Pleidiau gwleidyddol wedi derbyn dros £24m mewn rhoddion yn nhrydydd chwarter 2025
Political parties accept over £24m in donations in third quarter of 2025
Adroddodd pleidiau gwleidyddol sydd wedi’u cofrestru yn y DU eu bod wedi derbyn £24m mewn rhoddion a chronfeydd cyhoeddus yn ystod trydydd chwarter 2025 (rhwng mis Gorffennaf a mis Medi), yn ôl ffigurau a gyhoeddwyd gan y Comisiwn Etholiadol heddiw.
Mae hyn yn cymharu â £10,046,532 yn yr un cyfnod yn 2024, a £11,191,843 yn y chwarter blaenorol (Ch2 2025).
Dywedodd Jackie Killeen, Cyfarwyddwr Gweinyddiaeth a Rheoleiddio Etholiadol:
“Mae gan system cyllid gwleidyddol y DU lefelau uchel o dryloywder, a gwyddom fod gan bleidleiswyr ddiddordeb mewn gwybod o ble mae pleidiau’n cael eu harian. Mae'r cyhoeddiad chwarterol hwn yn rhan bwysig o gyflwyno'r wybodaeth hon i bleidleiswyr.
“Fodd bynnag, gwyddom fod rhannau o’r system sydd angen eu cryfhau, ac rydym wedi bod yn galw am newidiadau i’r gyfraith ers peth amser. Mae’n bosib y bydd diwygiadau arfaethedig llywodraeth y DU i'r drefn cyllid gwleidyddol yn gwella cryfder rheolaethau rhoddion ac yn helpu i sicrhau y gall pleidleiswyr gael hyder yn y system cyllid gwleidyddol. Byddwn yn parhau i weithio gyda'r llywodraeth fel bod unrhyw newidiadau yn seiliedig ar dystiolaeth ac yn ymarferol.”
Y pleidiau gwleidyddol a adroddodd am roddion yn Ch3 2025, gan gynnwys cronfeydd cyhoeddus, oedd:
| Plaid | Cyfanswm a adroddwyd | Rhoddion a dderbyniwyd (ac eithrio cronfeydd cyhoeddus) | Cronfeydd cyhoeddus a dderbyniwyd | Cyfanswm a dderbyniwyd yn ystod y chwarter hwn |
|---|---|---|---|---|
| Cynghrair - Plaid Gynghrair Gogledd Iwerddon | £56,454 | £16,863 | £39,591 | £56,454 |
| Y Blaid Geidwadol ac Unoliaethol | £7,038,861 | £4,662,110 | £2,319,506 | £6,981,616 |
| Y Blaid Gydweithredol | £425,250 | £425,250 | £0 | £425,250 |
| Plaid yr Unoliaethwyr Democrataidd - D.U.P | £233,169 | £0 | £233,169 | £233,169 |
| Y Blaid Werdd | £371,753 | £30,439 | £313,860 | £344,300 |
| Y Blaid Lafur | £2,564,786 | £2,190,340 | £374,446 | £2,564,786 |
| Y Democratiaid Rhyddfrydol | £2,174,712 | £1,046,412 | £1,023,462 | £2,069,874 |
| Pobl Cyn Elw (People Before Profit) | £4,302 | £0 | £4,302 | £4,302 |
| Plaid Cymru - The Party of Wales | £168.912 | £12,301 | £156,611 | £168,912 |
| Reform UK | £10,526,846 | £10,293,511 | £227,835 | £10,521,346 |
| Plaid Werdd yr Alban | £5,874 | £0 | £5,874 | £5,874 |
| Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) | £225,104 | £0 | £225,104 | £225,104 |
| SDLP (Plaid Democratiaid Cymdeithasol a Llafur) | £202,712 | £7,500 | £195,212 | £202,712 |
| Sinn Féin | £118,488 | £0 | £118,488 | £118,488 |
| Y Blaid Democratiaid Cymdeithasol | £24,000 | £12,000 | £0 | £12,000 |
| The Reclaim Party | £20,000 | £20,000 | £0 | £20,000 |
| Plaid Sosialaidd Prydain Fawr | £180,000 | £180,000 | £0 | £180,000 |
| Traditional Unionist Voice - TUV | £6,859 | £0 | £6,859 | £6,859 |
| Plaid Unoliaethwyr Ulster | £18,214 | £0 | £18,214 | £18,214 |
| Cyfanswm | £24,366,296 | £18,896,728 | £5,262,533 | £24,159,261 |
Gall gwerth y rhoddion a adroddir gan blaid wleidyddol i’r Comisiwn fod yn wahanol i werth y rhoddion a dderbyniodd y blaid mewn gwirionedd yn y chwarter hwnnw. Gall hyn fod oherwydd rhoddion a gydgrynhowyd, rhoddion na chaniateir a/neu roddion a adroddwyd yn hwyr.
Benthyca
Adroddodd tri phlaid eu bod wedi ymrwymo i gyfanswm o £1,008,000 o fenthyciadau newydd yn nhrydydd chwarter 2025.
Diwedd
I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn Etholiadol drwy ffonio 020 7271 0704 neu 07789 920 414 y tu allan i oriau swyddfa. Fel arall, e-bostiwch [email protected]
Nodiadau i olygyddion
- Mae'n ofynnol i bleidiau gwleidyddol gyflwyno ffurflenni rhoddion a benthyciadau chwarterol i'r Comisiwn Etholiadol. Yn y ffurflenni hyn, mae'r pleidiau yn adrodd:
- rhoddion a dderbyniwyd sy’n uwch na’r trothwy o £11,180 (dros £2,230 ar gyfer unedau cyfrifyddu)
- rhoddion llai gan roddwr unigol sydd, gyda'i gilydd, yn fwy na'r trothwy adrodd
- rhoddion gwaharddedig a dderbyniwyd ganddynt a'r camau a gymerwyd mewn perthynas â'r rhain
- rhoddion y dylid bod wedi eu hadrodd yn ystod chwarteri blaenorol
- Gan mai dim ond rhoddion a benthyciadau dros y trothwyon hyn sy’n cael eu hadrodd gan bleidiau, nid yw'r ffigyrau yn cynnwys yr holl roddion a benthyciadau a dderbyniwyd gan bleidiau gwleidyddol. Cofnodir rhoddion a benthyciadau o dan y trothwyon hyn yng nghyfrifon blynyddol pleidiau gwleidyddol. Mae gwybodaeth am ddatganiadau o gyfrifon mwyaf diweddar pleidiau gwleidyddol ar gael yng nghronfa ddata’r Comisiwn.
- Cronfeydd cyhoeddus yw rhoddion gan Dŷ'r Cyffredin, Tŷ'r Arglwyddi, Senedd yr Alban a'r Comisiwn Etholiadol. Mae grantiau 'Short' a 'Cranborne' ar gael i’r gwrthbleidiau yn Nhŷ'r Cyffredin neu Dŷ'r Arglwyddi fel ei gilydd.
- Roedd 395 o bleidiau gwleidyddol wedi’u cofrestru ym Mhrydain Fawr a Gogledd Iwerddon yn ystod ail chwarter 2025. Roedd gofyn i 60 ohonynt gyflwyno adroddiad rhoddion chwarterol a 42 ohonynt gyflwyno gwybodaeth benthyca erbyn y dyddiad cau. Eithriwyd y pleidiau gwleidyddol eraill gan iddynt gyflwyno pedwar cofnod o ddim yn olynol yn flaenorol. Cyn belled â’u bod heb gael rhoddion yn ystod y chwarter diwethaf, maent wedi’u heithrio rhag cyflwyno adroddiad.
- Diffinnir cymdeithas anghorfforedig gan y gyfraith fel unrhyw gymdeithas o ddau neu ragor o bobl sy’n cynnal busnes neu weithgareddau eraill yn gyfan gwbl neu’n bennaf yn y Deyrnas Unedig ac y mae eu prif swyddfa yno. Dim ond os ydynt yn gwneud cyfraniadau gwleidyddol y caiff cymdeithasau anghorfforedig eu rheoleiddio, a rhaid iddynt gofrestru gyda ni os ydynt yn gwneud cyfraniadau gwleidyddol dros £37,420 mewn blwyddyn galendr.
- Gan mai dim ond rhoddion a benthyciadau dros y trothwyon hyn sy’n cael eu hadrodd gan bleidiau, nid yw'r ffigyrau yn cynnwys yr holl roddion a benthyciadau a dderbyniwyd gan bleidiau gwleidyddol. Cofnodir rhoddion a benthyciadau o dan y trothwyon hyn yn natganiad cyfrifon blynyddol pleidiau gwleidyddol.
- Y Comisiwn Etholiadol yw’r corff annibynnol sy’n goruchwylio etholiadau ac yn rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU. Rydym yn gweithio i hyrwyddo hyder y cyhoedd yn y broses ddemocrataidd a sicrhau ei huniondeb trwy’r canlynol:
- galluogi cyflawni etholiadau a refferenda rhydd a theg, canolbwyntio ar anghenion etholwyr, a mynd i'r afael ag amgylchedd sy'n newid i sicrhau bod pob pleidlais yn parhau i fod yn ddiogel ac yn hygyrch.
- rheoleiddio cyllid gwleidyddol - cymryd camau rhagweithiol i gynyddu tryloywder, sicrhau cydymffurfiaeth, a mynd ar ôl achosion o dorri rheolau
- defnyddio ein harbenigedd i wneud newidiadau i’n democratiaeth ac eirioli drostynt, gan geisio gwella tegwch, tryloywder ac effeithiolrwydd
Sefydlwyd y Comisiwn yn 2000 ac mae'n adrodd yn uniongyrchol i Senedd Cymru, Senedd y DU a Senedd yr Alban.