Y Comisiwn Etholiadol

Y corff annibynnol sy'n goruchwylio etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU

Dewislen yr adran

Cynllun Corfforaethol 2018/19 - 2022/23

Mae'r wybodaeth hon yn grynodeb o'n nodau a'n hamcanion dros y pum mlynedd nesaf. Darllen y cynllun corfforaethol yn llawn (PDF).

Ein gweledigaeth a’n nodau

Ein gweledigaeth yw bod yn sefydliad sector cyhoeddus o’r radd flaenaf – yn arloesol, yn sicrhau gwerth gwych ac yn cyflawni’r hyn sydd bwysicaf i bleidleiswyr a deddfwyr.

Bwriadwn gyflawni’r weledigaeth hon drwy raglen waith pum mlynedd â phedwar nod:

  • Nod 1: Galluogi’r gwaith o gynnal etholiadau a refferenda rhydd a theg, gan ganolbwyntio ar anghenion yr etholwyr a mynd i’r afael ag amgylchedd sy’n newid o hyd er mwyn sicrhau bod pob pleidlais yn ddiogel ac yn hygyrch
  • Nod 2: Sicrhau system y gellir ymddiried fwyfwy ynddi a system gynyddol dryloyw o reoleiddio ym maes cyllid gwleidyddol, goruchwylio cydymffurfiaeth, hyrwyddo dealltwriaeth ymhlith y rhai sy’n cael eu rheoleiddio a mynd ar drywydd achosion o dorri rheolau
  • Nod 3: Bod yn ganolfan arbenigedd annibynnol uchel ei pharch, gan ddefnyddio gwybodaeth a dealltwriaeth i wella tryloywder, tegwch ac effeithlonrwydd ein system ddemocrataidd ymhellach, a helpu i’w haddasu i’r oes fodern, ddigidol
  • Nod 4: Darparu gwerth am arian, gan wneud y defnydd gorau o’n hadnoddau a’n harbenigedd er mwyn darparu gwasanaethau sy’n berthnasol i’r hyn sydd bwysicaf i bleidleiswyr. Mae’r nod hwn yn sail i’n holl waith.

Y cyd-destun newidiol

Gwelwyd newidiadau sylweddol dros y pum mlynedd diwethaf i’r amgylchedd rydym  yn gweithio ynddo. Mae nifer gynyddol o ddigwyddiadau etholiadol cymhleth, y rhai a gynlluniwyd a’r rhai nas cynlluniwyd, toriadau  i gyllid y sector cyhoeddus, ac angen cynyddol i sicrhau bod y cyhoedd yn parhau i ymddiried  yn uniondeb etholiadau wedi bod yn nodweddion allweddol ar hyn. Tueddiadau yw’r rhain sy’n cael effaith bwysig ar ein gwaith, gwaith y gymuned

etholiadol ehangach, a phleidleiswyr, ac sy’n debygol o barhau. Ein nod yw bod yn gadarn wrth ymdrin â’r heriau hyn, wrth i ni ddarparu cymorth a throsolwg i’r gymuned etholiadol, gan gynnwys ymgeiswyr a phleidiau, gwella’r ffordd rydym yn rheoleiddio etholiadau’n effeithiol, a chynnal refferenda’n uniongyrchol lle bo angen.

Sut rydym yn gweithio

Er mwyn cyflawni’r cynllun uchelgeisiol hwn ochr yn ochr â’n gweithgareddau o ddydd i ddydd, rydym wedi rhannu ein gwaith yn dri chategori:

  • Gweithgareddau busnes Wrth wraidd ein gwaith mae gweithgareddau  fel rheoleiddiwr cyllid gwleidyddol a chyflawni’r cylch etholiadol. Rydym yn ymwybodol o’r  angen i ganolbwyntio o hyd ar y swyddogaethau statudol hyn ac ar y rôl bwysig a chwaraewn wrth ddarparu system ddemocrataidd lwyddiannus ac iach. Cydnabuwyd bod y digwyddiadau etholiadol dros y blynyddoedd diwethaf wedi cael eu cynnal yn dda, ond nid ydym yn llaesu dwylo ynghylch y cyflawniadau hyn a rennir â chydweithwyr etholiadol, ac rydym yn parhau i roi blaenoriaeth iddynt yn ein cynllun gwaith. Er enghraifft, er mwyn sicrhau gwaith rheoleiddio effeithiol yn y dyfodol rydym wedi argymell datblygu ein rôl a’n pwerau.
  • Prosiectau gwella Bwriad gweithgareddau yn y categori hwn yw gwneud ymyriadau trawsnewidiol o ran y ffordd rydym yn gwneud pethau. Mae gan y prosiectau hyn ganlyniadau a chynlluniau cytûn ar waith i’w cyflawni a – ph’un a yw’n gweithio ar ei ben ei hun neu gydag eraill – mae’r Comisiwn yn ganolog i’r broses o’u cyflawni’n llwyddiannus. Er enghraifft, nod un o’n prosiectau gwella yw cyflawni cynllun arsylwyr etholiadol gwell, dysgu gwersi o’r deng mlynedd gyntaf o’i weithrediad  a dysgu gan gymaryddion rhyngwladol.
  • Prosiectau arloesi a datblygu Er bod y prosiectau hyn yn amrywiol o ran eu cynnwys, byddant, ym mhob achos, yn ceisio mynd i’r afael â’r heriau strategol sy’n ein hwynebu ni, y sector ehangach, neu ein systemau democrataidd yn gyffredinol. Yn y rhan fwyaf o achosion, bydd angen i ni weithio’n agos gydag eraill i ddatblygu cwmpas ac uchelgais y prosiectau. Er enghraifft, bydd prosiect arloesi a datblygu y byddwn yn gweithio arno yn ystod y cynllun hwn yn edrych ar sut y gellir moderneiddio’r broses gofrestru i ddiwallu anghenion a bodloni disgwyliadau pleidleiswyr yn ein cymdeithas ddigidol.

Gweithio ledled y DU

Fel corff cyhoeddus sy’n gweithio ledled y DU, rydym yn hyblyg ac yn rhagweithiol wrth addasu ein dull o gydweithredu i gydweddu â galwadau  a gofynion llywodraethau, deddfwrfeydd ac etholaethau gwahanol. Ers i’r Comisiwn gael  ei greu, rydym wedi croesawu datganoli yn ein meysydd cyfrifoldeb yn llawn, gan ddarparu gwasanaeth wedi ei deilwra i bob gwlad ond gan fanteisio ar gryfder ein cyd-arbenigedd mewn etholiadau a rheoleiddio cyllid gwleidyddol. Yn dilyn Deddf yr Alban 2016, trosglwyddwyd  y cyfrifoldeb am etholiadau Senedd yr Alban i

Senedd yr Alban ym mis Mai 2017; roedd eisoes yn gyfrifol am etholiadau llywodraeth leol. Mae Deddf Cymru 2017 hefyd yn darparu ar gyfer trosglwyddo’r cymhwysedd deddfwriaethol ar gyfer llywodraeth leol ac etholiadau’r Cynulliad i Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Mae’r newidiadau hyn yn golygu datblygu ymhellach y ffyrdd rydym yn adrodd ar ein gwaith ac yn cael ein dal yn atebol am ein gwaith yng Nghymru a’r Alban. Rydym yn gweithio gyda Chynulliad Cenedlaethol Cymru a Senedd yr Alban i sefydlu’r atebolrwydd hwn o ran y gyllideb a’r ddarpariaeth weithredol. Yn Lloegr, mae datganoli pwˆer i lywodraeth leol wedi tyfu dros y blynyddoedd diwethaf, gyda ‘chytundebau datganoli’ a meiri wedi eu hethol yn uniongyrchol. Yn ystod y Cynllun Corfforaethol hwn, byddwn yn gweld etholiadau pellach ar gyfer meiri awdurdodau cyfunol a fydd, ar y cyd â’r awdurdodau cyfunol, yn arfer pwerau a swyddogaethau a ddatganolwyd iddynt gan y Llywodraeth mewn meysydd fel cynllunio, tai, addysg bellach a chymorth busnes. Byddwn yn datblygu rôl ein timau rhanbarthol yn Lloegr i gefnogi’r newidiadau hyn a’n galluogi i barhau i gydweithio ag awdurdodau lleol ym mhob rhan o Loegr. Mae ein holl waith wedi ei osod yn erbyn cefndir o ddigwyddiadau etholiadol cynlluniedig. Fel rhan o’r gwaith o ddatblygu ein cynlluniau a’n cyllidebau, rydym wedi cynnwys gwariant wrth baratoi ar gyfer digwyddiadau etholiadol, eu cyflawni ac adrodd arnynt. Mae’r tabl isod yn nodi’r rhai sydd wedi eu trefnu ar gyfer y pum mlynedd nesaf.

Mwy o wybodaeth am rolau ein swyddfeydd datganoledig yng Ngogledd Iwerddon, Cymru a'r Alban.

Ein nodau a’n blaenoriaethau dros y pum mlynedd nesaf

Nod 1: Galluogi’r gwaith o barhau i gynnal etholiadau a refferenda rhydd a theg, gan ganolbwyntio ar anghenion yr etholwyr a mynd i’r afael ag amgylchedd sy’n newid o hyd er mwyn sicrhau bod pob pleidlais yn ddiogel ac yn hygyrch.

Mae’r nod hwn yn cynnwys ein rôl ganolog i oruchwylio’r broses o gynnal etholiadau a refferenda yng ngwledydd y DU. Er mwyn cyflawni’r nod hwn, mae ein gwaith yn canolbwyntio ar bedwar maes allweddol:

Cynnal etholiadau yn dda

Yn ystod y cyfnod a gwmpesir gan y Cynllun Corfforaethol, byddwn yn helpu i gynnal 17  o ddigwyddiadau etholiadol a drefnwyd, gan gynnwys etholiad cyffredinol Senedd y DU ym mis Mai 2022. Yn y cyfnod yn arwain at  y digwyddiadau hyn, byddwn yn helpu gweinyddwyr etholiadol, ymgeiswyr a phleidiau ledled y DU drwy roi arweiniad a chyngor  wedi ei deilwra, yn ogystal â gwybodaeth  i bleidleiswyr am gofrestru a phleidleisio. Byddwn hefyd yn sicrhau ein bod yn hollol barod i ymateb i unrhyw ddigwyddiadau etholiadol nas trefnwyd sy’n codi yn ystod cyfnod y cynllun hwn.

Byddwn yn defnyddio ein fframweithiau safonau perfformiad ar gyfer Swyddogion Cofrestru Etholiadol a Swyddogion Canlyniadau i gefnogi a herio eu gwaith o gynllunio ar gyfer gwasanaethau a digwyddiadau cofrestru etholiadol a gaiff eu rhedeg yn dda a’u cynnal, ond byddwn hefyd yn adolygu ein dull gweithredu er mwyn sicrhau ein bod yn parhau i wneud hyn yn effeithiol yn y dyfodol. Anelwn hefyd at sicrhau gwelliant parhaus drwy adrodd ar brosesau gweinyddu digwyddiadau pleidleisio mawr, cywirdeb a chyflawnrwydd cofrestrau etholiadol, a honiadau ac achosion o dwyll etholiadol. Mae gwella ein gwaith a’n prosesau yn barhaus hefyd yn ein helpu i fod yn barod i ymateb yn effeithiol i unrhyw ddigwyddiadau nas trefnwyd a all godi dros y pum mlynedd nesaf.

Manteisio i’r eithaf ar gofrestru etholiadol

Rydym am sicrhau bod cofrestrau etholiadol y DU yn cefnogi ac yn galluogi cyfranogiad effeithiol mewn etholiadau a refferenda gan bawb, ac yn helpu i fanteisio i’r eithaf ar gofrestru etholiadol. Gwnawn hyn drwy gynnal ymgyrchoedd cofrestru pleidleiswyr effeithiol, gwerth am arian ledled y DU, gan dargedu grwpiau nas cofrestrir yn ddigonol yn benodol, megis y rhai sydd wedi symud cartref yn ddiweddar, pobl ifanc, myfyrwyr, grwpiau pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig a dinasyddion y DU sy’n byw dramor. Byddwn yn parhau i weithio mewn partneriaeth â sefydliadau cyhoeddus, preifat a gwirfoddol er mwyn ehangu ein gweithgareddau ymwybyddiaeth y cyhoedd  i bleidleiswyr.

Moderneiddio cofrestru etholiadol

Byddwn yn parhau i ymgysylltu â’r Rhaglen Cofrestru Etholiadol Fodern dan arweiniad Swyddfa’r Cabinet, tra’n annog llywodraethau’r DU i weithio tuag at system cofrestru etholiadol sy’n fwy cydgysylltiedig â gwasanaethau cyhoeddus eraill, ac i wneud cofrestru i bleidleisio hyd yn oed yn symlach i’r cyhoedd ac yn fwy effeithlon i Swyddogion Cofrestru Etholiadol.

Bydd hyn yn cynnwys gwerthuso cynlluniau peilot a luniwyd i lywio newidiadau parhaol o bosibl i’r canfas blynyddol ac ystyried gwelliannau eraill megis integreiddio cymwysiadau mewn trafodion gwasanaethau cyhoeddus eraill, gwneud defnydd gwell o ddata cenedlaethol i nodi etholwyr newydd neu’r rhai sy’n symud cartref, ac edrych ar y posibilrwydd  o greu prosesau cofrestru mwy awtomatig.

Mynd i’r afael â thwyll etholiadol

Mae gan bleidleiswyr yr hawl i fod yn hyderus  y caiff twyll ei rwystro a’i ganfod. Gwnaethom groesawu’rr adolygiad o dwyll etholiadol a gyhoeddwyd gan Syr Eric Pickles yn 2016, a gefnogodd lawer o’r argymhellion a amlygwyd gennym yn flaenorol. Yn ôl ymateb Llywodraeth y DU i adolygiad Syr Eric roedd yn bwriadu datblygu nifer o fesurau i atal twyll etholiadol,  gan gynnwys treialu gofynion prawf adnabod pleidleiswyr mewn gorsafoedd pleidleisio mewn etholiadau lleol yn 2018. Byddwn yn gwerthuso canlyniadau’r treialon hyn.

Rydym yn monitro ac yn cefnogi gwaith Swyddogion Cofrestru Etholiadol, Swyddogion Canlyniadau, heddluoedd ac erlynwyr i fynd i’r afael â thwyll etholiadol, fel y gall pleidleiswyr fod yn hyderus bod twyll yn cael ei rwystro  neu ei atal ac yr ymchwilir yn briodol i unrhyw honiadau ac y cânt eu herlyn. Rydym yn casglu, dadansoddi a chyhoeddi data gan heddluoedd am achosion o dwyll etholiadol honedig, sy’n ein helpu i ganolbwyntio ein cymorth a’n her mewn meysydd lle mae mwy o risg.

Byddwn yn gweithio gyda Llywodraeth y DU  a’r Senedd i ystyried sut i atgyfnerthu’r cod gwirfoddol cyfredol sef y Cod Ymddygiad i Ymgyrchwyr ym Mhrydain Fawr. Credwn  hefyd y gallai moderneiddio’r system gofrestru etholiadol ymhellach helpu i nodi ac atal twyll, er enghraifft, drwy ddangos maint y cofrestriadau dwbl a’i gwneud yn haws canfod achosion o bleidleisio ddwywaith.

Drwy fabwysiadu ymagwedd ragweithiol a chadarn sy’n atal achosion o dwyll etholiadol

ac sy’n galluogi camau gweithredu cadarn i  gael eu cymryd pan fyddant yn codi, ein nod  yw rhwystro a lleihau amlder achosion o’r fath.

Bydd ein gwaith rhwng 2018/19 a 2022/23  yn cynnwys gweithgarwch i:

  • Ddatblygu a gweithredu strategaeth i roi arweiniad modern, hygyrch a chynaliadwy i’r gymuned etholiadol. Bydd y prosiect hwn yn gwneud defnydd llawn o’r dechnoleg  sydd ar gael ac yn cynnwys ymgynghori helaeth er mwyn sicrhau ein bod yn diwallu anghenion ein defnyddwyr.
  • Atgyfnerthu ein cydberthnasau a gwella  ein hymwneud â Swyddogion Cofrestru Etholiadol a Swyddogion Canlyniadau  er mwyn sicrhau y gallwn eu cefnogi a’u herio’n effeithiol lle bo angen, gan gynnwys drwy ein fframweithiau safonau perfformiad.
  • Nodi arfer da wrth gyflawni prosesau  cofrestru etholiadol ac wrth gynnal etholiadau a datblygu systemau i rannu’r arfer da hwn yn barhaus. Byddwn yn gweithio’n agos gyda Chymdeithas y Gweinyddwyr Etholiadol, Cymdeithas Aseswyr yr Alban ac eraill yn  y gymuned etholiadol.
  • Annog a galluogi dulliau newydd o atal a chanfod twyll etholiadol fel y gall pleidleiswyr fod yn hyderus bod twyll yn cael ei rwystro a’i ganfod. Bydd hyn yn cynnwys defnyddio ein dealltwriaeth o ymchwil a data, a gweithio gyda rhanddeiliaid i adolygu ac atgyfnerthu polisïau ac arferion ymhellach.
  • Gweithio’n benodol gyda Llywodraeth y  DU a phartneriaid eraill i gefnogi’r broses  o weithredu newidiadau polisi yn dilyn adolygiad Syr Eric Pickles o dwyll etholiadol. Bydd hyn yn cynnwys cynllunio i werthuso unrhyw gynlluniau peilot mewn perthynas ag uniondeb etholiadol mewn etholiadau.

Nod 2: Sicrhau system y gellir ymddiried fwyfwy ynddi a system gynyddol dryloyw o reoleiddio ym maes  cyllid gwleidyddol, goruchwylio cydymffurfiaeth, hyrwyddo dealltwriaeth ymhlith y rhai sy’n cael eu rheoleiddio a mynd ar drywydd achosion o dorri rheolau.

Mae’r nod hwn yn cynnwys ein rôl reoleiddio, ac mae’n hanfodol i sicrhau’r tryloywder sydd wrth wraidd unrhyw ddemocratiaeth iach. Mae ein gwaith o gyflawni busnes yn y maes hwn eisoes yn eang ei gwmpas, ac rydym yn cymryd camau drwy ein gwaith prosiect i ddod yn gynyddol ragweithiol yn y ffordd rydym yn rheoleiddio,  drwy ymyrraeth amser real ac ymgysylltu â’r rhai a reoleiddiwn. Y ddau brif faes allweddol yw:

Sicrhau tryloywder

Dylai pleidleiswyr fod yn gallu gweld a deall sut  y caiff pleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr eraill eu hariannu, a’r hyn a wariant ar ymgyrchu. Mae hyn yn cynnwys sicrhau bod ymgyrchu digidol yn cael ei reoleiddio’n effeithiol, a sicrhau bod unrhyw newidiadau sy’n ofynnol i’r gyfraith yn cael eu hargymell i lywodraethau a deddfwrfeydd y DU. Yn fwy cyffredinol, rydym yn sicrhau tryloywder drwy gyhoeddi gwybodaeth am roddion a benthyciadau, cyfrifon blynyddol gan bleidiau cofrestredig, a gwariant ar ymgyrchu  y mae’n ofynnol i bleidiau ac eraill roi gwybod  i ni amdanynt.

Rydym hefyd yn cofrestru pleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr eraill, ac yn cadw cronfa ddata  ar-lein o bleidiau gwleidyddol cofrestredig ac ymgyrchwyr eraill. Byddwn yn gynyddol yn fwy cadarn wrth sicrhau bod cofrestriadau newydd yn bodloni’r gofynion statudol a bod yr holl gofrestriadau yn parhau i gydymffurfio er mwyn aros ar y cofrestrau.

Yn 2017, gwnaethom gyflwyno’r achos dros dryloywder ynghylch rhoddion i bleidiau gwleidyddol yng Ngogledd Iwerddon a byddwn yn gweithio gyda phleidiau, Aelodau Seneddol ac Aelodau o’r Cynulliad Deddfwriaethol (MLAs) yng Ngogledd Iwerddon yn dilyn cyflwyno Gorchymyn Tryloywder 2018 er mwyn sicrhau eglurder ynghylch y gorchymyn, a’i oblygiadau. Pan ddaw’r gorchymyn newydd i rym, byddwn yn dechrau cyhoeddi gwybodaeth am roddion  a benthyciadau Gogledd Iwerddon, yn unol â gweddill y DU, gan alluogi pleidleiswyr i gael gafael ar wybodaeth am gyllid gwleidyddol  yng Ngogledd Iwerddon.

Rheoleiddio da

Byddwn yn parhau i ddarparu cyngor ac arweiniad o ansawdd uchel er mwyn helpu pleidiau, ymgeiswyr ac ymgyrchwyr i gydymffurfio â’r rheolau. Ochr yn ochr â hyn, byddwn hefyd yn parhau i gymryd camau, a lle y bo’n briodol, osod sancsiynau, pan dorrir y rheolau, yn unol â Pholisi Gorfodi statudol y Comisiwn. Byddwn hefyd yn parhau i wella ein dull o fonitro cydymffurfiaeth, gan weithio tuag at broses fonitro amser real lle y gallwn ymyrryd cyn gynted ag y nodir bod problem. Byddwn yn parhau i gyhoeddi holl ganlyniadau ein hymchwiliadau yn brydlon.

Fel rheoleiddiwr statudol cyllid gwleidyddol byddwn yn parhau i fod yn rhagweithiol wrth gynnal ymchwiliadau o bwys mewn achosion  lle bydd y rheolau wedi’u torri efallai. Rydym yn gweithio’n agos gyda’r heddlu a chyrff erlyn yn y DU, a gyda rheoleiddwyr eraill. Er bod gennym bwerau ymchwilio priodol, rydym wedi argymell  y dylai ein rôl gael ei hymestyn i reoleiddio gwariant ymgeiswyr, ac y dylai lefel y cosbau y gallwn ei phennu gael ei chynyddu’n sylweddol er mwyn sicrhau dull rhwystro effeithiol.

Bydd ein gwaith rhwng 2018/19 a 2022/23 yn cynnwys gweithgarwch i:

  • Wella defnyddioldeb ac effeithlonrwydd ein cronfa ddata gyfredol sef Cyllid Gwleidyddol a Rheoleiddio Ar-lein gyda’r nod o gynyddu’r defnydd a wneir o’r porth gan y cyhoedd a phleidiau gwleidyddol. Ar  ôl cwblhau adolygiad trylwyr o’r system, byddwn  yn ailddatblygu ac yn lansio’r porth yn ystod y cynllun pum mlynedd hwn.
  • Datblygu’r achos dros newidiadau i ddeddfwriaeth er mwyn gwella hyder a thryloywder ym maes rheoleiddio cyllid gwleidyddol, gan gynnwys  yr hyn sy’n gysylltiedig ag ymgyrchu digidol. Byddwn yn rhoi’r achos dros wneud gwelliannau  i’r rheolaethau rheoleiddio, a datblygu cynnig ar  gyfer sancsiynau uwch a mwy cymesur.
  • Atgyfnerthu ein rôl reoleiddio drwy greu rheoliadau  a Chodau Ymarfer newydd, lle mae gennym y pwerau i wneud hynny, gyda’r nod o wella tryloywder ac egluro beth sy’n ofynnol gan bleidiau gwleidyddol ac eraill.
  • Parhau i wella’r system gofrestru a throsolwg o bleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr drwy ddull mwy rhagweithiol. Byddwn yn cwblhau adolygiad o’r holl ddisgrifiadau ar y gofrestr o bleidiau gwleidyddol ac yn ehangu ein hadolygiadau rhagweithiol o weithdrefnau ariannol pleidiau.
  • Gwella ein gwaith achos rheoleiddio er mwyn sicrhau canlyniadau cadarn gydag effaith fawr  ar gydymffurfio, yn bennaf drwy ddefnyddio ein hystod lawn o bwerau ymchwilio a sancsiynu statudol fel y bo’n briodol.
  • Adolygu ac asesu effaith pwerau newydd y gallem eu harfer, ac ymgynghori ar bolisi erlyn yn arwain at lefel o waith erlyn priodol ac at lywodraethu’r gwaith hwnnw.

Nod 3: Bod yn ganolfan arbenigedd annibynnol uchel ei pharch,  gan ddefnyddio gwybodaeth a dealltwriaeth i wella tryloywder, tegwch ac effeithlonrwydd ein system ddemocrataidd ymhellach,  a helpu i’w haddasu i’r oes ddigidol.

Mae’r nod hwn yn ymateb i awydd a ddaeth i’r amlwg yn glir yn ein Hadolygiad Strategol, sef  ein bod yn ymgymryd â rôl fwy blaenllaw wrth arwain y sector drwy’r heriau a wynebir ganddo. Mae hwn yn faes gweithgarwch sy’n datblygu. Er enghraifft, ar ôl gweld cynnydd mewn ymgyrchu digidol, rydym yn cynnal ymholiadau i’r modd  y defnyddiwyd ymgyrchu o’r fath yn ystod digwyddiadau etholiadol yn ddiweddar i ddysgu gwersi ar gyfer rheoleiddio yn y dyfodol a gwella hyder pleidleiswyr fod pleidiau ac ymgyrchwyr yn cadw at y rheolau. Byddwn  yn adeiladu ar argymhellion presennol i wella tryloywder, e.e. mynnu bod argraffnodau ar ddeunydd ymgyrchu ar-lein, arwain y ddadl ar ffyrdd o sicrhau bod ymgyrchu digidol yn deg ac yn cael ei reoleiddio’n effeithiol.

Atgyfnerthu ein sail tystiolaeth a defnyddio’r dystiolaeth hon

Er mwyn ein helpu i gyflawni’r nod hwn, maes cyflawni busnes allweddol yw defnyddio ymchwil, dadansoddi a dealltwriaeth i daflu goleuni ar heriau a chyfleoedd yn ein system ddemocrataidd. Fel rhan o hyn, byddwn yn parhau i gynnal ymchwil ac i adrodd ar gywirdeb a chyflawnrwydd cofrestrau etholiadol y DU. Byddwn hefyd yn monitro newidiadau i’r system cofrestru etholiadol ac yn defnyddio arolygon barn ar ôl etholiad a’n harolwg blynyddol ar gyfer y DU gyfan i fonitro barn y cyhoedd am faterion etholiadol a’u profiadau wrth gymryd rhan mewn etholiadau. Mae’r data hyn yn llywio ein penderfyniadau a’n hargymhellion polisi, yn ein

helpu i ddylanwadu ar ddatblygiadau ym meysydd deddfwriaeth, polisi ac ymarfer, ac yn ein helpu i sicrhau ein bod yn cyflawni’r hyn sydd bwysicaf  i bleidleiswyr.

Byddwn hefyd yn parhau i graffu ar ddeddfwriaeth etholiadol newydd a darparu briffiadau arbenigol i Lywodraethau, Seneddau a Chynulliadau ar gynigion deddfwriaethol. Yn benodol, byddwn yn gweithio gyda Chomisiynau’r Gyfraith yn y DU a swyddogion y llywodraeth ar weithredu diwygiadau i’r gyfraith etholiadol.

Bydd ein gwaith rhwng 2018/19 a 2022/23  yn cynnwys gweithgarwch i:

  • Ddeall anghenion a disgwyliadau pleidleiswyr, a sut y gallai cofrestru a phleidleisio gael eu moderneiddio i fynd  i’r afael â nhw. Bydd y gwaith hwn yn cynnwys gwaith ymchwil a dadansoddi polisïau gan edrych ar atebion digidol ac atebion ymarferol eraill, manteisio ar brofiad rhyngwladol a phrofiad yn sgîl moderneiddio gwasanaethau cyhoeddus eraill yn y DU. Bydd ein gwaith yn y maes hwn hefyd yn parhau i asesu risgiau hacio a ffurfiau eraill  ar drin data a allai danseilio hyder yn uniondeb ein prosesau etholiadol.
  • Asesu’r ymyriadau sy’n llywio diddordeb mewn pleidleisio, er mwyn deall sut y gallai cymryd rhan mewn democratiaeth gael ei wella. Bydd hyn yn cynnwys gweithio gyda rhanddeiliaid ac ymgynghori â nhw, gan gynnwys Comisiynau Etholiadol eraill a chyrff dramor, er mwyn deall beth mae  eraill yn ei wneud i annog cyfranogiad  ac i nodi cyfleoedd.
  • Nodi a gwerthuso tystiolaeth am ddulliau newydd er mwyn gwella’r modd y cyflawnir cofrestru etholiadol, gan gynnwys drwy werthusiadau o gynlluniau peilot Llywodraeth y DU ar y canfas blynyddol.

Nod 4: Darparu gwerth am arian, gan wneud y defnydd gorau o’n hadnoddau a’n harbenigedd er mwyn darparu gwasanaethau  sy’n berthnasol i’r hyn sydd bwysicaf i bleidleiswyr.

Yr hyn sy’n allweddol i’n llwyddiant dros y pum mlynedd nesaf a thu hwnt yw sicrhau bod y gwasanaethau cywir ar waith gennym i gefnogi’r broses o gyflawni’r cynllun uchelgeisiol hwn. Mae’r nod sylfaenol hwn yn darparu ffocws ar gyfer gweithgareddau sy’n cefnogi’r sefydliad ac  yn sicrhau bod y bobl fedrus a’r adnoddau priodol gennym, a bod y modd y darperir gwasanaethau yn effeithlon, effeithiol a darbodus.

Cefnogi’r sefydliad

Mae hyn yn cynnwys darparu swyddogaethau Adnoddau Dynol, cyllid, cynllunio, cyfreithiol, cymorth a TGCh o ansawdd uchel yn gyson. Byddwn yn datblygu ein Strategaeth Pobl sy’n nodi’r gweithgareddau y byddwn yn ymgymryd  â nhw i gefnogi’r broses o gyflawni ein Cynllun Corfforaethol ac yn sicrhau ein bod yn hyrwyddo diwylliant lle y gall aelodau o staff gyflawni eu rolau yn effeithiol.

Wrth i’r galw allanol am dechnoleg well gynyddu, byddwn yn sicrhau bod gennym raglen waith addas a fydd yn ein galluogi i fod yn ymwybodol o’r feddalwedd a’r systemau diweddaraf. Byddwn hefyd yn rheoli ein hadnoddau yn effeithlon er mwyn sicrhau y gallwn barhau i ddarparu gwasanaethau sy’n diwallu anghenion ein rhanddeiliaid a darparu gwerth am arian.

Wrth i ni ymateb i ddisgwyliadau newidiol pleidleiswyr ac ymateb i’r amgylchedd gwleidyddol newidiol, her i ni a’n staff yw sicrhau bod y cymysgedd cywir o sgiliau, gwybodaeth a gallu gennym o fewn ein hadnoddau. Er enghraifft, wrth ymateb i natur

newidiol ymgyrchu, mae’n hanfodol y gallwn recriwtio a denu’r sgiliau cywir sydd eu hangen er mwyn sicrhau ein bod yn parhau i ymateb yn llwyddiannus i heriau newydd.

Bydd ein gwaith rhwng 2018/19 a 2022/23  yn cynnwys gweithgarwch i:

  • Weithredu ein strategaeth swyddfeydd. Bydd hyn yn helpu’r sefydliad i bennu cynllun ar gyfer y dyfodol a sicrhau bod gennym amgylchedd gwaith hyblyg i gefnogi’r broses o gyflawni gwaith effeithiol ac effeithlon. Bydd hyn yn gosod y sylfeini i baratoi’r sefydliad ar gyfer yr angen tebygol am swyddfeydd newydd ar ôl 2020.
  • Cwblhau’r gwaith o uwchraddio ein systemau cyllid ac adnoddau dynol. Bydd hyn yn  rhoi darlun gwell i ni o’r ffordd rydym yn defnyddio ein hadnoddau ac yn hyrwyddo cydweithrediad gwell rhwng timau.
  • Deall y buddiannau a allai ddeillio o wneud defnydd mwy effeithiol o dechnoleg ddigidol. Byddwn yn ystyried gweithredu system e-gaffael newydd a system bapur e-fwrdd i wneud defnydd gwell o’n hamser  a sicrhau arbedion yn y ffyrdd rydym yn prynu nwyddau a gwasanaethau.
  • Cynnal rhaglen waith i wella’r ffyrdd rydym  yn rheoli ac yn rhannu gwybodaeth a dealltwriaeth ac ymchwilio i ffyrdd gwell o sicrhau bod ein data ar gael i’w hailddefnyddio gan eraill, a chynyddu tryloywder i bleidleiswyr.

Pwy ydym ni