Dylai pob person allu cofrestru a phleidleisio heb wynebu rhwystrau.
Mae’r canllawiau hyn yn darparu gwybodaeth a chyngor ar y camau y gallwch chi a’ch staff eu cymryd i helpu mynd i’r afael â’r rhwystrau a’r heriau y mae pleidleiswyr anabl yn eu hwynebu wrth bleidleisio yn yr orsaf bleidleisio. Ei nod yw eich cynorthwyo i:
nodi a darparu cyfarpar mewn gorsafoedd pleidleisio sy’n galluogi neu'n gwneud pleidleisio’n haws i bleidleiswyr anabl bleidleisio'n annibynnol ac yn gyfrinachol
sicrhau bod y rhai sy’n gweithio i gynorthwyo’r etholiad yn ymwybodol o anghenion hygyrchedd pleidleiswyr anabl a’r camau y dylent eu cymryd i’w cynorthwyo
Rydym wedi ymgynghori ag ystod eang o sefydliadau sy’n cynrychioli pobl anabl wrth ddrafftio’r canllawiau hyn. Rhoddodd eu hymatebion wybod i ni beth yw’r profiadau pleidleisio mewn gorsafoedd pleidleisio i bleidleiswyr anabl a’r arferon a'r cyfarpar a allai helpu i wella eu profiad. Mae'r canllawiau’n adlewyrchu'r adborth a dderbyniwyd gan yr unigolion a'r sefydliadau hynny cyn belled ag y bo modd o fewn cwmpas y canllawiau a'r ddeddfwriaeth berthnasol.
Sut i ddefnyddio'r canllawiau hyn
Drwy gydol y canllawiau hyn rydym yn defnyddio'r gair rhaid i gyfeirio at ofyniad cyfreithiol penodol ar gyfer arfer a argymhellir.
Fel Swyddog Canlyniadau, rhaid i chi ystyried y canllawiau a'r cyfarpar sydd i'w darparu mewn gorsafoedd pleidleisio1
fel rhan o'ch dyletswyddau ehangach i ystyried anghenion pleidleiswyr anabl mewn gorsafoedd pleidleisio, gwneud addasiadau rhesymol a darparu cyfarpar.
Rydym yn gofyn am adborth gan bleidleiswyr a gweinyddwyr etholiadol ar y cyfarpar a ddarperir i gynorthwyo pleidleiswyr anabl fel rhan o'n hadroddiadau ar etholiadau ac i gynorthwyo gyda nodi a rhannu arferion da.
Diweddariadau i'n canllawiau
Dyddiad y diweddariad
Disgrifiad o'r newid
Rhagfyr 2025
Diweddariadau i'r canllawiau yn dilyn cyfnod ymgynghori statudol yn haf 2025, i alinio canllawiau ar gyfer etholiadau'r Senedd a Senedd yr Alban, a chyhoeddi adnoddau ategol ar gyfer Swyddogion Canlyniadau
1. Rheol 29 (10) Atodlen 1 Deddf Cynrychiolaeth y Bobl 1983, Rheol 37(15) Atodlen 5 Gorchymyn Senedd Cymru (Cynrychiolaeth y Bobl) 2025, Rheol 38(4D), Atodlen 2 Gorchymyn Cynulliad y Alban (Etholiadau ac yn y blaen) 2015.↩ Back to content at footnote 1