Pleidiau gwleidyddol yn derbyn bron i £65 miliwn mewn rhoddion yn 2025
Pleidiau gwleidyddol yn derbyn bron i £65 miliwn mewn rhoddion yn 2025
Mae pleidiau gwleidyddol cofrestredig yn y DU wedi adrodd eu bod wedi derbyn £15,450,561 mewn rhoddion a chronfeydd cyhoeddus yn ystod pedwerydd chwarter 2025 (Hydref i Ragfyr), yn ôl ffigurau a gyhoeddwyd heddiw gan y Comisiwn Etholiadol.
Mae hyn yn cymharu â £7,462,837 yn yr un cyfnod yn 2024, a £24,347,494 yn y chwarter blaenorol (Ch3 2025).
Derbyniwyd £64,838,824 yn ystod y flwyddyn 2025.
Dywedodd Jackie Killeen, Cyfarwyddwr Gweinyddiaeth a Rheoleiddio Etholiadol:
“Derbyniwyd bron i £65 miliwn mewn rhoddion gan bleidiau gwleidyddol yn ystod 2025. Mae gan system cyllid gwleidyddol y DU lefelau uchel o dryloywder, a gwyddom fod gan bleidleiswyr ddiddordeb mewn gwybod o ble mae pleidiau’n cael eu harian. Mae’r cyhoeddiad hwn yn rhan bwysig o gyflwyno’r wybodaeth hon i bleidleiswyr.
“Fodd bynnag, gwyddom fod rhannau o’r system sydd angen eu cryfhau, ac rydym wedi bod yn galw am newidiadau i’r gyfraith ers peth amser. Gallai diwygiadau arfaethedig llywodraeth y DU i’r drefn cyllid gwleidyddol yn y Bil Cynrychiolaeth y Bobl wella cryfder rheolaethau rhoddion ac helpu i sicrhau y gall pleidleiswyr gael hyder yn y system cyllid gwleidyddol. Byddwn yn parhau i weithio gyda’r llywodraeth fel bod unrhyw newidiadau yn seiliedig ar dystiolaeth ac yn ymarferol.”
Y pleidiau gwleidyddol a adroddodd am roddion yn Ch4 2025, gan gynnwys cronfeydd cyhoeddus, oedd:
| Plaid | Cyfanswm a adroddwyd | Rhoddion a dderbyniwyd (ac eithrio cronfeydd cyhoeddus) | Cronfeydd cyhoeddus a dderbyniwyd | Cyfanswm a dderbyniwyd yn ystod y chwarter hwn |
|---|---|---|---|---|
| Cynghrair - Plaid Gynghrair Gogledd Iwerddon | £65,140 | £20,538 | £44,602 | £65,140 |
| Y Blaid Geidwadol ac Unoliaethol | £4,216,224 | £2,401,452 | £1,614,729 | £4,016,181 |
| Y Blaid Gydweithredol | £131,180 | £131,180 | £0 | £131,180 |
| Plaid yr Unoliaethwyr Democrataidd - D.U.P | £104,320 | £0 | £104,320 | £104,320 |
| Y Blaid Werdd | £294,069 | £189,010 | £98,764 | £287,773 |
| Y Blaid Lafur | £2,043,007 | £1,943,824 | £31,836 | £1,975,660 |
| Y Democratiaid Rhyddfrydol | £2,190,101 | £1,314,139 | £749,173 | £2,063,312 |
| Plaid Agored | £197,151 | £155,067 | £0 | £155,067 |
| Pobl Cyn Elw (People Before Profit) | £8,605 | £0 | £6,453 | £6,453 |
| Plaid Cymru | £63,967 | £30,000 | £33,967 | £63,967 |
| Reform UK | £5,473,000 | £5,456,000 | £0 | £5,456,000 |
| Plaid Werdd yr Alban | £12,013 | £0 | £12,013 | £12,013 |
| Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) | £135,450 | £42,691 | £92,758 | £135,450 |
| SDLP (Plaid Democratiaid Cymdeithasol a Llafur) | £84,372 | £7,500 | £76,872 | £84,372 |
| Sinn Féin | £144,183 | £25,696 | £118,488 | £144,183 |
| Y Blaid Democratiaid Cymdeithasol | £8,000 | £8,000 | £0 | £8,000 |
| The Reclaim Party | £40,000 | £40,000 | £0 | £40,000 |
| Y Llais Unoliaethol Traddodiadol – TUV | £6,859 | £0 | £6,859 | £6,859 |
| Plaid Unoliaethwyr Ulster | £24,563 | £0 | £24,563 | £24,563 |
| Eich Plaid | £670,068 | £670,068 | £0 | £670,068 |
| Cyfanswm | £15,912,271 | £12,435,165 | £3,015,396 | £15,450,561 |
Gall gwerth y rhoddion a adroddir gan blaid wleidyddol fod yn wahanol i werth y rhoddion a dderbyniodd y blaid mewn gwirionedd yn y chwarter hwnnw. Gall hyn ddigwydd pan fydd pleidiau’n adrodd ar roddion a gydgrynhowyd, yn dychwelyd rhoddion nas caniateir, neu’n adrodd ar roddion yn hwyr.
Benthyca
Ni ymrwymwyd i unrhyw fenthyciadau newydd yn ystod pedwerydd chwarter 2025. Adroddodd 3 plaid eu bod wedi talu’n llawn cyfanswm o £58,656 mewn benthyciadau a oedd yn ddyledus.
Diwedd
I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn Etholiadol drwy ffonio 020 7271 0704 neu 07789 920 414 y tu allan i oriau swyddfa. Fel arall, e-bostiwch [email protected]
Nodiadau i olygyddion
- Mae’n ofynnol i bleidiau gwleidyddol gyflwyno ffurflenni rhoddion a benthyciadau chwarterol i’r Comisiwn Etholiadol. Yn y ffurflenni hyn, mae’r pleidiau yn adrodd:
- rhoddion a dderbyniwyd sy’n uwch na’r trothwy o £11,180 (dros £2,230 ar gyfer unedau cyfrifyddu)
- rhoddion llai gan roddwr unigol sydd, gyda’i gilydd, yn fwy na’r trothwy adrodd
- rhoddion gwaharddedig a dderbyniwyd ganddynt a’r camau a gymerwyd mewn perthynas â’r rhain
- rhoddion y dylid bod wedi eu hadrodd yn ystod chwarteri blaenorol
- Gan mai dim ond rhoddion a benthyciadau dros y trothwyon hyn sy’n cael eu hadrodd gan bleidiau, nid yw’r ffigyrau yn cynnwys yr holl roddion a benthyciadau a dderbyniwyd gan bleidiau gwleidyddol. Cofnodir rhoddion a benthyciadau o dan y trothwyon hyn yng nghyfrifon blynyddol pleidiau gwleidyddol. Mae gwybodaeth am ddatganiadau o gyfrifon mwyaf diweddar pleidiau gwleidyddol ar gael yng nghronfa ddata’r Comisiwn.
- Cronfeydd cyhoeddus yw rhoddion gan Dŷ’r Cyffredin, Tŷ’r Arglwyddi, Senedd yr Alban a’r Comisiwn Etholiadol. Mae grantiau ‘Short’ a ‘Cranborne’ ar gael i’r gwrthbleidiau yn Nhŷ’r Cyffredin neu Dŷ’r Arglwyddi fel ei gilydd.
- Roedd 408 o bleidiau gwleidyddol cofrestredig ym Mhrydain Fawr a Gogledd Iwerddon yn ystod pedwerydd chwarter 2025. Roedd gofyn i 66 ohonynt gyflwyno adroddiad rhoddion chwarterol a 51 ohonynt gyflwyno gwybodaeth fenthyca erbyn y dyddiad cau. Eithriwyd y pleidiau gwleidyddol eraill gan iddynt gyflwyno pedwar cofnod o ddim yn olynol yn flaenorol. Cyn belled â’u bod heb gael rhoddion yn ystod y chwarter diwethaf, maent wedi’u heithrio rhag cyflwyno adroddiad.
- Diffinnir cymdeithas anghorfforedig gan y gyfraith fel unrhyw gymdeithas o ddau neu ragor o bobl sy’n cynnal busnes neu weithgareddau eraill yn gyfan gwbl neu’n bennaf yn y Deyrnas Unedig ac y mae eu prif swyddfa yno. Dim ond os ydynt yn gwneud cyfraniadau gwleidyddol y caiff cymdeithasau anghorfforedig eu rheoleiddio, a rhaid iddynt gofrestru gyda ni os ydynt yn gwneud cyfraniadau gwleidyddol dros £37,270 mewn blwyddyn galendr.
- Y Comisiwn Etholiadol yw’r corff annibynnol sy’n goruchwylio etholiadau ac yn rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU. Rydym yn gweithio i hyrwyddo hyder y cyhoedd yn y broses ddemocrataidd a sicrhau ei huniondeb trwy’r canlynol:
- galluogi cyflawni etholiadau a refferenda rhydd a theg, canolbwyntio ar anghenion etholwyr, a mynd i’r afael ag amgylchedd sy’n newid i sicrhau bod pob pleidlais yn parhau i fod yn ddiogel ac yn hygyrch.
- rheoleiddio cyllid gwleidyddol - cymryd camau rhagweithiol i gynyddu tryloywder, sicrhau cydymffurfiaeth, a mynd ar ôl achosion o dorri rheolau
- defnyddio ein harbenigedd i wneud newidiadau i’n democratiaeth ac eirioli drostynt, gan geisio gwella tegwch, tryloywder ac effeithiolrwydd
- Sefydlwyd y Comisiwn yn 2000 ac mae’n adrodd yn uniongyrchol i Senedd Cymru, Senedd y DU a Senedd yr Alban.