Tryloywder mewn ymgyrchu digidol: ymateb i ymgynghoriad technegol Swyddfa’r Cabinet ar argraffnodau digidol

Cwestiynau 1 a 2: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno gyda’r cynnig i estyn y gyfundrefn argraffnodau i ddeunydd etholiadol digidol? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn.

Rydym yn cytuno’n gryf â’r cynnig hwn. Yn flaenorol rydym wedi tynnu sylw at oblygiadau arwyddocaol diffyg tryloywder mewn ymgyrchu digidol. Fel mae’r ymgynghoriad yn cydnabod, mae data o gofnodion gwariant etholiadau a refferenda yn dangos twf arwyddocaol mewn ymgyrchu digidol yn y degawd diwethaf. Tra gallai ymgyrchu digidol fod yn drawsffurfiol o ran ymgysylltu â phleidleiswyr, mae ein hymchwil gyda’r cyhoedd wedi canfod tystiolaeth bod pryderon cyhoeddus sylweddol ynghylch y peryglon i dryloywder yn bwrw’r buddion i’r cysgod. Yn ein harolwg ar ôl Etholiad cyffredinol Senedd y DU (UKPGE)  yn 2019, canfuom y canlynol:

• Cytunodd bron i dri chwarter o bobl (72%) ei bod yn bwysig iddynt wybod pwy a wnaeth gynhyrchu’r wybodaeth wleidyddol maent yn ei gweld ar-lein 
• Fe wnaeth llai na thraean (29%) gytuno eu bod yn gallu canfod pwy sydd wedi cynhyrchu’r wybodaeth wleidyddol maent yn ei gweld ar-lein
• Cytunodd bron i hanner (45%) fod ganddynt bryderon ynghylch pam a sut y mae hysbysebion gwleidyddol yn eu targedu nhw.

Er bod y mwyafrif o bleidiau gwleidyddol cofrestredig mwy sefydledig yn dilyn ein canllawiau i gynnwys rhyw fath o wybodaeth ar eu deunydd digidol sy’n nodi ei ffynhonnell, nid oes rhwymedigaeth gyfreithiol ar hyn o bryd i wneud felly. Mae hyn yn golygu y gall deunydd gael ei gyhoeddi a’i hyrwyddo i ddylanwadu ar bleidleiswyr heb i’r ymgyrchydd unwaith gorfod nodi taw nhw yw’r ffynhonnell. Bydd cynigion Llywodraeth y DU yn helpu i gau’r bwlch hwn mewn tryloywder.

Mae Llywodraeth y DU hefyd wedi dweud ei bod yn bwriadu deddfu fel bod angen argraffnod ar bob deunydd etholiadol argraffedig yng Ngogledd Iwerddon. Rydym yn cefnogi’n gryf y cynnig hwn, am y byddai’n mynd i’r afael ag eithriad hirdymor a sicrhau mwy o gysondeb yn y rheolau argraffnodau. Byddai’r newid hwn yn golygu bod pleidleiswyr yng Ngogledd Iwerddon yn gallu gweld pwy sy’n gyfrifol am ddeunydd etholiadau a refferenda sy’n cael ei gynhyrchu gan ymgeiswyr, pleidiau, neu ymgyrchwyr eraill. 
 

Cwestiynau 3 a 4: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y bydd y gyfundrefn hon yn gwella tryloywder deunydd etholiadol digidol? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn. 

Rydym yn cytuno y bydd y gyfundrefn hon yn gwella tryloywder o ran ffynhonnell deunydd ymgyrchu digidol a anelir at bleidleiswyr yn y DU. Fodd bynnag, ni fyddai’n cwmpasu pob deunydd digidol, ac rydym yn nodi ein pryderon ynghylch y cynnig i eithrio rhai deunyddiau yn ein hymateb i gwestiynau 11 i 14.
 

Cwestiynau 5 a 6: Beth yn eich barn chi yw prif fuddion y cynnig argraffnodau digidol? Oes gennych unrhyw sylwadau eraill ar gynnig 1? 

Prif fudd y cynnig yw bydd pleidleiswyr, ymgyrchwyr eraill a’r rheiny sy’n gyfrifol am orfodi cyfraith etholiadol yn gallu canfod yn haws pwy sy’n gwario arian ar ymgyrchu mewn etholiadau a refferenda. Credwn y bydd hyn yn helpu i wella hyder y cyhoedd mewn ymgyrchu.

Rydym hefyd yn croesawu’r cynnig y dylai’r gyfundrefn fod yn ddigon eang i gwmpasu pob technoleg ddigidol a sianel gyfathrebu berthnasol, a chadw’n gyfredol â newid technolegol. 

Cwestiynau 7 a 8: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r gyfundrefn gael ei hestyn i bleidiau gwleidyddol cofrestredig, ymgyrchwyr trydydd parti cofrestredig, ymgeiswyr, swydd-ddeiliaid etholedig, ac ymgyrchwyr cofrestredig mewn refferenda - o ran deunydd y talwyd amdano a deunydd na thalwyd amdano (neu ‘organig’) fel ei gilydd? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn.

Rydym yn cytuno y dylai’r gofyniad gael ei estyn i ddeunydd etholiadau a refferenda a gynhyrchir gan yr unigolion a’r sefydliadau a nodir. Mae’r ymgyrchwyr hyn yn gyfrifol am y mwyafrif o’r deunydd ymgyrchu digidol y mae pleidleiswyr yn ei weld yn ystod ymgyrchoedd etholiadau a refferenda.

Rydym hefyd yn cytuno y dylai gwmpasu deunydd a gynhyrchir a’i ddosbarthu trwy foddion y talwyd amdanynt a rhai na thalwyd amdanynt gan y grwpiau hyn o ymgyrchwyr. Fel cyfranogwyr a gydnabyddir yn ffurfiol mewn etholiad neu refferendwm, dylai’r ymgyrchwyr hyn orfod amlygu taw nhw yw ffynhonnell eu holl ddeunydd ymgyrchu, ni waeth p’un a ydyn nhw wedi talu iddo gael ei hysbysebu neu ei hyrwyddo.

Bydd gwneud y newid hyn yn rhoi sicrwydd i’r cyhoedd na all yr ymgyrchwyr hyn gynnal ymgyrchoedd ‘llechwraidd’ (ochr yn ochr â’u hymgyrchoedd swyddogol) heb i’r gyfraith orfodi iddynt amlygu taw nhw yw ffynhonnell y deunydd hwnnw. Rydym yn disgrifio enghraifft o bryderon cyhoeddus diweddar ynghylch hyn yn ein hymateb i gwestiwn 12. 
 

Cwestiynau 9 a 10: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r gyfundrefn gael ei hestyn i ddarpar swydd-ddeiliaid (o ran deunydd y talwyd amdano a deunydd na thalwyd amdano, neu ‘organig’, fel ei gilydd)? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn.

Rydym yn cytuno y dylai’r gyfundrefn argraffnodau gael ei chymhwyso at “ddarpar swydd-ddeiliaid”. Mae hyn yn golygu y bydd y gofyniad yn cael ei gymhwyso at ymgeiswyr, pobl sy’n bwriadu sefyll fel ymgeiswyr, a hefyd ymgyrchwyr eraill sy’n rhannu deunydd ymgyrchu ynghylch y bobl hyn. Byddai’n rhoi tryloywder ychwanegol i bleidleiswyr tu hwnt i’r cyfnod ymgyrchu ffurfiol.

Mae yna gymhlethdodau o ran diffinio pryd mae rhywun yn ddarpar ymgeisydd yn gyfreithiol at ddibenion y rheolau argraffnodau. Ar hyn o bryd, mae ymgeisyddiaeth yn gysylltiedig â digwyddiadau eraill yn yr amserlen etholiadol, megis pan fo Senedd yn cael ei ddiddymu, neu pan gaiff hysbysiad etholiad ei gyhoeddi. Gall fod yn berthnasol p’un a yw person wedi hunan-ddatgan eu bod yn bwriadu sefyll, neu a yw eu hasiant wedi datgan ar eu rhan. Mae hefyd reolau ar gyfer gwariant cyn-ymgeisyddiaeth sy’n weithredol am sawl mis cyn etholiadau cyffredinol Senedd y DU ac etholiadau Senedd yr Alban; gellid ystyried y praeseptau hyn wrth ddatblygu diffiniad darpar swydd-ddeiliaid. 
 

Cwestiwn 11: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r gyfundrefn gael ei hestyn i ymgyrchwyr trydydd parti anghofrestredig sy’n hyrwyddo deunydd y talwyd amdano yn unig?

Anghytunwn. Cefnogwn y cynnig y dylai ymgyrchwyr di-blaid anghofrestredig orfod cynnwys argraffnod ar ddeunydd ymgyrchu. Fodd bynnag, rydym yn argymell y dylai hyn gael ei gymhwyso at unrhyw ddeunydd ymgyrchu ar gyfer etholiad neu refferendwm sy’n hyrwyddo canlyniad, ni waeth p’un a yw’r ymgyrchydd wedi talu i’w hyrwyddo neu ei hysbysebu.

Mae gennym sawl pryder rhyngysylltiedig am oblygiadau cyfyngu ar gwmpas y cynnig. Mae’r pryderon hyn yn ymwneud ag effaith ymgyrchoedd sydd wedi eu dylunio i gael eu rhannu ‘yn organig’ neu ‘yn feirysol’ gan gefnogwyr, ac effaith algorithmau. Yn ôl y cynnig hwn:

• Gallai ymgyrchwyr anghofrestredig gyd-drefnu ymgyrchoedd ‘organig’ na thalwyd amdanynt heb amlygu eu hunain fel ffynhonnell wreiddiol y deunydd ymgyrchu. 
• Gallai deunydd gael ei rannu’n eang trwy rwydweithiau trefnedig o gefnogwyr ymgyrchydd, heb i unrhyw un dalu i’w hyrwyddo neu ei hysbysebu. 
• Gallai algorithmau cyfryngau cymdeithasol ei ddosbarthu i nifer helaeth o bobl, o bosib, na fyddai modd ganddynt ganfod ffynhonnell y deunydd hwnnw.
• Gallai ymgyrchwyr cofrestredig cyfredol gynnal ymgyrchoedd organig heb ddatgelu taw nhw oedd yn gyfrifol amdanynt yn y pen draw. Er na fyddai hyn yn cydymffurfio â’r gofynion argraffnod, gallai’r trefniadau hyn fod yn anodd eu holrhain neu eu profi.
• Gallai ymgyrchydd anghofrestredig wario symiau sylweddol o arian yn cynhyrchu deunydd ymgyrchu, ond ni fyddai rhaid iddynt gynnwys argraffnod ar y deunydd os nad oeddent wedi talu i’w ddosbarthu. Pe bai gennym ni neu’r heddlu bryderon y gellid bod wedi mynd tu hwnt i derfyn gwario neu drothwy cofrestru, efallai na fyddai’n bosib cysylltu â’r ymgyrchydd i ganfod y costau cynhyrchu hyn. 
   

Cwestiwn 12: Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn. 

Gwelsom broblemau o’r math hwn yn etholiad cyffredinol Senedd y DU yn 2019. Fe wnaeth aelodau o’r cyhoedd godi pryderon gyda ni ynghylch hysbysebion digidol a deunydd arall na thalwyd amdano ar Facebook gan ymgyrchwyr di-blaid, yr oedd pobl yn credu eu bod yn sefydliadau ffrynt ar gyfer plaid wleidyddol. Fodd bynnag, roedd y rhain yn ymgyrchwyr annibynnol nad oeddent yn gysylltiedig ag unrhyw blaid wleidyddol. Byddai gofynion argraffnod wedi dangos yn glir nad plaid wleidyddol oedd ffynhonnell y deunydd.

Ar adeg yr etholiad, roedd gan Facebook, Google, a Snapchat eu polisïau eu hunain ar waith a oedd yn gofyn i hysbysebion gwleidyddol gael eu labelu gyda gwybodaeth ynghylch eu ffynhonnell. Roedd Facebook hefyd yn gofyn am labelu ar rai ‘tudalennau proffil’ a oedd yn perthyn i sefydliadau. Roedd rhai o’r labeli hyn yn ddefnyddiol, ond roedd eraill yn cynnwys dim ond slogan ymgyrchu yn hytrach na gwybodaeth ystyrlon am bwy wnaeth dalu am hysbyseb, neu bwy oedd yn gyfrifol am y cynnwys. Fe wnaeth hyn arwain at aelodau o’r cyhoedd yn codi pryderon gyda ni ynghylch pwy oedd yn gyfrifol am y deunydd hwn. Byddai cynigon Llywodraeth y DU ar gyfer etholiadau’r dyfodol yn mynd i’r afael â pheth o’r pryderon hyn, am y byddai rhaid i hysbysebion gynnwys argraffnod, ond ni fyddai rhaid i gynnwys arall, megis tudalennau proffil, wneud felly.

Mae’r mathau hyn o fylchau yn y rheolau argraffnodau digidol yn debygol o leihau’r effeithiau cadarnhaol y byddai’r newidiadau hyn yn eu cael ar hyder y cyhoedd mewn ymgyrchoedd. Mae yna beryglon neilltuol os nad oes modd i bleidleiswyr neu reoleiddwyr ganfod pwy sy’n gyfrifol am ddeunydd ymgyrchu sy’n cynnwys gwybodaeth gamarweiniol neu ddadleuol. Gallai bylchau yn y rheolau parthed tryloywder gael eu hecsbloetio gan weithredwyr maleisus sy’n gwybod sut i ‘chwarae’ algorithmau platfformau cyfryngau cymdeithasol i geisio dylanwadu ar bleidleiswyr yn ddi-enw. Dylai’r materion gael eu hystyried ymhellach wrth i gynigion y Llywodraeth gael eu datblygu.

Fodd bynnag, bydd y gyfundrefn a gynigiwyd gan y Llywodraeth yn gam sylweddol ymlaen. Bydd yn sicrhau gwell tryloywder ynghylch ffynhonnell y mwyafrif o ddeunydd ymgyrchu digidol na fyddai wedi gorfod cynnwys argraffnod yn flaenorol.  
 

Cwestiynau 13 a 14: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno gyda’r gwahaniaeth a nodwyd yn y cynnig rhwng deunydd y talwyd amdano a deunydd na thalwyd amdano? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn.

Anghytunwn. Mae’r ddau fath o ddeunydd yn cynnwys costau dylunio a chynhyrchu, y gallent fod yn wariant ymgyrchu rheoledig yn ôl cyfraith etholiadol. Y gwahaniaeth yw bod ‘deunydd y talwyd amdano’ hefyd wedi cynnwys talu ffi dosbarthu gan ymgyrchydd (gan gynnwys talu i dargedu’r hysbyseb at ddefnyddwyr penodol). Byddai cymhwyso’r gyfundrefn argraffnodau digidol at y ddau fath o ddeunydd gan ymgyrchwyr cofrestredig ac anghofrestredig yn rhoi’r wybodaeth allweddol i bleidleiswyr er mwyn iddynt asesu hygrededd gwybodaeth ymgyrchu.

Mae’n bwysig bod y cyhoedd, ymgyrchwyr eraill a rheoleiddwyr y gallu canfod pwy sydd y tu ôl i ddeunydd y talwyd amdano a deunydd na thalwyd amdano: mae’r ddau fath wedi eu bwriadu at ddylanwadu ar ganfyddiad a dewisiadau pleidleiswyr. Mae’n arbennig o bwysig bod deunydd a ddyluniwyd yn benodol i ennill hygrededd trwy rannu organig neu feirysol yn cael ei labelu’n glir gyda’i ffynhonnell fel y gall pleidleiswyr asesu ei hygrededd. Dangosodd ymchwil grwpiau ffocws cyhoeddus a gyhoeddasom yn 2018  nad oedd cyfranogwyr bob tro’n canfod bod deunydd am faterion gwleidyddol neu gymdeithasol yn gysylltiedig ag ymgyrch, a bod defnyddio graffigwaith neu glipiau fideo doniol yn gwneud y deunyddiau hyn yn fwy atyniadol.

Cydnabyddwn fod Llywodraeth y DU wedi cynnig y gwahaniaeth hwn rhwng deunydd y talwyd amdano a deunydd na thalwyd amdano am resymau penodol. Mae’r papur ymgynghori yn cynnig na ddylai aelodau o’r cyhoedd sy’n mynegi eu safbwyntiau gwleidyddol personol preifat orfod cynnwys argraffnod. Cytunwn â’r nod hwn, ac mae cyfundrefn nad yw’n gymwys at ddeunydd na thalwyd amdano gan ymgyrchwyr anghofrestredig yn un ffordd o gyflawni hyn.

Mae Llywodraeth yr Alban wedi cyhoeddi deddfwriaeth yn ddiweddar sy’n mabwysiadu dull gwahanol ar gyfer argraffnodau digidol mewn etholiadau cynghorau lleol ac etholiadau Senedd yr Alban. Bydd y gofynion hyn yn cwmpasu deunydd y talwyd amdano a deunydd na thalwyd amdano gan ymgyrchwyr cofrestredig ac anghofrestredig, a bydd yn cynnwys eithriad ar gyfer unigolion sy’n mynegi eu barn bersonol. Mae hyn yn adeiladu ar brofiadau Refferendwm Annibyniaeth yr Alban yn 2014, pan nad oedd angen argraffnodau ar ddeunydd digidol. Byddwn yn adrodd ar y profiad o reoleiddio’r gofyniad hwn yn etholiadau mis Mai 2021. 

Cwestiwn 15 a 16: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r gyfundrefn gael ei hestyn tu hwnt i’r hyn sy’n cael ei ystyried yn ddeunydd etholiadol (fel y nodwyd yn y cynnig hwn), i hysbysebu gwleidyddol ehangach? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn.

Cydnabyddwn y gallai cyfundrefn ehangach sy’n cwmpasu hysbysebu gwleidyddol ar-lein gefnogi amcanion tryloywder a hyder pleidleiswyr, a chytunwn ei bod yn adeg amserol i ofyn y cwestiwn hwn.

Gall fod amrywiaeth eang o nodau i ymgyrchu gwleidyddol, gan gynnwys cefnogi a gwrthwynebu amcanion gwleidyddol neu gefnogi a gwrthwynebu pleidiau gwleidyddol. Mae ymgyrchu etholiadol yn is-set o fewn ymgyrchu gwleidyddol. Mae cyfraith etholiadol yn cwmpasu ymgyrchoedd a fwriadwyd i hyrwyddo neu ragfarnu llwyddiant unigolyn neu grŵp o bleidiau neu ymgeiswyr mewn etholiad, ac ymgyrchoedd sy’n hyrwyddo canlyniad mewn refferendwm.

Dylai’r gofynion eglur a hir-sefydledig mewn cyfraith etholiadol i ddeunydd ymgyrchu argraffedig gynnwys argraffnod ddarparu sylfaen gadarn ar gyfer estyn y gyfundrefn i ddeunyddiau etholiadol neu refferendwm digidol. Mewn gwrthgyferbyniad, mae yna reoleiddio cyfyngedig ar hyn o bryd ar fathau eraill o ddeunydd a hysbysebu gwleidyddol yn y DU.

Byddwn yn croesawu gallu cyfrannu at drafodaeth ac ystyriaethau ynghylch cwmpas ac effaith newid o’r fath, pe bai’r Llywodraeth yn penderfynu bwrw ymlaen gyda datblygiad y polisi hwn, ac ynghylch diffinio’r niwed y byddai’r newid polisi yn ceisio mynd i’r afael ag ef.

Gallwn gyfrannu ein harbenigedd parthed rheoleiddio’r rheolau argraffnodau ar gyfer etholiadau a refferenda at unrhyw ystyriaethau o ran rheoleiddio mathau eraill o hysbysebu gwleidyddol. Byddai’n bwysig mabwysiadau diffiniad clir o hysbysebu gwleidyddol fel bod y gofyniad yn glir a gweithredadwy ar gyfer pob plaid, gan gynnwys hysbysebwyr a chamnïau sy’n lletyo hysbysiadau, yn ogystal ag o safbwynt rheoleiddio.

Cwestiynau 17, 18 a 19: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno y dylai’r rheolau argraffnodau digidol gael eu cymhwyso at bob math o etholiad a refferendwm (tu hwnt i’r rheiny a restrwyd eisoes yn y cynigion ac eithrio etholiadau a refferenda datganoledig)? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn. Oes gennych unrhyw sylwadau eraill ar gynnig 2?

Cytunwn â’r egwyddor y dylai pleidleiswyr mewn unrhyw etholiad neu refferendwm allu deall ffynhonnell y deunydd sy’n ceisio dylanwadu ar sut maent yn pleidleisio. Cydnabyddwn y gallai gorfodi gofynion argraffnodau digidol ar gyfer etholiadau lleol, megis etholiadau cyngor plwyf, osod heriau ychwanegol (o ystyried y nifer mawr o ymgeiswyr sy’n gallu cael eu henwebu yn yr etholiadau hyn, er enghraifft). Cyfrifoldeb yr heddluoedd lleol fyddai gorfodi’r gyfraith ar gyfer yr etholiadau hyn.

Cwestiynau 23 a 24: Ydych chi’n cytuno neu’n anghytuno gyda’r cynnig o ran lleoliad yr argraffnod - sef bod rhaid i’r argraffnod gael ei leoli ar ran o’r deunydd lle mae’n ymarferol, a lle nad yw’n ymarferol, bod rhaid iddo fod yn gyraeddadwy o’r deunydd?  Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn. 

Cytunwn fod rhaid i’r argraffnod fod yn rhan o’r deunydd ymgyrchu ei hunan, fel gall y cyhoedd ganfod yn rhwydd pwy sy’n gyfrifol amdano. Fodd bynnag, rydym yn anghytuno â’r cynnig y bydd hyn dim ond yn gymwys lle bo’n ymarferol, a lle na fo’n ymarferol, y gellir gosod yr argraffnod rywle arall. Gallai eithriad ‘ymarferoldeb rhesymol’ fel hyn olygu’r canlynol: 

• Gallai ymgyrchwyr dynnu’r argraffnod o ‘fywgraffiad’, tudalen ‘proffil’ neu wefan ar unrhyw adeg, neu ei newid. Byddai tryloywder yn cael ei leihau, a byddai ymgyrchwyr yn anoddach i’w holrhain ar ôl y digwyddiad.
• Byddai llai o bobl yn gweld yr argraffnod oherwydd bydd rhai defnyddwyr yn llai parod i glicio ar hyperddolen, er enghraifft oherwydd y peryg o lawrlwytho meddalwedd faleisus.
• Gallai ymgyrchwyr fanteisio ar fylchau, a byddai’r rheiny sy’n gorfodi’r gyfraith yn wynebu ansicrwydd o ran beth sy’n resymol ymarferol mewn llawer o sefyllfeydd gwahanol.

Os cynhwysir dull o’r fath, dylai gael ei ddrafftio’n dynn iawn i sicrhau bod y cysyniad o ‘ymarferoldeb rhesymol’ dim ond yn gymwys mewn amgylchiadau eithriadol. Ni fyddai’r cynnig yn y ddogfen ymgynghori yn cymell ymgyrchydd i gynnwys argraffnod ar y deunydd ei hun. Byddai’n galluogi gosod yr argraffnod mewn llefydd eraill heblaw ar y deunydd ymgyrchu ei hunan, yn seiliedig ar grebwyll yr ymgyrchydd ei hunan o ran beth sy’n ymarferol.

Dylai’r cynigion terfynol geisio cryfhau cyfrifoldeb ymgyrchwyr i gymryd camau er mwyn cynnwys argraffnod ar raffigwaith eu deunydd, neu ddefnyddio platfform sy’n cynnig dull eglur i ychwanegu argraffnod ochr yn ochr â hysbyseb neu unrhyw ddeunydd arall a gyhoeddir. Byddai dull o’r math hwn yn gymhelliant i gwmnïau technoleg barhau i wneud newidiadau i’w platfformau i hwyluso i ymgyrchwyr gynnwys argraffnodau ar y deunydd ei hunan, fel mae rhai wedi ei wneud yn llwyddiannus gyda mesurau gwirfoddol i ychwanegu labeli at hysbysebion gwleidyddol. 
 

Cwestiynau 25 a 26: Ym mha ffordd yr ydych yn credu y gall platfformau digidol hwyluso i ymgyrchwyr gynnwys argraffnodau? Oes gennych unrhyw sylwadau eraill ar gynnig 4?

Mewn blynyddoedd blaenorol, mae rhai platfformau digidol mawr wedi gofyn bod y rheiny sy’n cynnal hysbysebion gwleidyddol ar eu platfformau a sianeli yn cynnwys ‘ymwadiadau’ ar yr hysbysebion hynny. Mae’r ymwadiad megis argraffnod sy’n darparu gwybodaeth sylfaenol ynghylch ffynhonnell hysbysebion gwleidyddol. Mae’r mentrau hyn wedi bod yn gam cadarnhaol o ran darparu gwybodaeth i’r cyhoedd, ac maent yn dangos yn glir y gallai rheolau argraffnodau weithio yn y dyfodol ar y platfformau a’r sianeli hyn.

Fel y crybwyllwyd yn Nghwestiwn 12, mae’r wybodaeth a ddarparwyd yn yr ymwadiadau hyn wedi amrywio’n sylweddol. Rydym yn credu y byddai canllawiau mwy cyson gan y platfformau, wedi eu cefnogi gan ofynion cyfreithiol newydd, yn hwyluso i ymgyrchwyr gynnwys argraffnodau a helpu i osgoi dryswch o ran pwy sy’n gyfrifol am ddeunydd ymgyrchu.

Yn eu hymdrechion gwirfoddol, mae cwmnïau wedi creu eu hatebion eu hunain i hwyluso i hysbysebwyr gwleidyddol gynnwys y wybodaeth angenrheidiol amdanyn nhw eu hunain yn eu hymwadiadau. Mae mentrau o’r fath yn cynnwys creu meysydd newydd mewn negeseuon ar gyfer y wybodaeth hon. Rydym yn cefnogi’r dulliau hyn, a byddem yn ceisio cynorthwyo platfformau digidol o ran adeiladu ar eu profiad cyfredol i ddatblygu atebion ychwanegol sy’n galluogi pobl i weld argraffnod llawn fel rhan o’r neges ei hunan. 
 

Cwestiynau 27 a 28: Ydych yn cytuno neu’n anghytuno â’r cynnig o ran sut olwg ddylai fod ar argraffnod - parhaol, corfforedig,  gweladwy/hyglyw/darllenadwy, a dyblygadwy? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn.

Cytunwn yn gryf y dylai’r argraffnod fod yn:

• rhan barhaol a chorfforedig o’r deunydd ymgyrchu ei hunan;
• hawdd ei ddarllen neu ei glywed, beth bynnag fo’r platfform neu ddyfais (e.e. ffôn symudol neu liniadur) a ddefnyddir i’w gyrchu; ac yn
• ddyblygadwy pan gaiff ei ail-rannu, ac ni ddylai aflunio pan gaiff ei gyhoeddi neu ei rannu.

Byddai hyn yn lleihau’r risg y gallai tryloywder gael ei leihau yn anfwriadol, hyd yn oed lle bo ymgeiswyr yn honni eu bod wedi cydymffurfio â’r gofyniad pan oeddent yn cyhoeddi neu hyrwyddo’r deunydd yn wreiddiol.

Dylai gwybodaeth ynghylch ffynhonnell y deunydd ymgyrchu fod yn hygyrch i’r cyhoedd, ac ar gael cyn ac ar ôl etholiad neu refferendwm. Gallai fod angen i lawer o bobl, gan gynnwys newyddiadurwyr, rheoleiddwyr, a chyrff gorfodi, gyrchu’r deunydd a gwirio ei ffynhonnell ar ôl y digwyddiad. 
 

Cwestiynau 29 a 30: Beth byddai ei angen ar ymgyrchwyr gan blatfformau digidol er mwyn cydymffurfio â’r rheolau?  Oes gennych unrhyw sylwadau eraill ar gynnig 5?

Dylai platfformau digidol ddarparu’r offerynnau a’r swyddogaethau sydd eu hangen ar ymgeiswyr i ychwanegu argraffnod llawn at eu deunydd ymgyrchu yn hawdd. Byddem yn cefnogi atebion technolegol sy’n hwyluso i ymgyrchwyr gynnwys argraffnodau llawn ar ddeunydd ymgyrchu. 
 

Cwestiynau 31, 32 a 33: Ydych yn cytuno neu’n anghytuno â’r cynnig o ran ailgyhoeddi neu ‘rannu’ deunydd? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn. Oes gennych unrhyw sylwadau eraill ar gynnig 6?

Cytunwn â’r cynnig hwn, a fyddai’n mynd i’r afael â bwlch posib yn y rheolau newydd ac atal ymgyrchwyr rhag cyhoeddi neu ail-gylchredeg deunydd ymgyrchu heb argraffnod.

Bydd yn sicrhau y bydd rhaid i ymgyrchwyr gynnwys eu hargraffnodau eu hunain lle bônt yn newid deunydd digidol pobl eraill er mwyn hyrwyddo eu hymgyrchoedd eu hunain ac yna ei ailgyhoeddi (a bwrw eu bod o fewn cwmpas y rheolau newydd). Ni fyddant yn gallu honni nad yw eu hargraffnod yn angenrheidiol oherwydd bod y deunydd gwreiddiol yn dwyn argraffnod ymgyrchydd arall yn barod, neu oherwydd nad yw’r rheolau’n gofyn am argraffnod ar y deunydd gwreiddiol. 

Bydd hefyd yn golygu, os yw ymgyrchydd cofrestredig yn ailgyhoeddi deunydd rhywun arall neu ddeunydd na thalwyd amdano gan ymgyrchydd anghofrestredig (heb ei newid), y bydd rhaid iddynt roi ei argraffnod ei hunan ar y deunydd. Ni fyddant yn gallu honni nad yw eu hargraffnod yn angenrheidiol oherwydd nad oedd y cyhoeddwr gwreiddiol o fewn cwmpas y rheolau.
 

Cwestiynau 34, 35 a 36: Ydych yn cytuno neu’n anghytuno â’r cynnig y bydd y gyfundrefn yn gymwysedig at bob deunydd etholiadol, ni waeth o ble y cafodd ei hyrwyddo? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn.  Oes gennych unrhyw sylwadau eraill ar gynnig 7? 

Cytunwn â’r egwyddor y dylai pob deunydd etholiadol a refferendwm sy’n ymddangos gerbron pleidleiswyr yn y DU ddwyn argraffnod, p’un a yw’r deunydd yn tarddu o’r DU neu dramor. Os nad yw’r rheolau argraffnodau’n gymwys at ddeunydd sy’n tarddu o dramor, mae hyn yn creu bwlch amlwg.

Mae’r ddogfen ymgynghori yn nodi’r heriau o ran gorfodi cyfraith y DU ar ymgyrchwyr y tu allan i’r DU sy’n targedu pleidleiswyr yn y DU. Mae hefyd yn cynnig rheol ‘sylwi a thynnu’ a fyddai’n rhoi cyfrifoldebau cyfyngedig i blatfformau digidol sy’n lletyo deunydd. Bydd rhaid i blatfformau digidol dynnu cynnwys heb argraffnod yn fuan ar ôl iddynt gael eu hysbysu amdano. Byddai platfformau’n cyflawni trosedd, ac yn gallu derbyn dirwy, pe na wnaent felly. Tra byddai cwestiynau ymarferol i weithio trwyddynt gyda’r Llywodraeth, yr heddlu, a phlatfformau digidol, rydym yn cytuno bod y cynnig ‘sylwi a thynnu’ yn ôl pob golwg yn darparu ffordd ymarferol i helpu i dynnu deunydd nad yw’n cydymffurfio, a lleihau ei effaith ar bleidleiswyr.

Cydnabyddwn y gallai platfformau yn y DU, neu sydd ag is-gwmnïau yn y DU, fod yn fwy tebygol o gydymffurfio, tra gallai cwmnïau heb bresenoldeb yn y DU wrthod cydymffurfio â cheisiadau i dynnu deunydd. Gallai gorfodi’r gyfraith ar blatfformau tramor gynnig yr un heriau gorfodi â’i gorfodi hi ar ymgyrchwyr tramor. Fodd bynnag, mae’n galonogol ein bod wedi clywed gan reoleiddwyr etholiadau mewn gwledydd eraill gyda chyfundrefnau argraffnodau digidol megis Awstralia a Chanada, a bod y platfformau digidol mawr wedi cydymffurfio â’u rheolau gorfodi. Canfuom hefyd fod sefydliadau tramor, gan gynnwys cwmnïau rhyngwladol a chyrff gwladol, wedi cydweithio â ni fel rheoleiddiwr y DU, a chydymffurfio â chyfraith y DU mewn digwyddiadau etholiadol mawr. 
 

Cwestiynau 37 a 38: Ydych yn cytuno neu’n anghytuno bod yr awdurdodau perthnasol mewn sefyllfa i orfodi’r argraffnodau digidol yn effeithiol?  Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn. 

Mae’n bwysig i hyder pleidleiswyr bod ymgyrchwyr yn deall ac yn cydymffurfio â’r rheolau argraffnodau digidol newydd, a bod pleidleiswyr yn gweld yr eir i’r afael â diffyg cydymffurfiaeth yn fuan gan y cyrff gorfodi. Cytunwn yn rhannol ein bod mewn sefyllfa i orfodi’r gyfundrefn argraffnodau digidol yn effeithiol fel y’u nodir yn y cynigion hyn. Yn flaenorol rydym wedi amlygu pryderon ynghylch terfynau ein pwerau cyfredol i gael gwybodaeth fel rhan o gyflawni ein cyfrifoldebau rheoleiddio.

Fel y nodir gan y papur ymgynghori, mae’r heddlu’n gyfrifol am orfodi’r rheolau parthed ymgyrchu dros ymgeisydd penodol sy’n sefyll mewn ardal etholiadol benodol. Rydym ni yn gyfrifol am reoleiddio’r rheolau parthed ymgyrchu dros un neu ragor o bleidiau gwleidyddol neu grwpiau o ymgeiswyr, ac ymgyrchu mewn refferenda.

Mae’r rhan fwyaf o ymgeiswyr yn cydymffurfio â’r gyfundrefn argraffnodau gyfredol ar gyfer deunydd argraffedig, ac rydym yn disgwyl yr un fath ar gyfer y gofynion argraffnodau digidol; byddwn felly yn gallu canolbwyntio ein gweithgarwch rheoleiddio ar leiafrif o achosion. Nid ydym am i’n dull o weithredu’r gyfundrefn argraffnodau digidol newydd ddibynnu ar ddefnyddio ein pwerau ymchwilio ffurfiol yn unig, yn enwedig lle gallai algorithmau gynnwys amryfusedd anfwriadol gan ymgyrchydd.

Yn gyson â’n dull o reoleiddio pob agwedd arall ar y gyfundrefn, byddem yn ceisio sicrhau cydymffurfiaeth trwy gefnogaeth, canllawiau, ac ymyrraeth gyflym, gynnar i unioni ymgyrchwyr yn unol â’r rheolau, a, dim ond os yw’n angenrheidiol, orfodi. I sicrhau ein bod yn gallu sicrhau cydymffurfiaeth yn effeithiol ar y cyfle cynharaf, byddem am gywain gwybodaeth ynghylch problemau posib yn fuan, er mwyn pennu pa gamau rheoleiddio sy’n briodol, os o gwbl.

Er enghraifft, lle bôm yn canfod deunydd heb argraffnod, byddem yn dymuno gallu cysylltu â’r ymgyrchydd yn syth er mwyn rhoi cyfle iddynt ddiwygio neu dynnu’r deunydd er mwyn cydymffurfio â’r gyfraith. Byddai hyn yn golygu yn gallem ddatrys y mater heb orfod ystyried agor ymchwiliad. Dyma ddull mwy cost-effeithiol a chymesur o sicrhau cydymffurfiaeth â’r gyfraith.

Eithr gallwn ni ond gweithredu yn y modd hwn os ydym yn gallu canfod yr ymgyrchydd a chysylltu â nhw. Mae gennym bwerau cyfredol i gael gwybodaeth gan bleidiau gwleidyddol neu ymgyrchwyr di-blaid cofrestredig i sicrhau cydymffurfiaeth â’r gyfraith, ar wahân i’n pwerau i gasglu tystiolaeth bellach at ddibenion ymchwiliad. Fodd bynnag, nid yw’r pwerau hyn yn estyn i drydydd partïon megis platfformau digidol, cyflenwyr hysbysebu, neu ymgyrchwyr anghofrestredig eu hunain. Ar hyn o bryd, gallwn ni ond gofyn am wybodaeth gan gyflenwyr neu ymgyrchwyr anghofrestredig os oes gennym sail resymol dros amau bod trosedd wedi ei chyflawni ac agor ymchwiliad.

Byddwn yn parhau i wneud cytundebau fesul platfform er mwyn iddynt rannu gwybodaeth ynghylch ymgyrchwyr nad ydynt yn cydymffurfio gyda ni. Byddai hyn yn cynnwys yn benodol wybodaeth lle y byddai angen i ni ganfod a chysylltu ag ymgyrchwyr sy’n gyfrifol am gynhyrchu deunydd a ddylai gynnwys argraffnod, neu gwmnïau sy’n hysbysebu’r deunydd ar eu platfformau. Fodd bynnag, byddem yn dibynnu ar y cwmnïau hynny’n darparu gwybodaeth i ni ar sail wirfoddol, a allai leihau ein gallu i weithredu yn gyflym neu yn gymesur.

I sicrhau ein bod yn gallu sicrhau cydymffurfiaeth â’r gofynion yn effeithiol, byddem felly yn croesawu pwerau eglur yn y ddeddfwriaeth ar gyfer argraffnodau digidol a fyddai’n ein galluogi i gael gwybodaeth gan gyflenwyr gwasanaethau hysbysebu ac ymgyrchwyr anghofrestredig y tu allan i ymchwiliad.  Byddai pwerau i gael gwybodaeth gan drydydd partïon (megis platfformau digidol) yn cynorthwyo llawer agwedd ar ein gwaith rheoleiddio, ond byddai’r newid hwn yn arbennig o bwysig yng nghyd-destun y rheolau argraffnodau digidol newydd.

Fel y crybwyllwyd uchod, mae’r Llywodraeth yn cynnig gosod rheol ‘sylwi a thynnu’ ( a ddisgrifir yn fras ym mharagraffau 26 a 27 y ddogfen ymgynghori). Bydd wedi ei seilio ar gyfundrefn atebolrwydd gyfredol y DU ar gyfer platfformau digidol. Bydd gofyn iddynt dynnu deunydd heb argraffnod unwaith y byddant yn ymwybodol ohono. Bydd y rheol yn cwmpasu cynnwys sy’n tarddu o’r DU yn ogystal ag o dramor. Cefnogwn y syniad o’i gwneud yn eglur beth yw cyfrifoldebau darparwyr platfformau digidol o ran delio â deunydd nad yw’n cynnwys argraffnod, a byddem yn croesawu gwybodaeth bellach am sut y byddai’n gweithio’n ymarferol.

Nodwn fod hyn yn golygu y byddai gan y gyfundrefn arfaethedig ddwy ffordd o sicrhau cydymffurfiaeth. Gallai platfform digidol waredu deunydd nad yw’n cydymffurfio o dan y rheol ‘sylwi a thynnu’. Fel arall, gallwn ninnau neu’r heddlu ymchwilio i ymgyrchydd am gyhoeddi deunydd nad yw’n cydymffurfio. Mewn rhai achosion, gellid defnyddio’r ddwy ffordd. Fodd bynnag, os na allwn gael manylion cyswllt neu wybodaeth arall sy’n angenrheidiol er mwyn ymchwilio i ymgyrchwyr, byddai’r gyfundrefn yn dibynnu’n drymach ar blatfformau digidol yn tynnu deunydd nad yw’n cydymffurfio, a gallai hynny fod yn annigonol o ran atal torcyfraith yn y dyfodol.
 

Cwestiynau 39, 40 a 41: Ydych yn cytuno neu’n anghytuno y dylai pwerau cosbi sifil gael eu hestyn i’w defnyddio mewn perthynas â throseddau a gyflawnwyd yng nghyswllt deunydd etholiadol a ddefnyddiwyd er budd ymgeiswyr? Rhowch unrhyw fanylion pellach i esbonio eich ymateb fan hyn. Oes gennych unrhyw sylwadau pellach ar yr adran hon?

Cytunwn. Cefnogwn ddefnydd cosbau sifil fel offeryn cymesur amgen i erlyn troseddol ar gyfer delio â throseddau argraffnodau. Rydym wedi argymell ers peth amser y dylid rhoi ar waith ddull cosbau sifil ar gyfer rhai troseddau ymgeiswyr yn RPA 1983.   Ar gyfer torcyfraith sy’n ymwneud â gweinyddu diofal neu amryfusedd, mae ymchwiliad troseddol yn gam anghymesur; byddai cyfundrefn cosbau sifil yn ffordd fwy cymesur o ddeilio â thorcyfraith o’r fath.

Mae gennym brofiad helaeth o ddefnyddio cyfundrefn cosbau sifil ar gyfer troseddau o dan Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol a Refferenda 2000 (PPERA). Fe’i dyluniwyd fel dewis amgen i erlyn troseddol ac mae wedi bod yn llwyddiannus o ran cyflawni tryloywder mewn cyllid gwleidyddol. Bydd y profiad hwn yn werthfawr wrth ddylunio pwerau cosbau sifil i’w defnyddio mewn perthynas â throseddau a gyflawnwyd yng nghyswllt deunydd etholiadol a ddefnyddiwyd er budd ymgeiswyr.