Pleidiau gwleidyddol yn derbyn ychydig o dan £17.1m mewn rhoddion yn Ch2 2026
Political parties accept just under £17.1m in donations in Q2 2026
Adroddodd pleidiau gwleidyddol sydd wedi’u cofrestru yn y DU eu bod wedi derbyn £17,085,354 mewn rhoddion a chronfeydd cyhoeddus yn ystod ail chwarter 2026 (mis Ebrill i fis Mehefin), yn ôl ffigurau a gyhoeddwyd gan y Comisiwn Etholiadol heddiw.
Mae hyn yn cymharu â £11,346,722 yn yr un cyfnod yn 2025, a £24,507,274.33 yn y chwarter blaenorol (Ch1 2026).
Dywedodd Jackie Killeen, Cyfarwyddwr Gweinyddiaeth a Rheoleiddio Etholiadol:
“Derbyniodd pleidiau gwleidyddol dros £17m mewn rhoddion yn ail chwarter 2026. Mae gan system cyllid gwleidyddol y DU lefelau uchel o dryloywder, a gwyddom fod gan bleidleiswyr ddiddordeb mewn gwybod o ble mae pleidiau’n cael eu harian. Mae'r cyhoeddiad hwn yn rhan allweddol o gyflwyno'r wybodaeth hon i bleidleiswyr.
“Fodd bynnag, gwyddom fod rhannau o’r system sydd angen eu cryfhau, ac rydym wedi tynnu sylw at yr angen am newidiadau i’r gyfraith ers peth amser. Bydd y diwygiadau arfaethedig gan lywodraeth y DU i'r drefn cyllid gwleidyddol yn y Bil Cynrychiolaeth y Bobl yn helpu i gryfhau rheolaethau ar roddion a sicrhau bod gan bleidleiswyr hyder yn y system cyllid gwleidyddol. Byddwn yn parhau i weithio gyda'r llywodraeth fel bod y newidiadau hyn yn seiliedig ar dystiolaeth ac yn ymarferol.”
Y pleidiau gwleidyddol a adroddodd am roddion yn Ch2 2026, gan gynnwys cronfeydd cyhoeddus, oedd:
| Plaid | Cyfanswm a adroddwyd | Rhoddion a dderbyniwyd (ac eithrio cronfeydd cyhoeddus) | Cronfeydd cyhoeddus a dderbyniwyd | Cyfanswm a dderbyniwyd yn ystod y chwarter hwn |
|---|---|---|---|---|
| Cynghrair - Plaid Gynghrair Gogledd Iwerddon | £61,861 | £20,535 | £41,326 | £61,861 |
| Y Blaid Geidwadol ac Unoliaethol (Prydain Fawr) | £4,174,098 | £2,810,690 | £1,228,627 | £4,039,317 |
| Y Blaid Gydweithredol | £51,476 | £51,476 | £0 | £51,476 |
| Plaid yr Unoliaethwyr Democrataidd - D.U.P | £136,975 | £0 | £136,975 | £136,975 |
| Great Yarmouth First | £45,202 | £45,202 | £0 | £45,202 |
| Y Blaid Werdd (Prydain Fawr) | £227,467 | £114,697 | £106,193 | £220,890 |
| Y Blaid Lafur | £3,651,922 | £3,588,506 | £21,158 | £3,609,664 |
| Y Democratiaid Rhyddfrydol | £2,306,355 | £1,372,709 | £792,158 | £2,164,867 |
| Plaid Agored | £140,409 | £140,409 | £0 | £140,409 |
| Pobl Cyn Elw (People Before Profit) | £12,907 | £0 | £6,453 | £6,453 |
| Plaid Cymru | £230,435 | £161,410 | £69,024 | £230,435 |
| Reform UK | £5,552,360 | £5,333,657 | £103,703 | £5,437,360 |
| Adfer Prydain | £250,000 | £250,000 | £0 | £250,000 |
| Plaid Werdd yr Alban | £2,702 | £0 | £2,702 | £2,702 |
| Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) | £320,919 | £225,000 | £95,919 | £320,919 |
| SDLP (Plaid Democratiaid Cymdeithasol a Llafur) | £125,276 | £7,500 | £110,276 | £117,776 |
| Sinn Féin | £161,060 | £35,000 | £126,060 | £161,060 |
| The Reclaim Party | £15,000 | £15,000 | £0 | £15,000 |
| Y Llais Unoliaethol Traddodiadol (Traditional Unionist Voice - TUV) | £13,563 | £0 | £6,782 | £6,782 |
| Plaid Unoliaethwyr Ulster | £25,185 | £0 | £25,185 | £25,185 |
| Cyfanswm | £17,546,194 | £14,212,812 | £2,872,542 | £17,085,354 |
Gall gwerth y rhoddion a adroddir gan blaid wleidyddol fod yn wahanol i werth y rhoddion a dderbyniodd y blaid mewn gwirionedd yn y chwarter hwnnw. Gall hyn ddigwydd pan fydd pleidiau’n adrodd ar roddion a gydgrynhowyd, yn dychwelyd rhoddion nas caniateir, neu’n adrodd ar roddion yn hwyr.
Benthyca
Ymrwymodd dwy blaid i bum benthyciad newydd yn ystod ail chwarter 2026, sy’n dod i gyfanswm o £36,126. Adroddwyd bod un benthyciad wedi'i dalu'n llawn yn ystod y chwarter. Adroddwyd bod tri benthyciad wedi'u trosi'n llawn yn rhoddion.
Diwedd
I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn Etholiadol drwy ffonio 020 7271 0704 neu 07789 920 414 y tu allan i oriau swyddfa. Fel arall, e-bostiwch [email protected].
Nodiadau i olygyddion
- Mae'n ofynnol i bleidiau gwleidyddol gyflwyno ffurflenni rhoddion a benthyciadau chwarterol i'r Comisiwn Etholiadol. Yn y ffurflenni hyn, mae'r pleidiau yn adrodd:
- rhoddion a dderbyniwyd sy’n uwch na’r trothwy o £11,180 (dros £2,230 ar gyfer unedau cyfrifyddu)
- rhoddion llai gan roddwr unigol sydd, gyda'i gilydd, yn fwy na'r trothwy adrodd
- rhoddion gwaharddedig a dderbyniwyd ganddynt a'r camau a gymerwyd mewn perthynas â'r rhain
- rhoddion y dylid bod wedi eu hadrodd yn ystod chwarteri blaenorol
- Gan mai dim ond rhoddion a benthyciadau dros y trothwyon hyn sy’n cael eu hadrodd gan bleidiau, nid yw'r ffigyrau yn cynnwys yr holl roddion a benthyciadau a dderbyniwyd gan bleidiau gwleidyddol. Cofnodir rhoddion a benthyciadau o dan y trothwyon hyn yng nghyfrifon blynyddol pleidiau gwleidyddol. Mae gwybodaeth am ddatganiadau o gyfrifon mwyaf diweddar pleidiau gwleidyddol ar gael yng nghronfa ddata’r Comisiwn.
- Cronfeydd cyhoeddus yw rhoddion gan Dŷ'r Cyffredin, Tŷ'r Arglwyddi, Senedd yr Alban, Cynulliad Gogledd Iwerddon a'r Comisiwn Etholiadol. Mae grantiau 'Short' a 'Cranborne' ar gael i’r gwrthbleidiau yn Nhŷ'r Cyffredin neu Dŷ'r Arglwyddi fel ei gilydd.
- Roedd 402 o bleidiau gwleidyddol cofrestredig ym Mhrydain Fawr a Gogledd Iwerddon yn ystod ail chwarter 2026. Roedd gofyn i 70 ohonynt gyflwyno adroddiad rhoddion chwarterol a 59 ohonynt gyflwyno gwybodaeth fenthyca erbyn y dyddiad cau. Eithriwyd y pleidiau gwleidyddol eraill gan iddynt gyflwyno pedwar cofnod o ddim yn olynol yn flaenorol. Cyn belled â’u bod heb gael rhoddion yn y chwarter diwethaf, neu nad ydynt wedi derbyn ac wedi dychwelyd rhoddion annerbyniol, maent wedi'u heithrio rhag cyflwyno adroddiad.
- Diffinnir cymdeithas anghorfforedig gan y gyfraith fel unrhyw gymdeithas o ddau neu ragor o bobl sy’n cynnal busnes neu weithgareddau eraill yn gyfan gwbl neu’n bennaf yn y Deyrnas Unedig ac y mae eu prif swyddfa yno. Dim ond os ydynt yn gwneud cyfraniadau gwleidyddol y caiff cymdeithasau anghorfforedig eu rheoleiddio, a rhaid iddynt gofrestru gyda ni os ydynt yn gwneud cyfraniadau gwleidyddol dros £37,270 mewn blwyddyn galendr.
- Bwriad newidiadau arfaethedig y llywodraeth i’r drefn cyllid gwleidyddol yw cryfhau'r system drwy gau bylchau. Dylai hyn, yn ei dro, ddatblygu ymddiriedaeth a hyder y cyhoedd. Mae’r llywodraeth wedi cynnig:
- newid y gyfraith fel mai cwmnïau sydd â chysylltiad â’r DU ac sydd wedi cynhyrchu refeniw yn y DU yn unig a all wneud rhoddion gwleidyddol
- cyflwyno gwiriadau ‘adnabod eich rhoddwr’ ychwanegol ar gyfer pleidiau gwleidyddol
- cau rhai o’r bylchau yn y drefn cymdeithasau anghorfforedig
- Y Comisiwn Etholiadol yw’r corff annibynnol sy’n goruchwylio etholiadau ac yn rheoleiddio cyllid gwleidyddol yn y DU. Rydym yn gweithio i hyrwyddo hyder y cyhoedd yn y broses ddemocrataidd a sicrhau ei huniondeb trwy’r canlynol:
- galluogi cyflawni etholiadau a refferenda rhydd a theg, canolbwyntio ar anghenion etholwyr, a mynd i'r afael ag amgylchedd sy'n newid i sicrhau bod pob pleidlais yn parhau i fod yn ddiogel ac yn hygyrch.
- rheoleiddio cyllid gwleidyddol - cymryd camau rhagweithiol i gynyddu tryloywder, sicrhau cydymffurfiaeth, a mynd ar ôl achosion o dorri rheolau
- defnyddio ein harbenigedd i wneud newidiadau i’n democratiaeth ac eirioli drostynt, gan geisio gwella tegwch, tryloywder ac effeithiolrwydd
Sefydlwyd y Comisiwn yn 2000 ac mae'n adrodd yn uniongyrchol i Senedd Cymru, Senedd y DU a Senedd yr Alban.