Y Comisiwn Etholiadol

Y corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU

Dewislen yr adran

Ein rôl mewn etholiadau a refferenda

Ar y dudalen hon i chi gall ddarllen am yr ydym ni'n ei wneud i gefnogi etholiadau a refferenda a gynhelir yn y DU.

Etholiadau ym Mhrydain Fawr

Cynhelir etholiadau ym Mhrydain Fawr gan Swyddogion Canlyniadau annibynnol ym mhob ardal awdurdod lleol.

Rydym yn rhoi canllawiau iddynt ynghylch sut i gynnal etholiad a gynhelir yn dda a monitro pa mor dda y maent yn perfformio yn unol â safonau perfformiad.

Etholiadau yng Ngogledd Iwerddon

Yng Ngogledd Iwerddon, mae'r Prif Swyddog Etholiadol yn gyfrifol am gynnal etholiadau.

Rydym wrthi'n datblygu safonau gyda'r Prif Swyddog Etholiadol ynghylch sut y dylid darparu etholiadau a gynhelir yn dda yng Ngogledd Iwerddon.

Gallwch ddarganfod mwy ar wefan Swyddfa Etholiadol Gogledd Iwerddon.

Refferenda

Ar gyfer refferenda yn y DU, rydym yn edrych ar y modd y caiff y cwestiwn refferendwm arfaethedig ei eirio i sicrhau ei fod yn hawdd i bleidleiswyr ei ddeall.

Darllenwch ein canllawiau ar gyfer asesu cwestiynau refferendwm

Yn ôl y gyfraith, mae'n rhaid i ni ystyried pa mor ddealladwy yw cwestiynau refferenda'r DU, cenedlaethol, rhanbarthol a rhai cwestiynau refferenda llywodraeth leol. Mae hyn yn ofyniad o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000.

Yn y cyd-destun yma, ry'n ni'n golygu refferenda lle gofynnit i bleidleiswyr bleidleisio ar gynnig y mae'r llywodraeth wedi'i ei roi gerbron y bobl.

Yn y math yma o refferendwm, caiff pleidleiswyr bapur pleidleisio sy'n cynnwys y cwestiwn neu'r cwestiynau ac o leiaf ddau ymateb posib i ddewis rhyngddynt. Mae faint o ymatebion y gall pleidleiswyr ddewis rhyngddynt yn dibynnu ar y system bleidleisio ar gyfer y refferendwm.

Ry'n ni wedi datblygu'r canllawiau hyn i:

  • ein help i asesu pa mor ddealladwy yw'r cwestiwn a gynigir
  • helpu pobl i ddrafftio cwestiynau refferendwm dealladwy

Yn y cyd-destun yma, mae 'cwestiwn' yn cynnwys y cwestiwn, yr ymatebion, ac unrhyw ddatganiad sy'n dod yn syth cyn y cwestiwn.

Canllawiau ar gyfer asesu cwestiynau refferendwm

Dylai cwestiwn refferendwm gyflwyno’r dewisiadau yn glir, yn syml ac mewn modd niwtral.

Dylai fod:

  • yn hawdd ei ddeall
  • yn berthnasol
  • yn ddiamwys

Dylai osgoi:

  • annog pleidleiswyr i ystyried un ymateb yn fwy na'r llall
  • camarwain pleidleiswyr

Rhestr wirio

Byddwn yn dilyn y rhestr hon i'n helpu i asesu pa mor ddealladwy yw cwestiwn.

  • Yw'r cwestiwn mewn iaith glir? Hynny yw, iaith sy'n bodloni'r canlynol:
    • defnyddio brawddegau byr (tua 15 i 20 gair)
    • yn syml, uniongyrchol a chryno
    • yn defnyddio geiriau cyfarwydd, ac yn osgoi jargon neu dermau technegol na fyddai'r mwyafrif o bobl yn ei ddeall
  • Yw'r cwestiwn wedi ei ysgrifennu mewn iaith niwtral, gan osgoi geiriau sy'n awgrymu barn yn amlwg neu'n ddealledig?
  • Yw'r wybodaeth sydd yn y cwestiwn yn ffeithiol, yn disgrifio'r cwestiwn a'r opsiynau’n glir ac yn gywir?
  • Yw'r cwestiwn yn osgoi cymryd unrhyw beth am farn y pleidleiswyr yn ganiataol?

Cyswllt

Os oes gennych unrhyw gwestiynau neu adborth ynghylch y canllawiau hyn, cysylltwch â ni (referendumquestion@electoralcommission.org.uk).


Ar gyfer refferenda'r DU i gyd, Cadeirydd y Comisiwn Etholiadol, neu rywun y maent yn eu penodi fydd Prif Swyddog y Cyfrif, sy'n gyfrifol am ardystio a chyhoeddi canlyniad y refferendwm.

Prif Swyddog y Cyfrif fydd yn penodi Swyddogion Cyfrif i gynnal pleidlais y refferendwm ymhob ardal leol, a gall roi cyfarwyddiadau iddynt ynghylch sut i gynnal rhannau penodol o bleidlais y refferendwm.

Gwaith ymwybyddiaeth gyhoeddus

Rydym yn cynnal ymgyrchoedd ymwybyddiaeth gyhoeddus cyn etholiadau a refferenda i sicrhau fod pobl yn gwybod y canlynol:

  • pryd cynhelir y bleidlais
  • sut i gofrestru ac erbyn pryd mae angen iddynt gofrestru i allu pleidleisio
  • sut i bleidleisio

Adrodd ar etholiadau

Bob blwyddyn rydym yn cyhoeddi adroddiadau ar ba mor dda y cynhaliwyd etholiadau ac yn gwneud argymhellion i wella etholiadau'r dyfodol. Rydym hefyd yn cyhoeddi adroddiadau yn dilyn refferenda.

Darllen ein gorffennol adroddiadau etholiadau a refferenda

Rydym hefyd yn cyhoeddi gwybodaeth ynghylch beth dderbyniodd pleidiau, ymgeiswyr ac ymgyrchwyr fel rhoddion a'u gwariant ar ymgyrchu cyn y bleidlais.

Darganfod mwy am roddion a gwariant mewn etholiadau a refferenda

Rolau a chyfrifoldebau