael ei reoleiddio.

Os mai bwriad ein gweithgarwch ymgyrchu yw codi ymwybyddiaeth mater neu gyflawni rhywbeth heblaw dylanwadu ar bleidleiswyr, all ein gweithgarwch ymgyrchu ddal bodloni'r prawf pwrpas?

Os mai bwriad ein gweithgarwch ymgyrchu yw codi ymwybyddiaeth mater neu gyflawni rhywbeth heblaw dylanwadu ar bleidleiswyr, all ein gweithgarwch ymgyrchu ddal bodloni'r prawf pwrpas?

Gall, os gellir hefyd ei ystyried yn rhesymol eu bod wedi'u bwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr. Ni fydd gweithgarwch ymgyrchu sydd wedi'i fwriadu i godi ymwybyddiaeth mater neu gyflawni rhywbeth heblaw dylanwadu ar bleidleiswyr, ni fydd o reidrwydd yn bodloni'r prawf pwrpas? Er enghraifft , efallai nad yw'r mater yr ydych yn ymgyrchu arno yn gysylltiedig yn agos gydag unrhyw blaid wleidyddol benodol, neu fod y cyd-destun ehangach yn awgrymu na ellir ystyried eich gweithgarwch ymgyrchu ehangach fel ei fod wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr.

Fodd bynnag, mae adran 85(4A) PPERA yn dweud nad oes ots os oedd unrhyw weithgarwch ymgyrchu wedi'i fwriadu i gyflawni unrhyw bwrpas arall os wnaeth y gweithgarwch ymgyrchu hefyd fodloni'r prawf pwrpas. Os gellir ystyried gweithgarwch ymgyrchu fel ei fod wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr, yna os oedd unrhyw bwrpas neu fwriad arall i'ch gweithgarwch ymgyrchu, bydd yn bodloni'r prawf pwrpas.

Sut ydym ni'n rhoi'r prawf pwrpas ar waith i'n gweithgarwch ymgyrchu ar faterion datganoledig?

Sut ydym ni'n rhoi'r prawf pwrpas ar waith i'n gweithgarwch ymgyrchu ar faterion datganoledig?

Mae'n rhaid i ymgyrchwyr roi'r profion pwrpas a'r cyhoedd i bob gweithgarwch ymgyrchu, boed yn canolbwyntio ar faterion datganoledig ai peidio. Gellir ystyried yn rhesymol fod gweithgarwch ymgyrchu sy'n canolbwyntio ar faterion datganoledig wedi'u bwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr mewn perthynas ag etholiad cyffredinol Senedd y DU.

Er enghraifft, os yw'ch gweithgarwch ymgyrchu yn canolbwyntio ar ymgeiswyr neu bleidiau sy'n brwydro etholiad mewn deddfwriaeth ddatganoledig, neu faterion datganoledig, a

  • bod yr ymgeiswyr hynny hefyd yn cynrychioli pleidiau sy'n brwydro etholiad cyffredinol Senedd y DU, neu
  • bod y pleidiau hynny hefyd yn brwydro etholiad cyffredinol Senedd y DU, neu
  • bod y materion hynny yn gysylltiedig yn agos ac yn gyhoeddus gydag ymgeiswyr neu bleidiau sy'n brwydro etholiad cyffredinol Senedd y DU

yna bydd eich gweithgarwch ymgyrchu yn debygol o fodloni'r prawf pwrpas.

Mae gweithgarwch ymgyrchu yn llai tebygol o fodloni'r prawf pwrpas os yw wedi'i anelu at gefnogi neu wrthwynebu deddfwriaeth llywodraeth arfaethedig, gan gynnwys deddfwriaeth llywodraeth ddatganoledig, yn hytrach na dylanwadu ar bleidleiswyr.

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Mae gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir yn cael ei reoleiddio os yw'n bodloni prawf y cyhoedd a'r prawf pwrpas ac yn digwydd o fewn y cyfnod a reoleiddir.  Yn ein canllawiau gosodom y ffactorau y dylai ymgyrchydd ystyried wrth benderfynu os yw'r gweithgarwch a fwriedir yn bodloni'r profion hyn.  


Bydd y prawf pwrpas yn cael ei fodloni os gellir tybio fod y gweithgarwch wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr gan gynnwys pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr sy'n cefnogi neu nad ydynt yn cefnogi polisïau neu faterion penodol. Yn ogystal â bodloni'r prawf pwrpas, mae gwariant ar y gweithgareddau canlynol yn cael ei reoleiddio os yw hefyd wedi'i anelu at, neu'n cael ei weld neu ei glywed gan, neu'n cynnwys y cyhoedd - gelwir hyn yn brawf y cyhoedd.


Yn aml mae gan sefydliadau stondinau mewn cynadleddau, yn cynnal cyfarfodydd ymylol a derbyniaday mewn cynadleddau pleidiau. Os yw unrhyw un o'r gweithgareddau'n cynnwys lobïo neu ddylanwadu gwleidyddion ac ymgeiswyr yn unig, ni fyddant yn cael eu rheoleiddio. 

 

Os yw unrhyw un o'r gweithgareddau'n cynnwys lobïo neu ddylanwadu gwleidyddion ac ymgeiswyr yn unig, ni fyddant yn cael eu rheoleiddio. Os oes aelodau o'r cyhoedd yn mynychu yna bydd angen i chi ystyried p'un a bod beth yr ydych yn ei wneud yn y cyfarfod yn bodloni'r prawf pwrpas. Os ydych yn gwahodd y cyfryngau i gyfarfod ymylol neu dderbyniad, gall fod yn ddigwyddiad y cyfryngau sy'n cael ei reoleiddio gennym os yw'n bodloni'r prawf pwrpas. Os oes unrhyw rai o'ch gweithgareddau nad ydynt yn lobïo neu'n dylanwadu ar faterion polisi plaid, bydd angen i chi ystyried os ydynt yn bodloni'r prawf pwrpas.  


Dylech ddilyn y camau yn y canllawiau i asesu p'un a bod gwario ar weithgareddau tu allan i ffiniau'r gynhadledd yn syrthio o fewn y rheolau a chael ei reoleiddio.

Ymgyrchu dros neu yn erbyn polisi'r Llywodraeth

Fydd gweithgarwch ymgyrchu sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu polisi'r Llywodraeth yn cael ei reoleiddio?

Fydd gweithgarwch ymgyrchu sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu polisi'r Llywodraeth yn cael ei reoleiddio?

Mae tudalen 17 o'n canllawiauTrosolwg o ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau a reoleiddir yn esbonio sut i roi'r profion pwrpas ar waith gydag ymgyrchoedd sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu deddfwriaeth y llywodraeth.


Cyn belled â bod eich gweithgarwch ymgyrchu wedi'u hanelu'n glir at gefnogi neu wrthwynebu'r ddeddfwriaeth arfaethedig llywodraeth y diwrnod, ac nid polisïau arfaethedig y bydd y blaid neu'r pleidiau mewn llywodraeth yn eu cymryd i'r etholiad, ni fydd eich gweithgarwch ymgyrchu, ar y cyfan, yn cael ei reoleiddio.


Fodd bynnag, os gellir ystyried yn rhesymol ei fod wedi bwriadu i ddylanwadu pleidleiswyr sy'n pleidleisio yn yr etholiad, yn ogystal â chefnogi neu wrthwynebu'r ddeddfwriaeth, bydd yn cael ei ystyried fel gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Mae'r canllawiau hefyd yn rhoi esiampl o sut gallai hyn weithio yn ymarferol ac yn esbonio sut i roi'r ffactorau y dylech eu hystyried ar waith.


Dylech hefyd ystyried hyd yn oed os bwriedir i'ch gweithgarwch ymgyrchu gyflawni rhywbeth arall, megis codi ymwybyddiaeth o fater, gall ddal fodloni'r prawf pwrpas. 


Ymgyrchu ar y cyd

Rydym yn sefydliad ymbarél neu aelodaeth. Os ydym yn gwario arian ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, sut bydd hyn yn effeithio ein cysylltiadau, sefydliadau aelodau neu strwythur wedi ffederaleiddio?

Yn gyntaf mae'n rhaid i chi sefydlu p'un a bod eich perthynas gyda'r sefydliadau eraill yn un rhwng sefydliadau ar wahân, neu wahanol rannau o'r un corff.

Os ydych oll yn rhannau o un corff, bydd unrhyw wariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir gan unrhyw ran o'r corff hwnnw yn cyfrif tuag at y terfynau gwario ar gyfer y corff cyfan. Dim ond yr endid cyfan fydd yn gallu gwneud cais i gofrestru gyda ni.

Os yw pob sefydliad yn endid ei hun sy'n gwneud penderfyniadau, yna mae'n rhaid i chi sefydlu os ydych yn rhan o gynllun cyffredin gyda'r sefydliadau eraill ai peidio. Os oes gan bob sefydliad ei ymgyrch ei hun, ac nad yw'n cynllun ei weithredoedd gyda sefydliadau eraill, does dim cynllun cyffredin a bydd gweithgarwch ymgyrchu pob sefydliad yn cael ei drin ar wahân.

Os oes mwy nag un sefydliad yn rhan o un ymgyrchu, a bod y sefydliadau hynny wedi cydlynu eu gweithgarwch gydag eraill fal rhan o'r ymgyrch hwnnw, mae ymgyrch ar y cyd. Yn yr achos hwn bydd gwariant ymgyrchu ar y cyd yn cyfrif tuag ar derfynau gwario pob un o'r sefydliadau sy'n rhan o'r ymgyrch ar y cyd hwnnw.

Os oes ymgyrch ar y cyd, efallai yr hoffech ystyried strwythur ymgyrch ar y cyd syn cynnwys prif ymgyrchwyr ac ymgyrchwyr llai. Mae cael prif ymgyrchydd fel rhan o ymgyrch ar y cyd yn lleihau'r baich rheoleiddiol ar ymgyrchwyr llai. Fodd bynnag, efallai na fydd y strwythur hwn yn addas ar gyfer pob ymgyrch ar y cyd.

Ym mhob achos, dylech ddarllen Ymgyrchu ar y cyd i ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau i gael rhagor o wybodaeth ar y gwahanol fathau o strwythurau ymgyrchu ar y cyd ac ar y gofynion cyfreithiol ar gyfer y rheiny sy'n rhan o ymgyrch ar y cyd.

Cofrestru gyda ni

Oes angen i fi gofrestru ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Oes angen i fi gofrestru ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Os ydych yn mynd i neu'n bwriadu gwario mwy na £10,000 yng Nghymru, yr Alban neu Ogledd Iwerddon ar unrhyw weithgarwch ymgyrchu yn ystod y cyfod a reoleiddir sy'n rhaid i chi gofrestru gyda ni a chydymffurfio â rheolau ar wariant a rhoddion.

Does dim angen i chi gofrestru gyda ni os:

  • ydych yn gwario llai na'r symiau hyn ar weithgarwch a reoleiddir, neu
  • nad ydych yn gwario arian ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, neu;
  • ydych yn ymgyrchu tu allan i gyfnod a reoleiddir

Pwy sy'n cael cofrestru?

Pwy sy'n cael cofrestru?

Dim ond y mathau canlynol o unigolion neu sefydliadau all gofrestru a dod yn ymgyrchwyr nad sydd yn blaid cofrestredig:

  • unigolyn sydd wedi'i gofrestru ar gofrestr etholiadol y DU neu sy'n byw yn y DU
  • plaid wleidyddol sy’n gofrestredig yn y DU
  • cwmni cofrestredig yn y DU sydd wedi ei ymgorffori yn yr UE ac yn cynnal busnes yn y DU
  • undeb llafur sy’n gofrestredig yn y DU
  • partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig wedi cofrestru yn y DU sy'n cynnal busnes yn y DU
  • cymdeithas gyfeillgar, ddiwydiannol, darbodus neu adeiladu sydd wedi cofrestru yn y DU
  • cymdeithas anghorfforedig sydd wedi'i lleoli yn y DU ac sy'n cynnal y rhan fwyaf o'i busnes neu weithgareddau eraill yn y DU
  • corff a ymgorfforwyd gan Siartr Frenhinol
  • sefydliad elusennol corfforedig 
  • partneriaeth Albanaidd sy'n cynnal busnes yn y DU

Os nad ydych yn gallu cofrestru, ni allwch wario mwy na £20,000 yn Lloegr neu £10,000 yng Nghymru, yr Alban neu Ogledd Iwerddon yn ystod cyfnod a reoleiddir ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir.

Sut ydw i'n cofrestru?

Sut ydw i'n cofrestru?

Mae'n rhaid i chi wneud cais i ni, y Comisiwn Etholiadol, i ddod yn ymgyrchydd nad sydd yn blaid cofrestredig. Os ydych am gofrestru, gallwch wneud cais ar-lein drwy ymweld â PEF Ar-lein. Fel arall, gallwch gofrestru gyda ni drwy lenwi ffurflen TP1 dwy dudalen (PDF).

Gallwch ddod o hyd i fwy o wybodaeth am sut i gofrestru fel ymgyrchydd nad yw’n blaid yn ein canllawiau cofrestru fel ymgyrchydd nad yw’n blaid.

Beth os yw fy sefydliad yn ddau fath o endid sydd â hawl cofrestru fel ymgyrchydd nad yw'n blaid (e.e. yn gwmni ac yn undeb llafur)?

Beth os yw fy sefydliad yn ddau fath o endid sydd â hawl cofrestru fel ymgyrchydd nad yw'n blaid (e.e. yn gwmni ac yn undeb llafur)?

Gallwch gofrestru fel un neu'r llall (heblaw bod un yn 'gymdeithas anghorfforedig', yn yr achos hwnnw rhaid cofrestru fel y llall).  Bydd hyn yn effeithio pa grŵp o bobl fydd angen i chi gofrestru gyda ni fel y cyfranogwyr perthnasol. (gweler ein canllawiau cofrestru) Nodwch os ydych yn cofrestru fel undeb llafur, er enghraifft, mae'n rhaid i chi wedyn wario'ch arian ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir fel undeb llafur. 

Beth i'w adrodd i ni

Beth yw'r gofynion adrodd?

Beth yw'r gofynion adrodd?

Wedi i chi gofrestru gyda ni, mae'n rhaid i chi gydymffurfio gyda rheolau gwariant a rhoddion a gofynion adrodd.

Fel trosolwg mae'n rhaid i chi:

  • gael system yn ei lle yn eich sefydliad i awdurdodi gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir
  • cadw anfonebau a derbynebau ar gyfer unrhyw daliad dros £200
  • adrodd i ni ar ôl yr etholiad am eich gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir os ydych wedi gwario mwy o £10,000 yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon
  • gwirio eich bod yn gallu derbyn unrhyw roddion dros £500 y derbyniwch tuag at eich gwariant ymgyrch a reoleiddir, a'u cofnodi
  • cydymffurfio gyda'r gofynion adrodd ar gyfer rhoddion yr ydych yn eu derbyn i'w gwario ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir

Rhoi a derbyn rhoddion

Beth yw'r rheolau o ran a ganiateir rhoddion?

Beth yw'r rheolau o ran a ganiateir rhoddion?

Mae'r rheolau ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau yn cynnwys yr holl roddion a roddir yn erbyn eich gwariant ymgyrchu a reoleiddir. Nid yw'r rheolau'n cynnwys rhoddion a roddir ar gyfer gweithgarwch ymgyrchu nad yw wedi'i reoleiddio. Cyn i chi dderbyn unrhyw rodd o fwy na £500 at ddibenion bodloni gwariant ymgeisydd, mae'n rhaid i chi gymryd pob cam rhesymol i wneud yn siŵr eich bod yn gwybod hunaniaeth y ffynhonnell a gwirio y caniateir y ffynhonnell. Ni allwch dderbyn rhodd o fwy na £500 gan ffynhonnell anhysbys neu ffynhonnell na chaniateir. Mae rhestr gyflawn o ffynonellau a ganiateir a ganiateir a sut a phryd i gynnal y gwiriadau i weld a ganiateir, wedi'u hamlinellu ar dudalennau 6-13 ein canllawiau Gwirio a ganiateir rhoddion i ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau. Gellir dod o hyd i'n rhoddion yma.

A ellir defnyddio cyllido torfol i gyllido gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir?

Yn gyffredinol mae cyllido torfol yn cynnwys rhoddion yn cael eu rhoi yn ddienw i achos penodol. Yn unol â'r rheolau ar roddion, mae'n rhaid i unrhyw roddion dros £500 tuag at weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir ymgyrchydd nad yw'n blaid, ddod gan ffynhonnell a ganiateir. Ni chaniateir rhoddion dienw. Yn unol â'r rheolau, nid yw unrhyw arian, nwyddau, gwasanaethau neu gyfleusterau a ddarperir tuag at eich gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir gyda gwerth o hyd at £500 ddim yn rhodd.

Nid yw ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau heb eu cofrestru yn destun y rheolau ar roddion.

Ein hymdriniaeth o orfodi

Beth yw ymdriniaeth y Comisiwn Etholiadol o ran gorfodi?

Beth yw ymdriniaeth y Comisiwn Etholiadol o ran gorfodi?

Mae'r Comisiwn wastad yn ceisio cynnal hyder y cyhoedd yn hygrededd y system etholiadol. Er y byddwn yn ceisio sicrhau cydymffurfiaeth a datrys materion heb orfodi lle bo'n bosibl ac yn rhesymol gwneud, byddwn yn cymryd camau gorfodi pan ei bod hi'n angenrheidiol ac yn gymesur gwneud. Nid ydym yn cymryd camau yn erbyn unrhyw un ar sail cwyn, dim ond pan fod y gŵyn wedi'i hymchwilio'n llawn a'n bod yn fodlon bod achos o dor-rheolau wedi digwydd. Bydd y penderfyniad o ran pa gosb, os o gwbl, i'w rhoi yn dibynnu ar y ffactorau lliniarol neu sy'n gwaethygu o ran y tor-rheolau yna.

Mae ein polisi gorfodi yn gosod ein hymdriniaeth o ran gorfodi:

  • mae ein proses a'n pwerau ymchwilio yn unol â Deddf Pleidiau gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 (PPERA) ar dudalennau 7-9
  • mae'r cosbau sydd ar gael i'r Comisiwn wedi'u hesbonio ar dudalennau 10-14
  • mae rhestr o ffactorau lliniarol neu sy'n gwaethygu ar dudalennau 15-16


 

Sut mae’r Comisiwn Eholiadol yn ymateb i honiadau?

Sut mae’r Comisiwn Eholiadol yn ymateb i honiadau?

Rydym yn asesu pob honiad yn ofalus a gall yr asesiad gynnwys nifer o weithredoedd, gan gynnwys:

  • adolygu dogfennau a ddarparwyd i ni;
  • adolygu dogfennau sydd eisoes gyda ni, allai fod yn berthnasol i achos posibl o dor-rheolau;
  • chwilio am fwy o wybodaeth neu eglurhad gan yr achwynydd;
  • gwneud ymholiadau cychwynnol o destun yr honiad ac unigolion eraill neu sefydliadu lle bo'n briodol.

Os nodir achos o dor-rheolau gallwn agor adolygid achos neu ymchwiliad. Cyn i ni benderfynu unrhyw beth, byddwn yn ystyried unrhyw wybodaeth neu sylwadau sydd gennych. Bydd unrhyw wybodaeth berthnasol yr ydych yn ei darparu yn cael ei hystyried. Fodd bynnag, ble bynnag bo'n briodol rydym yn annog cydymffurfio drwy gyngor a chanllawiau ac yn ddibynnol ar y ffeithiau gallai hyn fod yn briodol pan fo sefydliad yn cysylltu â ni i ddweud am achos anfwriadol o dor-rheolau nad yw'n sylweddol

I gael mwy o wybodaeth gweler ein polisi gorfodi

Cwestiynau cyflwyniadol

Beth yw ymgyrchydd nad sydd yn blaid?

Beth yw ymgyrchydd nad sydd yn blaid?

Ceir rheolau sy'n rheoli pobl a sefydliadau sy’n ymgyrchu yn y cyfnod hyd at etholiadau, ond nad ydynt yn sefyll fel plaid wleidyddol neu ymgeisydd gwleidyddol. Rydym yn galw'r bobl hyn yn "ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau".

Beth yw rôl y Comisiwn Etholiadol?

Beth yw rôl y Comisiwn Etholiadol?

Rydym yn rheoleiddio cyllid a gwariant gwleidyddol. Ceir rheolau ynghylch:

  • o ble y gall pleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau dderbyn arian
  • faint maent yn cael ei wario ar ymgyrchu mewn etholiadau penodol
  • tryloywder yn ein system wleidyddol

Rydym yn gweithio i sicrhau bod pobl yn cydymffurfio â'r rheolau hyn drwy wneud y canlynol:

  • darparu cyngor a chanllawiau i helpu pobl ddeall y rheolau
  • derbyn, dadansoddi a chyhoeddi gwybodaeth am roddion a gwariant ymgyrch pleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau 
  • monitro pa mor dda y mae'r rheolau yn cael eu dilyn
  • ymdrin ag achosion posibl o dorri rheolau

Gallwch gael gwybod mwy am ein rôl ar: http://www.electoralcommission.org.uk/cymru/our-work/roles-and-responsibilities/our-role-as-regulator-of-political-party-finances.

A fu newid i'r rheolau ymgyrchu nad ydynt yn bleidiau?

A fu newid i'r rheolau ymgyrchu nad ydynt yn bleidiau?

Mae rhai o'r rheolau presennol wedi cael eu newid dan y Ddeddf Tryloywder Lobïo, Ymgyrchu gan rai nad ydynt yn bleidiau a Gweinyddu Undebau Llafur 2014. Newidodd y Ddeddf:

  • pryd mae’r rheolau’n berthnasol 
  • y trothwyon cofrestru
  • pa wariant sy’n cael ei gynnwys 
  • faint gaiff ymgyrchwyr ei wario ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir gennym ni
  • yr hyn mae angen i ymgyrchwyr adrodd arno i ni

Mae'r rheolau newydd yn cwmpasu gwariant ar ystod ehangach o weithgareddau ymgyrchu: 

  • deunydd etholiad (fel y’i nodir ar hyn o bryd) sydd ar gael i aelodau o'r cyhoedd 
  • canfasio neu ymchwil marchnad sy’n ceisio barn neu wybodaeth gan aelodau'r cyhoedd. Gall hyn gynnwys gweithgareddau megis annog pobl i bleidleisio mewn ffordd benodol trwy defnyddio banciau ffôn 
  • cynadleddau i'r wasg neu ddigwyddiadau cyfryngau a drefnwyd gennych chi 
  • cludiant mewn cysylltiad â rhoi cyhoeddusrwydd i’ch ymgyrch 
  • ralïau cyhoeddus neu ddigwyddiadau cyhoeddus eraill 

Mae’r rheolau hyn yn berthnasol yn ystod y cyfnod cyn rhai etholiadau. Rydym yn galw hwn yn gyfnod a reoleiddir.

Pryd mae'r cyfnod a reoleiddir ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Pryd mae'r cyfnod a reoleiddir ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Bydd y cyfnod a reoleiddir ar gyfer ymgyrchu cyffredinol gan ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau yn yr etholiadau canlynol yn cychwyn ar 5 Ionawr 2016:

  • Senedd yr Alban
  • Cynulliad Cenedlaethol Cymru
  • Cynulliad Gogledd Iwerddon

Mae'r rheolau ar ymgyrchoedd lleol yn berthnasol i'r holl etholiadau ledled y DU yn 2016. Mae'r cyfnod a reoleiddir ar gyfer ymgyrch lleol fel arfer yn dechrau ar y diwrnod ar ôl i'r person yr ydych yn ymgyrchu drostynt neu yn eu herbyn, ddod yn ymgeisydd, ac mae'n dod i ben ar 5 Mai 2016. Cyfeiriwch at ein canllawiau am fwy o wybodaeth: Cyfnodau a reoleiddir ar gyfer ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau: Etholiadau Mai 2016 (PDF).

Beth yw'r terfynau gwario ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Beth yw'r terfynau gwario ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Bydd y terfyn gwario ar gyfer ymgyrchydd nad yw'n blaid yn dibynnu os ydych yn cofrestru gyda'r Comisiwn Etholiadol fel ymgyrchydd nad yw'n blaid cofrestredig. Os nad ydych yn cofrestru neu os nad ydych yn gymwys i gofrestru, ni allwch wario mwy na £10,000 yng Nghymru, yr Alban na Gogledd Iwerddon neu dros £20,000 yn Lloegr ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir yn ystod cyfnod a reoleiddir. Os ydych yn cofrestru gyda ni, bydd gennych derfyn gwario uwch. Mae'n rhaid i chi aros o fewn y terfyn gwario ar gyfer pob rhan o'r DU. Mae'r terfynnau gwario ar gyfer gwahanol rannau o'r Deyrnas Unedig ar gyfer Mai 2016 wedi'u gosod yn y tabl isod.

Rhan o'r DU

Ymgyrchwyr cofrestredig

Ymgyrchwyr anghofrestredig

Yr Alban

£75,800

£10,000

Cymru

£30,000

£10,000

Gogledd Iwerddon

£15,300

£10,000

Cwestiynau i elusennau

Mae ein helusen wedi bod yn ymgyrchu ar fater polisi penodol am nifer o fisoedd neu flynyddoedd? Beth sy'n digwydd os yw plaid wleidyddol yn cefnogi ein polisi yn ystod y cyfnod a reoleiddir?

Mae ein helusen wedi bod yn ymgyrchu ar fater polisi penodol am nifer o fisoedd neu flynyddoedd? Beth sy'n digwydd os yw plaid wleidyddol yn cefnogi ein polisi yn ystod y cyfnod a reoleiddir?

Os oes gennych ymgyrch hirdymor sydd yn gysylltiedig â safbwynt plaid wleidyddol ar fater, ni fydd yn cael ei reoleiddio'n awtomatig ar ôl cychwyn y cyfnod a reoleiddir. Bydd yn dibynnu ar natur eich gweithgarwch ymgyrchu a p'un a ei fod yn bodloni'r profion cyhoeddus a phwrpas.

Ni fydd gwariant ar eich ymgyrch yn cael ei reoleiddio oherwydd bod plaid wedi mabwysiadu polisi yr ydych eisoes yn ymgyrchu drosto. Yn yr un modd, ni fydd gwariant ar eich gweithgarwch ymgyrchu yn cael ei reoleiddio dim ond oherwydd bod plaid wedi mabwysiadu polisi yr ydych eisoes yn ymgyrchu arno:

  • yn troi'n bwnc ymrannol rhwng pleidiau gwleidyddol, neu 
  • wastad wedi bod yn unol, ym marn y cyhoedd â phlaid wleidyddol benodol

Felly sut fydda i'n gwybod os yw fy ngweithgarwch yn cael ei reoleiddio?

Ymhob achos, bydd yn dibynnu ar sut ydych yn ymateb i gefnogaeth y blaid wleidyddol a p'un a eich bod yn newid eich ymgyrch o ganlyniad i'r gefnogaeth.  Bydd gwariant ar eich ymgyrch yn cael ei reoleiddio os ydych:

  • yn cyhoeddi cefnogaeth y blaid wleidyddol yn eich ymgyrchu dilynol, neu
  • yn newid neu'n cynyddu eich ymgyrchu o ganlyniad i gefnogaeth y blaid wleidyddol

Ni fydd croesawu cefnogaeth y blaid wleidyddol yn gyhoeddus fel arfer yn bodloni'r prawf pwrpas os gwneir hyn yn fuan ar ôl cyhoeddiad polisi'r blaid. Er enghraifft, lle mae elusen yn ymateb yn gyhoeddus i ddatganiad polisi sy'n effeithio cyrraedd ei ddibenion elusennol yn glir, ni fydd hyn gan amlaf yn cael ei reoleiddio. Fodd bynnag, os ydych yn parhau i gyfeirio at gefnogaeth y blaid mewn gweithgarwch ymgyrchu'r dyfodol, mae hynny'n debygol o fodloni'r prawf pwrpas. Yn benodol, byddech yn fwy tebygol o fodloni'r prawf pwrpas pe baech yn parhau i gyfeirio at safbwynt y blaid mewn gweithgarwch ymgyrchu'r dyfodol yn ystod y cyfnod a reoleiddir ar ôl i chi groesawi'r gefnogaeth i gychwyn.

Ni fydd parhau i ymgyrchu yn unol â chynlluniau a wnaed cyn cyhoeddiad polisi'r blaid yn newid nac yn cynyddu eich ymgyrchu mewn ymateb i'r cyhoeddiad hwnnw. Drwy 'newid neu gynyddu eich ymgyrchu' rydym yn golygu gwario ar weithgarwch ymgyrchu o'r fath a'r raddfa mewn ymateb i gefnogaeth y blaid wleidyddol ac na fyddech fel arfer yn ymgymryd ag ef wrth i chi ymgyrchu.   

Rydym yn elusen ac felly nid ydym yn cefnogi nac yn gwrthwynebu plaid neu ymgeisydd penodol. Pam all ein gweithgareddau gael eu rheoleiddio gan gyfraith etholiadol?

Rydym yn elusen ac felly nid ydym yn cefnogi nac yn gwrthwynebu plaid neu ymgeisydd penodol. Pam all ein gweithgareddau gael eu rheoleiddio gan gyfraith etholiadol?

Yn unol â chyfraith elusennol, ni ddylai elusennau gefnogi na gwrthwynebu pleidiau gwleidyddol nag ymgeiswyr. Felly yn y rhan fwyaf o achosion, ni fydd gwariant ar ymgyrchoedd elusennol sydd yn unol â chyfraith elusennol yn cael ei reoleiddio yn unol â chyfraith etholiadol.

Fodd bynnag gellid cael rhai amgylchiadau lle mae gwariant ar rai gweithgareddau ymgyrchu yn gallu cael eu rheoleiddio yn unol â chyfraith etholiadol. Mae hyn gan y gall gweithgarwch ymgyrchu fodloni'r 'prawf pwrpas' hyd yn oed os:

  • nad yw'n enwi plaid neu ymgeisydd penodol (er enghraifft, os ydych yn ymgyrchu dros bolisi sydd wedi'i gysylltu'n agos a chyhoeddus gydag un neu fwy o bleidiau gwleidyddol fel ei bod yn rhesymol i ystyried y bwriedir eich gweithgarwch ymgyrchu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu ymgeiswyr); neu
  • mae eich bwriad yw i'ch gweithgarwch ymgyrchu gyflawni rhywbeth arall, megis codi ymwybyddiaeth am fater.

Beth os yw mwyafrif fy meysydd polisi yn gysylltiedig â phleidiau gwleidyddol?

Nid yw ymgyrchu ar fater polisi sydd yn gysylltiedig yn gyhoeddus gyda phlaid wleidyddol neu godi ymwybyddiaeth o fater o reidrwydd yn golygu y bydd yn cael ei reoleiddio.  Bydd yn dibynnu ar p'un a ei fod yn bodloni'r profion pwrpas a chyhoeddus yn y ddeddfwriaeth.

Er enghraifft, os oeddech yn ymgyrchu yn y maes polisi cyn i'r mater polisi fod yn gysylltiedig gyda'r blaid honno, bydd parhau i wneud yn yr un modd yn annhebygol o gael ei reoleiddio, cyn belled a bod eich deunyddiau ymgyrchu yn parhau i ganolbwyntio ar y mater polisi yn hytrach na'r blaid sy'n ei gefnogi neu ei wrthwynebu.  Hefyd, pan eich bod yn ymgyrchu yn unol â chynlluniau a wnaed cyn i'r polisi gael ei gysylltu'n gyhoeddus gyda phlaid, mae'n anhebygol y bydd y gweithgarwch yn cael ei reoleiddio.  

Gan fod gofyn i elusennau weithredu i hyrwyddo ei dibenion elusennol, bydd ymgyrchu ar fater polisi i hyrwyddo eich dibenion elusennol yn llai tebygol o fodloni'r prawf pwrpas hyd yn oed os yw wedi'i gysylltu'n gyhoeddus gyda phlaid benodol, cyn belled â bod eich ymgyrchu yn canolbwyntio ar y mater polisi yn hytrach na'r blaid neu gategori o ymgeiswyr. Mae'n bwysig meddwl ynghylch sut yr ydych yn ymgyrchu, nid yn unig beth yr ydych yn ymgyrchu arno.

Er enghraifft, os oes gennych chi ymgyrch sydd wedi'i anelu at gefnogi neu wrthwynebu deddfwriaeth y llywodraeth, mae'n anhebygol o fodloni'r prawf pwrpas hyd yn oed os yw'n gysylltiedig yn agos gyda phlaid neu bleidiau gwleidyddol, os yw'ch ymgyrch wedi'i anelu'n glir at gefnogi neu wrthwynebu deddfwriaeth arfaethedig llywodraeth y dydd, ac nid polisïau arfaethedig fydd y blaid neu bleidiau mewn llywodraeth yn mynd â nhw i'r etholiad.

Mae'n teimlo fel y gallai llawer o beth rwy'n wneud gael ei reoleiddio.

Efallai nad dyna fel bydd hi. Os ydych yn ymgymryd â gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, dylech feddwl am faint yr ydych yn gwario mewn gwirionedd ar y gweithgarwch hwnnw.

Dim ond os ydych am wario mwy na £10,000 yng Nghymru, yr Alban neu Ogledd Iwerddon neu £20,000 yn Lloegr ar unrhyw weithgarwch ymgyrchu yn ystod y cyfnod a reoleiddir sy'n rhaid i chi gofrestr, er mwyn cydymffurfio â rheolau ar wariant a rhoddion.

Does dim angen i chi gofrestru gyda ni os:

  • ydych yn gwario llai na'r symiau hyn ar weithgarwch a reoleiddir, neu
  • nad ydych yn gwario arian ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, neu;
  • eich bod yn ymgyrchu tu allan i gyfnod a reoleiddir  

Gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir

Beth yw 'gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir'?

Beth yw 'gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir'?

Mae'r rheolau ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau yn berthnasol i wariant ar beth a elwir gennym yn 'weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir'. Bydd y canlynol yn 'weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir' os gellir tybio ei fod wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr gan gynnwys pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr sy'n cefnogi neu nad ydynt yn cefnogi polisïau neu faterion penodol (rydym yn galw hyn yn 'y prawf pwrpas'):

  • cynadleddau'r wasg neu ddigwyddiadau'r cyfryngau eraill yr ydych chi'n eu trefnu
  • trafnidiaeth mewn cyswllt gyda rhoi cyhoeddusrwydd i'ch ymgyrch

Yn ogystal â bodloni'r prawf pwrpas, mae gwariant ar y gweithgareddau canlynol yn cael ei reoleiddio os yw hefyd wedi'i anelu at, neu'n cael ei weld neu ei glywed gan, neu'n cynnwys y cyhoedd (gelwir hyn yn 'prawf y cyhoedd'). Mae hyn yn berthnasol i:

  • cynhyrchu neu gyhoeddi deunydd etholiadol (megis taflenni, hysbysebion a gwefannau)
  • canfasio ac ymchwil y farchnad (gan gynnwys defnyddio banciau ffôn)
  • ralïau cyhoeddus a digwyddiadau cyhoeddus

Mae'r canllawiau hyn yn esbonio sut i ddefnyddio'r profion hyn ar gyfer gweithgarwch ymgyrchu. I weld mwy o esiamplau o sut mae'r rheolau'n berthnasol, gweler ein taflen ffeithiau ar dechnegau ymgyrchu cyffredin.

Pa weithgareddau nad ydynt yn cael eu rheoleiddio?

Pa weithgareddau nad ydynt yn cael eu rheoleiddio?

Nid yw gwariant ar rai gweithgareddau yn cael ei rheoleiddio:

  • gwasanaethau a ddarperir gan wirfoddolwyr
  • cynadleddau blynyddol ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau
  • gorymdeithiau cyhoeddus neu gyfarfodydd protest yng Ngogledd Iwerddon, pan fo hysbysiad wedi cael ei roi o dan y Ddeddf Gorymdeithio Cyhoeddus (Gogledd Iwerddon) 1998
  • cyfieithiadau i’r neu o’r Gymraeg o’r neu i’r Saesneg
  • deunydd, ac eithrio hysbysebion, mewn papur newydd neu gyfnodolyn
  • treuliau rhesymol sy'n codi mewn perthynas ag anabledd (naill ai gan rywun sy'n gweithio ar eich gweithgareddau, neu i wneud eich gweithgareddau yn hygyrch i aelod o'r cyhoedd) 

Yn gyffredinol, ni fydd y gweithgareddau hyn yn cael eu rheoleiddio os nad ydych yn cynnwys y cyhoedd: 

  • mewn lobïo neu ddylanwadu ar Aelodau Seneddol
  • mewn lobïo’r Llywodraeth neu lobïo Seneddol

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Mae gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir yn cael ei reoleiddio os yw'n bodloni prawf y cyhoedd a'r prawf pwrpas ac yn digwydd o fewn y cyfnod a reoleiddir.  Yn ein canllawiau gosodom y ffactorau y dylai ymgyrchydd ystyried wrth benderfynu os yw'r gweithgarwch a fwriedir yn bodloni'r profion hyn.  


Bydd y prawf pwrpas yn cael ei fodloni os gellir tybio fod y gweithgarwch wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr gan gynnwys pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr sy'n cefnogi neu nad ydynt yn cefnogi polisïau neu faterion penodol. Yn ogystal â bodloni'r prawf pwrpas, mae gwariant ar y gweithgareddau canlynol yn cael ei reoleiddio os yw hefyd wedi'i anelu at, neu'n cael ei weld neu ei glywed gan, neu'n cynnwys y cyhoedd - gelwir hyn yn brawf y cyhoedd.


Yn aml mae gan sefydliadau stondinau mewn cynadleddau, yn cynnal cyfarfodydd ymylol a derbyniaday mewn cynadleddau pleidiau. Os yw unrhyw un o'r gweithgareddau'n cynnwys lobïo neu ddylanwadu gwleidyddion ac ymgeiswyr yn unig, ni fyddant yn cael eu rheoleiddio. 

 

Os yw unrhyw un o'r gweithgareddau'n cynnwys lobïo neu ddylanwadu gwleidyddion ac ymgeiswyr yn unig, ni fyddant yn cael eu rheoleiddio. Os oes aelodau o'r cyhoedd yn mynychu yna bydd angen i chi ystyried p'un a bod beth yr ydych yn ei wneud yn y cyfarfod yn bodloni'r prawf pwrpas. Os ydych yn gwahodd y cyfryngau i gyfarfod ymylol neu dderbyniad, gall fod yn ddigwyddiad y cyfryngau sy'n cael ei reoleiddio gennym os yw'n bodloni'r prawf pwrpas. Os oes unrhyw rai o'ch gweithgareddau nad ydynt yn lobïo neu'n dylanwadu ar faterion polisi plaid, bydd angen i chi ystyried os ydynt yn bodloni'r prawf pwrpas.  


Dylech ddilyn y camau yn y canllawiau i asesu p'un a bod gwario ar weithgareddau tu allan i ffiniau'r gynhadledd yn syrthio o fewn y rheolau a chael ei reoleiddio.

Ydy cynllunio a chyllidebu yn cyfrif fel gwariant ymgyrchu a reoleiddir?

Ydy cynllunio a chyllidebu yn cyfrif fel gwariant ymgyrchu a reoleiddir?

Dim ond gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir sy'n cael ei reoleiddio.  Y pum math o weithgarwch sy'n cael eu rheoleiddio yw:

  • Deunydd etholiadol
  • Canfasio ac ymchwil y farchnad
  • Ralïau cyhoeddus neu ddigwyddiadau cyhoeddus eraill
  • Cynadleddau'r wasg a digwyddiadau'r cyfryngau
  • Trafnidiaeth mewn cyswllt gyda rhoi cyhoeddusrwydd i'ch ymgyrch

Bydd yr holl gostau (gan gynnwys costau staff) sy’n berthnasol i weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir yn cyfrif tuag at eich terfyn gwario (heblaw bod y costau yn benodol yn cael eu heithrio – gweler tudalen 6 ein canllawiau Rheoli gwariant ymgyrchu a reoleiddir). Er enghraifft, os ydych yn cynhyrchu taflenni neu hysbysebu, mae’n rhaid i chi gynnwys y costau dylunio a dosbarthu. Mae’n rhaid i chi hefyd gynnwys argostau neu gostau gweinyddol sy’n gysylltiedig â phob gweithgarwch.


Bydd costau megis rhai staff sy'n rhan o gyllidebu neu gynllunio yn cyfrif os ydynt yn rhan o weithgarwch ymgyrchu penodol a reoleiddir.  Os oes peth cynllunio neu gyllidebu yn rhan o weithgarwch a reoleiddir, er enghraifft cynllunio digwyddiad cyhoeddus, yna gellir ei gyfrif fel gwariant a reoleiddir oherwydd y costau staff.  Heblaw hynny ni fydd yn cael ei reoleiddio.


Fydd gweithgarwch ymgyrchu sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu polisi'r Llywodraeth yn cael ei reoleiddio?

Fydd gweithgarwch ymgyrchu sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu polisi'r Llywodraeth yn cael ei reoleiddio?

Mae tudalen 17 o'n canllawiau Trosolwg o ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau a reoleiddir yn esbonio sut i roi'r profion pwrpas ar waith gydag ymgyrchoedd sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu deddfwriaeth y llywodraeth.


Cyn belled â bod eich gweithgarwch ymgyrchu wedi'u hanelu'n glir at gefnogi neu wrthwynebu'r ddeddfwriaeth arfaethedig llywodraeth y diwrnod, ac nid polisïau arfaethedig y bydd y blaid neu'r pleidiau mewn llywodraeth yn eu cymryd i'r etholiad, ni fydd eich gweithgarwch ymgyrchu, ar y cyfan, yn cael ei reoleiddio.


Fodd bynnag, os gellir ystyried yn rhesymol ei fod wedi bwriadu i ddylanwadu pleidleiswyr sy'n pleidleisio yn yr etholiad, yn ogystal â chefnogi neu wrthwynebu'r ddeddfwriaeth, bydd yn cael ei ystyried fel gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Mae'r canllawiau hefyd yn rhoi esiampl o sut gallai hyn weithio yn ymarferol ac yn esbonio sut i roi'r ffactorau y dylech eu hystyried ar waith.


Dylech hefyd ystyried hyd yn oed os bwriedir i'ch gweithgarwch ymgyrchu gyflawni rhywbeth arall, megis codi ymwybyddiaeth o fater, gall ddal fodloni'r prawf pwrpas. 


Ydy gwariant ar weithgarwch cyfryngau cymdeithasol yn cael ei reoleiddio?

Yn gyffredinol, bydd holl ddeunydd a gyhoeddir ar gyfryngau cymdeithasol fel rhan o ymgyrch a reoleiddir yn bodloni'r prawf cyhoeddus. Bydd hefyd angen i chi ystyried p'un a ei fod yn bodloni'r prawf pwrpas. I gael rhagor o wybodaeth ar sut i roi'r prawf pwrpas ar waith ar gyfer cyfryngau cymdeithasol, gweler tudalen 10 ein canllawiau Trosolwg gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Mewn nifer o achosion, bydd y costau o roi deunydd ar safle cyfryngau cymdeithasol, er enghraifft anfon trydariad neu ddiweddaru tudalen Facebook, yn ddibwys. Fodd bynnag, mewn rhai achosion gallai'r costau fod yn fwy sylweddol. 


Er enghraifft, gallech fod yn cyflogi aelod o staff sy'n treulio cyfran helaeth o'u hamser yn creu a phostio deunydd sy'n bodloni'r prawf pwrpas ar safle cyfryngau cymdeithasol, neu gallech fynd i gostau wrth gynhyrchu a dylunio deunydd, e.e. delweddau ar e-daflen, sy'n bodloni'r prawf pwrpas ac sy'n cael eu rhoi ar safleoedd cyfryngau cymdeithasol. I gael rhagor o wybodaeth ar gyfryngau cymdeithasol, gweler ein Taflen ffeithiau i ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau: Technegau ymgyrchu cyffredin: cyfryngau cymdeithasol 

Profion pwrpas a chyhoeddus

Sut ydw i'n rhoi'r prawf pwrpas ar waith i fy ngweithgarwch ymgyrchu?

Bydd gwario ar weithgarwch ymgyrchu yn cael ei reoleiddio os gellir ei ystyried yn rhesymol fel ei fod wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr sy'n cefnogi neu nad ydynt yn cefnogi polisïau neu faterion penodol. Gelwir hyn y prawf pwrpas. Cyfeiriwch at dudalen pedwar ein trosolwg o ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau, sy'n rhoi nifer o o ffactorau i helpu ymgyrchwyr benderfynu os yw eu gweithgarwch yn bodloni'r prawf pwrpas. Mae hefyd gennym daflenni ffeithiau sy'n esbonio sut i roi'r profion y cyhoedd a phwrpas i dechnegau ymgyrchu cyffredin.

Bydd gwariant ar weithgarwch ymgyrchu yn cael ei reoleiddio os yw'n bodloni'r prawf pwrpas a phrawf y cyhoedd.

 

Sut ydw i'n defnyddio prawf y cyhoedd ar gyfer fy ngwaeithgarwch ymgyrchu?

Sut ydw i'n defnyddio prawf y cyhoedd ar gyfer fy ngwaeithgarwch ymgyrchu?

Os yw gweithgarwch ymgyrchu wedi'i anelu at, yn cael ei weld neu ei glywed gan y cyhoedd, neu gyfran o'r cyhoedd, bydd yn bodloni prawf y cyhoedd. Cyfeiriwch at dudalen saith ein trosolwg o ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau, sy'n rhoi nifer o ffactorau i helpu ymgyrchwyr benderfynu os yw eu gweithgarwch yn bodloni'r prawf y cyhoedd. Mae hefyd gennym daflenni ffeithiau sy'n esbonio sut i roi'r profion y cyhoedd a phwrpas i dechnegau ymgyrchu cyffredin.

Bydd gwariant ar weithgarwch ymgyrchu yn cael ei reoleiddio os yw'n bodloni'r prawf pwrpas a phrawf y cyhoedd

Ydy gwariant ar weithgarwch cyfryngau cymdeithasol yn cael ei reoleiddio?

Yn gyffredinol, bydd holl ddeunydd a gyhoeddir ar gyfryngau cymdeithasol fel rhan o ymgyrch a reoleiddir yn bodloni'r prawf cyhoeddus. Bydd hefyd angen i chi ystyried p'un a ei fod yn bodloni'r prawf pwrpas. I gael rhagor o wybodaeth ar sut i roi'r prawf pwrpas ar waith ar gyfer cyfryngau cymdeithasol, gweler tudalen 10 ein canllawiau Trosolwg gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Mewn nifer o achosion, bydd y costau o roi deunydd ar safle cyfryngau cymdeithasol, er enghraifft anfon trydariad neu ddiweddaru tudalen Facebook, yn ddibwys. Fodd bynnag, mewn rhai achosion gallai'r costau fod yn fwy sylweddol. 


Er enghraifft, gallech fod yn cyflogi aelod o staff sy'n treulio cyfran helaeth o'u hamser yn creu a phostio deunydd sy'n bodloni'r prawf pwrpas ar safle cyfryngau cymdeithasol, neu gallech fynd i gostau wrth gynhyrchu a dylunio deunydd, e.e. delweddau ar e-daflen, sy'n bodloni'r prawf pwrpas ac sy'n cael eu rhoi ar safleoedd cyfryngau cymdeithasol. I gael rhagor o wybodaeth ar gyfryngau cymdeithasol, gweler ein Taflen ffeithiau i ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau: Technegau ymgyrchu cyffredin: cyfryngau cymdeithasol 

A ystyrir ein defnyddwyr gwasanaeth fel aelodau'r cyhoedd?

A ystyrir ein defnyddwyr gwasanaeth fel aelodau'r cyhoedd?

Yn gyffredinol ydyn. Ein barn yw bod unrhyw un sydd ddim yn aelod neu'n gefnogwr brwd i chi gael eu hystyried fel aelod o'r cyhoedd yn gyffredinol. Gweler tudalen 7 ein canllawiau Trosolwg o weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Lle mae deunyddiau neu ddigwyddiadau a fwriedir ar gyfer eich defnyddwyr gwasanaeth yn ymwneud â darparu gwasanaeth neu faterion polisi eich sefydliad, mae'n annhebygol y byddant yn bodloni y prawf pwrpas. Os nad yw'r deunydd yn bodloni'r prawf pwrpas yna ni fydd gwariant ar y gweithgarwch hwnnw yn cael ei reoleiddio. Fodd bynnag, os ystyrir eich gweithgarwch ymgyrchu yn rhesymol fel y'i bwriedir i ddylanwadu ar ddewis pleidleisio eich defnyddwyr gwasanaeth, yna bydd yn bodloni'r profion pwrpas a chyhoeddus a bydd gwariant ar y gweithgarwch hwnnw'n cael ei reoleiddio.

Os mai bwriad ein gweithgarwch ymgyrchu yw codi ymwybyddiaeth mater neu gyflawni rhywbeth heblaw dylanwadu ar bleidleiswyr, all ein gweithgarwch ymgyrchu ddal bodloni'r prawf pwrpas?

Os mai bwriad ein gweithgarwch ymgyrchu yw codi ymwybyddiaeth mater neu gyflawni rhywbeth heblaw dylanwadu ar bleidleiswyr, all ein gweithgarwch ymgyrchu ddal bodloni'r prawf pwrpas?

Gall, os gellir hefyd ei ystyried yn rhesymol eu bod wedi'u bwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr. Ni fydd gweithgarwch ymgyrchu sydd wedi'i fwriadu i godi ymwybyddiaeth mater neu gyflawni rhywbeth heblaw dylanwadu ar bleidleiswyr, ni fydd o reidrwydd yn bodloni'r prawf pwrpas? Er enghraifft , efallai nad yw'r mater yr ydych yn ymgyrchu arno yn gysylltiedig yn agos gydag unrhyw blaid wleidyddol benodol, neu fod y cyd-destun ehangach yn awgrymu na ellir ystyried eich gweithgarwch ymgyrchu ehangach fel ei fod wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr.

Fodd bynnag, mae adran 85(4A) PPERA yn dweud nad oes ots os oedd unrhyw weithgarwch ymgyrchu wedi'i fwriadu i gyflawni unrhyw bwrpas arall os wnaeth y gweithgarwch ymgyrchu hefyd fodloni'r prawf pwrpas. Os gellir ystyried gweithgarwch ymgyrchu fel ei fod wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr, yna os oedd unrhyw bwrpas neu fwriad arall i'ch gweithgarwch ymgyrchu, bydd yn bodloni'r prawf pwrpas.

Sut ydym ni'n rhoi'r prawf pwrpas ar waith i'n gweithgarwch ymgyrchu ar faterion datganoledig?

Sut ydym ni'n rhoi'r prawf pwrpas ar waith i'n gweithgarwch ymgyrchu ar faterion datganoledig?

Mae'n rhaid i ymgyrchwyr roi'r profion pwrpas a'r cyhoedd i bob gweithgarwch ymgyrchu, boed yn canolbwyntio ar faterion datganoledig ai peidio. Gellir ystyried yn rhesymol fod gweithgarwch ymgyrchu sy'n canolbwyntio ar faterion datganoledig wedi'u bwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr mewn perthynas ag etholiad cyffredinol Senedd y DU.

Er enghraifft, os yw'ch gweithgarwch ymgyrchu yn canolbwyntio ar ymgeiswyr neu bleidiau sy'n brwydro etholiad mewn deddfwriaeth ddatganoledig, neu faterion datganoledig, a

  • bod yr ymgeiswyr hynny hefyd yn cynrychioli pleidiau sy'n brwydro etholiad cyffredinol Senedd y DU, neu
  • bod y pleidiau hynny hefyd yn brwydro etholiad cyffredinol Senedd y DU, neu
  • bod y materion hynny yn gysylltiedig yn agos ac yn gyhoeddus gydag ymgeiswyr neu bleidiau sy'n brwydro etholiad cyffredinol Senedd y DU

yna bydd eich gweithgarwch ymgyrchu yn debygol o fodloni'r prawf pwrpas.

Mae gweithgarwch ymgyrchu yn llai tebygol o fodloni'r prawf pwrpas os yw wedi'i anelu at gefnogi neu wrthwynebu deddfwriaeth llywodraeth arfaethedig, gan gynnwys deddfwriaeth llywodraeth ddatganoledig, yn hytrach na dylanwadu ar bleidleiswyr.

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Fydd gweithgareddau mewn cynadleddau pleidiau yn cael eu rheoleiddio?

Mae gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir yn cael ei reoleiddio os yw'n bodloni prawf y cyhoedd a'r prawf pwrpas ac yn digwydd o fewn y cyfnod a reoleiddir.  Yn ein canllawiau gosodom y ffactorau y dylai ymgyrchydd ystyried wrth benderfynu os yw'r gweithgarwch a fwriedir yn bodloni'r profion hyn.  


Bydd y prawf pwrpas yn cael ei fodloni os gellir tybio fod y gweithgarwch wedi'i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr gan gynnwys pleidiau gwleidyddol neu gategorïau o ymgeiswyr sy'n cefnogi neu nad ydynt yn cefnogi polisïau neu faterion penodol. Yn ogystal â bodloni'r prawf pwrpas, mae gwariant ar y gweithgareddau canlynol yn cael ei reoleiddio os yw hefyd wedi'i anelu at, neu'n cael ei weld neu ei glywed gan, neu'n cynnwys y cyhoedd - gelwir hyn yn brawf y cyhoedd.


Yn aml mae gan sefydliadau stondinau mewn cynadleddau, yn cynnal cyfarfodydd ymylol a derbyniaday mewn cynadleddau pleidiau. Os yw unrhyw un o'r gweithgareddau'n cynnwys lobïo neu ddylanwadu gwleidyddion ac ymgeiswyr yn unig, ni fyddant yn cael eu rheoleiddio. 

 

Os yw unrhyw un o'r gweithgareddau'n cynnwys lobïo neu ddylanwadu gwleidyddion ac ymgeiswyr yn unig, ni fyddant yn cael eu rheoleiddio. Os oes aelodau o'r cyhoedd yn mynychu yna bydd angen i chi ystyried p'un a bod beth yr ydych yn ei wneud yn y cyfarfod yn bodloni'r prawf pwrpas. Os ydych yn gwahodd y cyfryngau i gyfarfod ymylol neu dderbyniad, gall fod yn ddigwyddiad y cyfryngau sy'n cael ei reoleiddio gennym os yw'n bodloni'r prawf pwrpas. Os oes unrhyw rai o'ch gweithgareddau nad ydynt yn lobïo neu'n dylanwadu ar faterion polisi plaid, bydd angen i chi ystyried os ydynt yn bodloni'r prawf pwrpas.  


Dylech ddilyn y camau yn y canllawiau i asesu p'un a bod gwario ar weithgareddau tu allan i ffiniau'r gynhadledd yn syrthio o fewn y rheolau a chael ei reoleiddio.

Ymgyrchu dros neu yn erbyn polisi'r Llywodraeth

Fydd gweithgarwch ymgyrchu sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu polisi'r Llywodraeth yn cael ei reoleiddio?

Fydd gweithgarwch ymgyrchu sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu polisi'r Llywodraeth yn cael ei reoleiddio?

Mae tudalen 17 o'n canllawiauTrosolwg o ymgyrchu rhai nad ydynt yn bleidiau a reoleiddir yn esbonio sut i roi'r profion pwrpas ar waith gydag ymgyrchoedd sy'n cefnogi neu'n gwrthwynebu deddfwriaeth y llywodraeth.


Cyn belled â bod eich gweithgarwch ymgyrchu wedi'u hanelu'n glir at gefnogi neu wrthwynebu'r ddeddfwriaeth arfaethedig llywodraeth y diwrnod, ac nid polisïau arfaethedig y bydd y blaid neu'r pleidiau mewn llywodraeth yn eu cymryd i'r etholiad, ni fydd eich gweithgarwch ymgyrchu, ar y cyfan, yn cael ei reoleiddio.


Fodd bynnag, os gellir ystyried yn rhesymol ei fod wedi bwriadu i ddylanwadu pleidleiswyr sy'n pleidleisio yn yr etholiad, yn ogystal â chefnogi neu wrthwynebu'r ddeddfwriaeth, bydd yn cael ei ystyried fel gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.


Mae'r canllawiau hefyd yn rhoi esiampl o sut gallai hyn weithio yn ymarferol ac yn esbonio sut i roi'r ffactorau y dylech eu hystyried ar waith.


Dylech hefyd ystyried hyd yn oed os bwriedir i'ch gweithgarwch ymgyrchu gyflawni rhywbeth arall, megis codi ymwybyddiaeth o fater, gall ddal fodloni'r prawf pwrpas. 


Ymgyrchu ar y cyd

Rydym yn sefydliad ymbarél neu aelodaeth. Os ydym yn gwario arian ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, sut bydd hyn yn effeithio ein cysylltiadau, sefydliadau aelodau neu strwythur wedi ffederaleiddio?

Yn gyntaf mae'n rhaid i chi sefydlu p'un a bod eich perthynas gyda'r sefydliadau eraill yn un rhwng sefydliadau ar wahân, neu wahanol rannau o'r un corff.

Os ydych oll yn rhannau o un corff, bydd unrhyw wariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir gan unrhyw ran o'r corff hwnnw yn cyfrif tuag at y terfynau gwario ar gyfer y corff cyfan. Dim ond yr endid cyfan fydd yn gallu gwneud cais i gofrestru gyda ni.

Os yw pob sefydliad yn endid ei hun sy'n gwneud penderfyniadau, yna mae'n rhaid i chi sefydlu os ydych yn rhan o gynllun cyffredin gyda'r sefydliadau eraill ai peidio. Os oes gan bob sefydliad ei ymgyrch ei hun, ac nad yw'n cynllun ei weithredoedd gyda sefydliadau eraill, does dim cynllun cyffredin a bydd gweithgarwch ymgyrchu pob sefydliad yn cael ei drin ar wahân.

Os oes mwy nag un sefydliad yn rhan o un ymgyrchu, a bod y sefydliadau hynny wedi cydlynu eu gweithgarwch gydag eraill fal rhan o'r ymgyrch hwnnw, mae ymgyrch ar y cyd. Yn yr achos hwn bydd gwariant ymgyrchu ar y cyd yn cyfrif tuag ar derfynau gwario pob un o'r sefydliadau sy'n rhan o'r ymgyrch ar y cyd hwnnw.

Os oes ymgyrch ar y cyd, efallai yr hoffech ystyried strwythur ymgyrch ar y cyd syn cynnwys prif ymgyrchwyr ac ymgyrchwyr llai. Mae cael prif ymgyrchydd fel rhan o ymgyrch ar y cyd yn lleihau'r baich rheoleiddiol ar ymgyrchwyr llai. Fodd bynnag, efallai na fydd y strwythur hwn yn addas ar gyfer pob ymgyrch ar y cyd.

Ym mhob achos, dylech ddarllen Ymgyrchu ar y cyd i ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau i gael rhagor o wybodaeth ar y gwahanol fathau o strwythurau ymgyrchu ar y cyd ac ar y gofynion cyfreithiol ar gyfer y rheiny sy'n rhan o ymgyrch ar y cyd.

Cofrestru gyda ni

Oes angen i fi gofrestru ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Oes angen i fi gofrestru ar gyfer etholiadau Mai 2016?

Os ydych yn mynd i neu'n bwriadu gwario mwy na £10,000 yng Nghymru, yr Alban neu Ogledd Iwerddon ar unrhyw weithgarwch ymgyrchu yn ystod y cyfod a reoleiddir sy'n rhaid i chi gofrestru gyda ni a chydymffurfio â rheolau ar wariant a rhoddion.

Does dim angen i chi gofrestru gyda ni os:

  • ydych yn gwario llai na'r symiau hyn ar weithgarwch a reoleiddir, neu
  • nad ydych yn gwario arian ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, neu;
  • ydych yn ymgyrchu tu allan i gyfnod a reoleiddir

Pwy sy'n cael cofrestru?

Pwy sy'n cael cofrestru?

Dim ond y mathau canlynol o unigolion neu sefydliadau all gofrestru a dod yn ymgyrchwyr nad sydd yn blaid cofrestredig:

  • unigolyn sydd wedi'i gofrestru ar gofrestr etholiadol y DU neu sy'n byw yn y DU
  • plaid wleidyddol sy’n gofrestredig yn y DU
  • cwmni cofrestredig yn y DU sydd wedi ei ymgorffori yn yr UE ac yn cynnal busnes yn y DU
  • undeb llafur sy’n gofrestredig yn y DU
  • partneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig wedi cofrestru yn y DU sy'n cynnal busnes yn y DU
  • cymdeithas gyfeillgar, ddiwydiannol, darbodus neu adeiladu sydd wedi cofrestru yn y DU
  • cymdeithas anghorfforedig sydd wedi'i lleoli yn y DU ac sy'n cynnal y rhan fwyaf o'i busnes neu weithgareddau eraill yn y DU
  • corff a ymgorfforwyd gan Siartr Frenhinol
  • sefydliad elusennol corfforedig 
  • partneriaeth Albanaidd sy'n cynnal busnes yn y DU

Os nad ydych yn gallu cofrestru, ni allwch wario mwy na £20,000 yn Lloegr neu £10,000 yng Nghymru, yr Alban neu Ogledd Iwerddon yn ystod cyfnod a reoleiddir ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir.

Sut ydw i'n cofrestru?

Sut ydw i'n cofrestru?

Mae'n rhaid i chi wneud cais i ni, y Comisiwn Etholiadol, i ddod yn ymgyrchydd nad sydd yn blaid cofrestredig. Os ydych am gofrestru, gallwch wneud cais ar-lein drwy ymweld â PEF Ar-lein. Fel arall, gallwch gofrestru gyda ni drwy lenwi ffurflen TP1 dwy dudalen (PDF).

Gallwch ddod o hyd i fwy o wybodaeth am sut i gofrestru fel ymgyrchydd nad yw’n blaid yn ein canllawiau cofrestru fel ymgyrchydd nad yw’n blaid.

Beth os yw fy sefydliad yn ddau fath o endid sydd â hawl cofrestru fel ymgyrchydd nad yw'n blaid (e.e. yn gwmni ac yn undeb llafur)?

Beth os yw fy sefydliad yn ddau fath o endid sydd â hawl cofrestru fel ymgyrchydd nad yw'n blaid (e.e. yn gwmni ac yn undeb llafur)?

Gallwch gofrestru fel un neu'r llall (heblaw bod un yn 'gymdeithas anghorfforedig', yn yr achos hwnnw rhaid cofrestru fel y llall).  Bydd hyn yn effeithio pa grŵp o bobl fydd angen i chi gofrestru gyda ni fel y cyfranogwyr perthnasol. (gweler ein canllawiau cofrestru) Nodwch os ydych yn cofrestru fel undeb llafur, er enghraifft, mae'n rhaid i chi wedyn wario'ch arian ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir fel undeb llafur. 

Beth i'w adrodd i ni

Beth yw'r gofynion adrodd?

Beth yw'r gofynion adrodd?

Wedi i chi gofrestru gyda ni, mae'n rhaid i chi gydymffurfio gyda rheolau gwariant a rhoddion a gofynion adrodd.

Fel trosolwg mae'n rhaid i chi:

  • gael system yn ei lle yn eich sefydliad i awdurdodi gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir
  • cadw anfonebau a derbynebau ar gyfer unrhyw daliad dros £200
  • adrodd i ni ar ôl yr etholiad am eich gwariant ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir os ydych wedi gwario mwy o £10,000 yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon
  • gwirio eich bod yn gallu derbyn unrhyw roddion dros £500 y derbyniwch tuag at eich gwariant ymgyrch a reoleiddir, a'u cofnodi
  • cydymffurfio gyda'r gofynion adrodd ar gyfer rhoddion yr ydych yn eu derbyn i'w gwario ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir

Rhoi a derbyn rhoddion

Beth yw'r rheolau o ran a ganiateir rhoddion?

Beth yw'r rheolau o ran a ganiateir rhoddion?

Mae'r rheolau ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau yn cynnwys yr holl roddion a roddir yn erbyn eich gwariant ymgyrchu a reoleiddir. Nid yw'r rheolau'n cynnwys rhoddion a roddir ar gyfer gweithgarwch ymgyrchu nad yw wedi'i reoleiddio. Cyn i chi dderbyn unrhyw rodd o fwy na £500 at ddibenion bodloni gwariant ymgeisydd, mae'n rhaid i chi gymryd pob cam rhesymol i wneud yn siŵr eich bod yn gwybod hunaniaeth y ffynhonnell a gwirio y caniateir y ffynhonnell. Ni allwch dderbyn rhodd o fwy na £500 gan ffynhonnell anhysbys neu ffynhonnell na chaniateir. Mae rhestr gyflawn o ffynonellau a ganiateir a ganiateir a sut a phryd i gynnal y gwiriadau i weld a ganiateir, wedi'u hamlinellu ar dudalennau 6-13 ein canllawiau Gwirio a ganiateir rhoddion i ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau. Gellir dod o hyd i'n rhoddion yma.

A ellir defnyddio cyllido torfol i gyllido gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir?

Yn gyffredinol mae cyllido torfol yn cynnwys rhoddion yn cael eu rhoi yn ddienw i achos penodol. Yn unol â'r rheolau ar roddion, mae'n rhaid i unrhyw roddion dros £500 tuag at weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir ymgyrchydd nad yw'n blaid, ddod gan ffynhonnell a ganiateir. Ni chaniateir rhoddion dienw. Yn unol â'r rheolau, nid yw unrhyw arian, nwyddau, gwasanaethau neu gyfleusterau a ddarperir tuag at eich gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir gyda gwerth o hyd at £500 ddim yn rhodd.

Nid yw ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau heb eu cofrestru yn destun y rheolau ar roddion.

Ein hymdriniaeth o orfodi

Beth yw ymdriniaeth y Comisiwn Etholiadol o ran gorfodi?

Beth yw ymdriniaeth y Comisiwn Etholiadol o ran gorfodi?

Mae'r Comisiwn wastad yn ceisio cynnal hyder y cyhoedd yn hygrededd y system etholiadol. Er y byddwn yn ceisio sicrhau cydymffurfiaeth a datrys materion heb orfodi lle bo'n bosibl ac yn rhesymol gwneud, byddwn yn cymryd camau gorfodi pan ei bod hi'n angenrheidiol ac yn gymesur gwneud. Nid ydym yn cymryd camau yn erbyn unrhyw un ar sail cwyn, dim ond pan fod y gŵyn wedi'i hymchwilio'n llawn a'n bod yn fodlon bod achos o dor-rheolau wedi digwydd. Bydd y penderfyniad o ran pa gosb, os o gwbl, i'w rhoi yn dibynnu ar y ffactorau lliniarol neu sy'n gwaethygu o ran y tor-rheolau yna.

Mae ein polisi gorfodi yn gosod ein hymdriniaeth o ran gorfodi:

  • mae ein proses a'n pwerau ymchwilio yn unol â Deddf Pleidiau gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 (PPERA) ar dudalennau 7-9
  • mae'r cosbau sydd ar gael i'r Comisiwn wedi'u hesbonio ar dudalennau 10-14
  • mae rhestr o ffactorau lliniarol neu sy'n gwaethygu ar dudalennau 15-16


 

Sut mae’r Comisiwn Eholiadol yn ymateb i honiadau?

Sut mae’r Comisiwn Eholiadol yn ymateb i honiadau?

Rydym yn asesu pob honiad yn ofalus a gall yr asesiad gynnwys nifer o weithredoedd, gan gynnwys:

  • adolygu dogfennau a ddarparwyd i ni;
  • adolygu dogfennau sydd eisoes gyda ni, allai fod yn berthnasol i achos posibl o dor-rheolau;
  • chwilio am fwy o wybodaeth neu eglurhad gan yr achwynydd;
  • gwneud ymholiadau cychwynnol o destun yr honiad ac unigolion eraill neu sefydliadu lle bo'n briodol.

Os nodir achos o dor-rheolau gallwn agor adolygid achos neu ymchwiliad. Cyn i ni benderfynu unrhyw beth, byddwn yn ystyried unrhyw wybodaeth neu sylwadau sydd gennych. Bydd unrhyw wybodaeth berthnasol yr ydych yn ei darparu yn cael ei hystyried. Fodd bynnag, ble bynnag bo'n briodol rydym yn annog cydymffurfio drwy gyngor a chanllawiau ac yn ddibynnol ar y ffeithiau gallai hyn fod yn briodol pan fo sefydliad yn cysylltu â ni i ddweud am achos anfwriadol o dor-rheolau nad yw'n sylweddol

I gael mwy o wybodaeth gweler ein polisi gorfodi

Plaid neu ymgyrchydd