Logo

Y corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU

Dewislen yr adran

Weth ry'n ni'n rheoleiddio a beth nad ydym ni'n rheoleiddio

Beth rydym yn rheoleiddio

Mae gennym allu cyfreithiol i ymchwilio i a rhoi cosbau mewn perthynas â'r rheoliadau yn y Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 (PPERA).

Yn gyffredinol rydym yn rheoleiddio:

  • pleidiau gwleidyddol
  • ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau sy'n ymgyrchu dros neu yn erbyn pleidiau penodol (ond nid dros neu yn erbyn ymgeiswyr unigol)
  • aelodau unigol pleidiau a deiliaid swyddi etholedig
  • ymgyrchwyr mewn refferenda

Gallwn roi cosbau sifil ar gyfer y rhan fwyaf o droseddau yn unol â PPERA heb eu cyfeirio at yr heddlu, ond mae rhai troseddau wedi'u neilltuo i'w herlyn yn droseddol yn unig. Nid yw hyn yn ein rhwystro rhag ystyried honiadau, ond yn yr achosion hynny ni fyddwn yn gyffredinol yn ymchwilio i'r honiad. Yn hytrach, byddwn yn gwneud asesiad cychwynnol o'r dystiolaeth ac yna'n penderfynnu p'un a i gyfeirio'r mater i'r heddlu neu'r awdurdod erlyn perthnasol ai peidio.

Gallwch ddarllen rhestr lawn o'r troseddau yr ydym yn eu rheoleiddio a'r cosbau sydd ar gael iddynt, gan gynnwys y rheiny sydd wedi'u neilltu ar gyfer erlyn troseddol yma, ond y prif reolau yw:

  • terfynau gwario
  • danfon cofnodion rhodio a benthyciadau, cyfrifon blynyddol ac adroddiadau gwariant ymgyrchu i ni
  • dim ond derbyn rhoddion gan roddwyr a ganiateir

Ry'n ni'n rheoleiddio'r gofyniad i bleidiau ac ymgyrchwyr eraill (ond nid ymgeiswyr) i gynnwys 'argraffnod' ar ddeunydd ymgyrchu sy'n nodi ffynhonnell y deunydd. Rydym hefyd yn rheoleiddio'r rheolau ar gyrff a gyllidir yn gyhoeddus yn ymgyrchu.

Beth nad ydym yn rheoleiddio - a chyngor ar bwy sydd yn 

Ymgeiswyr, asiantiaid ac ymgyrchwyr dros neu yn erbyn ymgeisydd

Gwariant ymgeisydd

Rydym yn monitro cydymffurfiaeth gyda'r rheolau ar gyfer ymgeiswyr ac asiantiaid er mwyn asesu p'un a bod y rheolau yn effeithiol ac yn cael eu dilyn, ond nid oes gennym bwerau ymchwilio a chosbi mewn perthynas â'r troseddau hyn. Mater i'r heddlu a Gwasanaeth Erlyn y Goron yw ymchwilio ac erlyn y troseddau hyn, ac mae honiadau ar beidio â chydymffurfio iddyn nhw ystyried. Gallwn edrych ar achosion o beidio â chydymffurfio posibl fel rhan o'n rôl monitro, ac fel gyda'n holl waith rheoleiddiol, gallwn, lle'n briodol gysylltu gyda'r heddlu a Gwasanaeth Erlyn y Goron.

Rydym wedi argymell bod Senedd y DU yn ystyried rhoi pŵer i ni i ymchwilio a rhoi cosbau ar gyfer y troseddau hyn.

Argraffnodau ar ddeunydd ymgeiswyr

Nid ydym yn rheoleiddio'r gofyniad i ymgeiswyr unigol ac asiantiaid i gynnwys 'argraffnod' ar ddeunydd ymgyrchu sy'n nodi ffynhonnell y deunydd. Mater i'r heddlu a Gwasanaeth Erlyn y Goron yw ymchwilio ac erlyn y troseddau hyn, ac mae honiadau ar beidio â chydymffurfio iddyn nhw ystyried.

Rydym yn rheoleiddio'r rheolau cyfatebol i bleidiau ac ymgyrchwyr eraill.

Ymgyrchoedd trydydd parti dros neu yn erbyn ymgeiswyr unigol

Tra'n bod ni'n rheoleiddio ymgyrchu dros neu yn erbyn pleidiau, nid ydym yn rheoleiddio ymgyrchu dros neu yn erbyn ymgeiswyr penodol. Mater i'r heddlu a Gwasanaeth Erlyn y Goron yw ymchwilio ac erlyn y troseddau hyn, ac mae honiadau ar beidio â chydymffurfio iddyn nhw ystyried.


Cynnal etholiadau

Nid ydym yn rheoleiddio sut mae awdurdodau lleol yn cynnal etholiadau, gan gynnwys er enghraifft cofrestru etholiadol, pleidleisio post, ymddygiad ymgeiswyr neu eraill mewn gorsafoedd pleidleisio, a throseddau pleidleisio eraill. Dylid cyfeirio cwynion ynghylch cofrestru etholiadol, materion pleidleisio neu orsaf bleidleisio yn syth i'r awdurdod lleol yn y lle cyntaf, gan mai nhw fydd yn gallu delio gyda'ch cwyn orau. Gallwch ddod o hyd i fanylion cyswllt eich awdurdod lleol yma.

Nid oes gennym chwaith unrhyw rôl na phwerau i orfodi'r cyfnod 'purdah', sy'n gonfensiwn lle nad yw cyrff cyhoeddus yn cyhoeddi gwybodaeth sy'n wleidyddol sensitif yn y cyfnod cyn yr etholiadau. Yn yr un modd nid ydym yn rheoleiddio defnyddio lleoliadau awdurdod lleol gan bleidiau.

Rydym fodd bynnag yn rhoi canllawiau ar gynnal etholiadau, gosod safonau perfformiad a monitro perfformiad. Rydym hefyd wedi cynhyrchu Cod Ymddygiad gwirfoddol i ymgyrchwyr . Os ydych yn credu bod ymgyrchydd sydd wedi cytuno i'r cod wedi methu â chydymffurfio gydag ef, dylech godi hyn gyda'r ymgyrchydd yn y lle cyntaf, ond byddwn yn ystyried amlygu unrhyw achosion y tynnir ein sylw iddynt mewn adroddiad. Gallwch siarad gyda ni i gael cyngor ynghylch cwyn mewn perthynas â'r materion hyn drwy gysylltu â'ch tîm lleol y Comisiwn. Gallwn gysylltu â'r awdurdod lleol i'n galluogi i ddatblygu ymateb llawn i'ch ymholiad.


Cynnwys deunydd ymgyrchu a darllediadau etholiadol plaid

Yn gyffredinol, ni chaiff deunydd ymgyrchu gwleidyddol yn y DU ei reoleiddio, a mater i'r pleidleiswyr yw penderfynu ar sail deunydd o'r fath p'un a ei fod yn gywir ai peidio. Mae hyn yn cynnwys dyluniad y deunydd. Mae un eithriad i hyn, sef gwneud neu gyhoeddi datganiad ffug mewn perthynas â chymeriad neu ymddygiad personol ymgeisydd (nid eu barn na'#u hymddygiad gwleidyddol), heblaw bod sail resymol i gredu bod y datganiad yn wir. Nid yw'r Comisiwn fodd bynnag yn rheoleiddio'r rheol hon, a dylid gwneud unrhyw honiadau i'r heddlu.

Mae'r Awdurdod Safonau Hysbysebu yn rheoleiddio hysbysebu, ond caiff deunydd gwleidyddol, lle mae'r brif swyddogaeth yw dylanwadu pleidleiswyr wedi'i eithrio o'u cylch gwaith. Ymhellach, gan y gwaherddir hysbysebu darlledu gwleidyddol yn y DU, mae gan Ofcom y cyfrifoldeb dros ystyried p’un a bod hysbysebion teledu a radio wedi'u cyfeirio at ddiben gwleidyddol neu wedi'u rhoi gan gorff lle mae ei amcan pennaf neu'n gyfan gwbl o natur wleidyddol.

Nid yw'r Comisiwn Etholiadol chwaith yn gyfrifol am reoleiddio Darllediadau Etholiadol Pleidiau (DEP), fodd bynnag, mae'n rhaid i'r rhain ddilyn cyfraith ehangach - o ran hawlfraint, enllib, dirmyg, anlladwyrdd, anogaeth i gasineb neu drais hiliol. Yn ogystal, mae'n rhaid i DEP darlledwyr hefyd gydymffurfio gyda rheolau niwed a thramgwydd ac anogaeth Cod Darlledu Ofcom. Mae'n rhaid i DEP ar y BBC gydymffurfio gyda darpariaethau perthnasol Canllawiau Golygyddol y BBC. Mae mwy o wybodaeth ar reolau cynhyrchu DEP ar gael ar wefan Broadcaster Liaison Group yma. Does gan y Comisiwn chwaith ddim rôl yn y trefniadau ar gyfer unrhyw ddarllediadau o drafodaethau arweinwyr, sy'n cael eu rheoli gan y darlledwyr perthnasol a'r pleidiau gwleidyddol yn uniongyrchol. Mae'n rhaid i gynnwys unrhyw drafodaethau arweinwyr a ddarlledir gydymffurfio gyda Chod Darlledu Ofcom a/neu Ganllawiau Golygyddol y BBC fel bo'n briodol.

Mae'r gyfraith ehangach yn gyffredinol yn berthnasol i ddeunydd ymgyrchu gwleidyddol, ac os credwch fod unrhyw achosion o dorri'r rheolau wedi digwydd, er enghraifft o ran deddfwriaeth cydraddoldeb neu drefn y cyhoedd, mae'n bosib yr hoffech adrodd hyn i'r heddlu neu geisio eich cyngor cyfreithiol eich hun.

Nid ydym yn rheoleiddio defnyddio cronfeydd data at ddibenion anfon deunydd ymgyrchu. Os ydych yn poeni sut cafwyd eich enw a/neu eich cyfeiriad, dylech gysylltu â'r sefydliad anfonodd y deunydd yn y lle cyntaf. Y Comisiynydd Gwybodaeth yw'r awdurdod annibynnol sydd wedi'i sefydlu i hawliau gwybodaeth ym mudd y cyhoedd.


Materion mewnol pleidiau ac anghydfod gyda chyflenwyr

Nid oes gennym rôl na phŵer i ymyrryd na gwneud rheoliadau ar faterion mewn pleidiau megis honiadau o gamddefnyddio cronfeydd, heblaw bod y mater yn golygu trosedd bosib yr ydym yn ei rheoleiddio. Yn yr un modd, nid ydym yn rheoleiddio ymddygiadau pleidiau ac nid oes gennym bŵer i sicrhau bod pleidiau yn talu anfonebau am nwyddau na gwasanaethau a ddarparwyd. Os oes gennych unrhyw bryderon ynghylch mater o'r fath, efallai yr hoffech gael cyngor cyfreithiol annibynnol.

Rolau a chyfrifoldebau