Cofnodion Bwrdd y Comisiwn: 25 Tachwedd 2025

Croesawodd y Cadeirydd bawb i’r cyfarfod. Cafwyd croeso arbennig i gydweithwyr newydd a oedd yn ymuno â’u cyfarfod Bwrdd cyntaf fel mynychwyr llawn, sef Sam Hartley, Cyfarwyddwr, Ymchwil Polisi ac Ymgysylltu â Phleidleiswyr ac Alison Williams, Cwnsler Cyffredinol a Chyfarwyddwr Datganoli a'r Gyfraith.

Byddai Michael Coldwell, Pennaeth Dros Dro Llywodraethu, Risg a Sicrwydd yn parhau i gefnogi'r Bwrdd drwy gydol y cyfarfod hwn a'r nesaf cyn iddo ymadael. Mynegodd y Cadeirydd ddiolch am gyfraniad a chefnogaeth Michael.

Ni chofnodwyd unrhyw ymddiheuriadau ffurfiol. Nodwyd un datganiad newydd gan Katy Radford, a oedd wedi'i phenodi'n Gyfarwyddwr y Swyddfa Hunaniaeth a Mynegiant Diwylliannol (OICE).

Cwrdd â’r Tîm

Ymunodd y Pennaeth Prosiectau ac aelodau o'i thîm i gyflwyno gwaith y Swyddfa Rheoli Rhaglenni (PMO)

Roedd cynnydd da wedi'i wneud o ran sefydlu PMO cryfach i gefnogi cyflawniad y Cynllun Corfforaethol. Byddai gofyn am ffocws parhaus wrth i brosiectau symud o'r cam sefydlu i'r cam cyflawni ac wrth i newidiadau pellach i'r weinyddiaeth etholiadol ddod i'r amlwg.

Disgrifiodd cydweithwyr y PMO eu rolau’n fyr sef i gryfhau llywodraethu prosiectau, sicrwydd, hyfforddiant ac olrhain buddion. Nododd y Bwrdd gallu cynyddol y PMO a'r eglurder a alluogodd o ran darparu goruchwyliaeth a chyflawniad y portffolio.

Mynegodd y cadeirydd ddiolch i’r tîm am y diweddariad a nododd cefnogaeth gref y bwrdd i’r swyddogaeth PMO.

Cyflwynodd y Prif Weithredwr ei ddiweddariad ar ymgysylltu allweddol ers y cyfarfod blaenorol ym mis Medi, gyda chefnogaeth aelodau’r Tîm Gweithredol.

Roedd cyflwyno'r prif amcangyfrif ar gyfer 2026/27 i Bwyllgor y Llywydd yng Nghymru wedi mynd yn dda. Canolbwyntiodd y trafodaethau ar gymhlethdod etholiadol, heriau ymwybyddiaeth y cyhoedd a newid deddfwriaethol yn y dyfodol, yn enwedig yng nghyd-destun trefniadau datganoledig.

Roedd trafodaethau anffurfiol gyda Phwyllgor y Llefarydd ar y Comisiwn Etholiadol (SCEC) yn adeiladol ac yn canolbwyntio fwyfwy ar hyder yn y ddarpariaeth, gwydnwch sefydliadol, a gwerth am arian. Pwysleisiwyd bod ymgysylltiad parhaus â'r Comisiwn Moeseg ac Uniondeb yn berthynas hollbwysig sy'n tyfu, yn enwedig o ran cynnal annibyniaeth sefydliadol a safonau mewn bywyd cyhoeddus.

Nododd y Bwrdd gyfarfodydd gyda’r AS Syr Jeremy Wright ac ymgysylltiad parhaus â Grŵp Arglwyddi trawsbleidiol, a oedd yn darparu fforwm gwerthfawr ar gyfer trafodaeth wybodus ar ddeddfwriaeth etholiadau a materion cyllid gwleidyddol. Nodwyd ymgysylltiad ag Ysgrifennydd Cyffredinol y Blaid Lafur, gyda ffocws ar heriau cydymffurfio a chefnogaeth i wella gallu a hyfforddiant cyllid gwleidyddol.

Bu ymgysylltiad defnyddiol â'r gweinidog Sam Dixon, ac roedd cymryd rhan yn Uwchgynhadledd SOLACE wedi rhoi cipolwg ar gapasiti llywodraeth leol, pwysau diwygio a heriau data sy'n berthnasol i weinyddiaeth etholiadol.

Gan droi at ymgysylltiad rhyngwladol, roedd trafodaethau gyda Chomisiwn Etholiadol Sweden wedi rhoi cipolwg cymharol ddefnyddiol ar weinyddiaeth etholiadol a dulliau rheoleiddio. Nodwyd bod cyfranogiad yn Tertullias yn fforwm gwerthfawr ar gyfer dadl ddemocrataidd a pholareiddio ehangach.

Roedd ymgysylltu â Chomisiwn Etholiadol Corea wedi tynnu sylw at ddulliau gwell o fynd i'r afael â ffug-effeithiau dwfn a chamwybodaeth etholiadol. Bu cydweithio parhaus hefyd â'r Panel Rhyngwladol ar yr Amgylchedd Gwybodaeth (IPIE), gan ganolbwyntio ar risg epistemig, ffugwybodaeth a goblygiadau technolegau sy'n dod i'r amlwg ar gyfer ymddiriedaeth ddemocrataidd.

Cafodd y Bwrdd yr wybodaeth ddiweddaraf am y Bil Etholiadau sydd ar y gweill, gan gynnwys yr amserlenni sy'n dod i'r amlwg. Roedd ansicrwydd parhaus ynghylch amseru deddfwriaethol, cychwyn a graddfa deddfwriaeth eilaidd, a'r risgiau cyflawni a grëwyd gan hyn i'r Comisiwn a gweinyddwyr etholiadol. Pwysleisiodd y Bwrdd bwysigrwydd ymgysylltu’n barhaus ag adrannau’r llywodraeth, yn enwedig ar gynllunio gweithredu, effeithiau gweinyddiaeth ddatganoledig a chymhwyso egwyddor Gould.

Bu cynnydd sylweddol yn nifer a chymhlethdod y ceisiadau Rhyddid Gwybodaeth. Yn ogystal â chael effeithiau gweithredol ac adnoddau, roedd risg yn dod i'r amlwg y byddai'r broses Rhyddid Gwybodaeth yn cael ei defnyddio mewn ffordd fwy tactegol neu feichus. Pwysleisiodd yr aelodau bwysigrwydd blaenoriaethu cadarn, trin cymesur a gwydnwch sefydliadol.
Nododd y Bwrdd hefyd yr heriau sy'n dod i'r amlwg sy'n gysylltiedig â thechnoleg dwfn ffug a risgiau gwybodaeth anghywir ehangach, a phwysigrwydd cynnal ymwybyddiaeth sefyllfaol, gallu a datblygu peilot a gweithio mewn partneriaeth yn y maes hwn.

Roedd papur atodol defnyddiol ar y Rhaglen Gwella Gwefannau yn cynnwys canfyddiadau archwiliad cynhwysfawr sy'n canolbwyntio ar y defnyddiwr a chamau cynnar a gymerwyd i wella llywio, cysondeb, tôn a hygyrchedd. Croesawodd y Bwrdd dystiolaeth gynnar o ymgysylltu gwell â defnyddwyr a chefnogodd y dull graddol parhaus o gyflawni a monitro perfformiad.
Roedd diweddariad ar y Swyddfa yng Nghaeredin, gan gynnwys ymgysylltu cynnar gyda llety posibl a threfniadau i barhau â’r gwaith cynllunio maes o law. Nododd aelodau bod amseru canlyniadau yr arolwg staff, a phwysigrwydd defnyddio'r canlyniadau i lywio datblygiad sefydliadol a chynllunio'r gweithlu.

Cafwyd ymddangosiad ffurfiol gerbron Pwyllgor y Llefarydd a Chorff Corfforaethol Senedd yr Alban ar gyfer cyflwyno prif amcangyfrif ar gyfer 2026-2027 a datblygiad parhaus yn y berthynas â'r Pwyllgor Safonau Seneddol Annibynnol (IPSA) ymhlith y gweithgareddau sydd ar ddod a nododd y Bwrdd. Wrth i bwysau deddfwriaethol a chyflawni gynyddu, pwysleisiodd yr aelodau bwysigrwydd cynnal ymgysylltiad cryf â seneddau a rhanddeiliaid.

Ymunodd Pennaeth Cynllunio a Dadansoddi Ariannol a Phennaeth Prosiectau â'r Cyfarwyddwr Corfforaethol i gyflwyno'r diweddariad, gan gynnwys yr Adroddiad Perfformiad ar gyfer mis Medi 2025.

Rhannwyd diweddariad ar berfformiad a chynllunio cyllideb, gan gynnwys sefyllfa datblygol y Prif Amcangyfrif Senedd y DU ar gyfer 2026/27.

Trafododd yr aelodau amseru a dilyniant ymgysylltu â phrosesau ariannu’r DU, yr Alban a Chymru. Croesawodd y Bwrdd ymgysylltu cynharach nag yn y blynyddoedd blaenorol, gan nodi bod hyn wedi helpu i leihau risg a gwella tryloywder, yn enwedig o ystyried y rhyngweithio rhwng y Cynllun Corfforaethol newydd a setliadau cyllido datganoledig.

Nodwyd yr adroddiad perfformiad ar gyfer fis Medi ac roedd aelodau’n croesawu’n benodol y fformat newydd a phapur eglurhaol y Cyfarwyddwr Corfforaethol, a oedd yn tynnu sylw at themâu allweddol.

Penderfynwyd: Nododd y Bwrdd y diweddariad Cyllid a Pherfformiad ac Adroddiad Perfformiad ar gyfer Medi 2025.

Cafwyd diweddariad cynnydd ar Brif Amcangyfrif Senedd y DU ar gyfer 2026–2027 ynghyd â rhifau drafft a statws Amcangyfrif Atodol 2025–2026.

Roedd y Prif Amcangyfrif drafft yn adlewyrchu gweithgarwch disgwyliedig yn gysylltiedig ag etholiadau, heriau chwyddiant, ac ymrwymiadau cyflawni ac roedd yn unol â'r Cynllun Corfforaethol a gymeradwywyd. Cadarnhaodd y Weithrediaeth fod y niferoedd yn dal yn betrusgar a byddent yn cael eu gwella cyn eu cyflwyno'n ffurfiol, gan gynnwys drwy ryngweithio â'r Senedd a phartneriaid ariannu datganoledig.

Penderfynwyd: Nododd y Bwrdd y cynnydd a wnaed i brif amcangyfrif Senedd y DU. Bydd diweddariad pellach i ddilyn ym mis Ionawr cyn ei gymeradwyo yng nghyfarfod y Bwrdd ar 24 Chwefror. 

Cefnogwyd y Cyfarwyddwr Corfforaethol ar gyfer yr eitem hon gan y Pennaeth Rheolaeth ac Adrodd Ariannol a'r Cyfrifydd System. Roedd yr ymchwiliad manwl i brosiect y system gyllid newydd y trydydd o bedwar prosiect y Cynllun Corfforaethol sy'n destun sicrwydd gwell. Adlewyrchodd hyn ei raddfa, cymhlethdod a phwysigrwydd o ran rheoli cyllid.

Amlinellodd y Cyfarwyddwr Corfforaethol y meddylfryd dros ddefnyddio system gyllid newydd a phwysleisiodd gwydnwch swyddogaethol a phroblemau adrodd yn ogystal â'r risgiau gweithredol a sicrwydd cynyddol sy'n gysylltiedig â chadw'r hen system.

Byddai egluro gofynion, sicrhau trefniadau llywodraethu cadarn a methodoleg gyflawni glir yn feysydd allweddol i ganolbwyntio arnynt yn ystod cyfnod ffurfiannol y prosiect.

Trafododd y Bwrdd y risgiau cyflawni, gan gynnwys y ddibyniaeth ar arbenigwyr, yr angen am amseru realistig, a phwysigrwydd osgoi amserlenni rhy uchelgeisiol. Cydnabu'r Weithrediaeth y risgiau sy'n gynhenid mewn disodli system gyllid a phwysleisiodd y bwriad i fabwysiadu dull mesuredig, cam wrth gam, gyda rhagor o ymgysylltu wedi'i gynllunio wrth i'r achos busnes a'r opsiynau datblygu ymhellach.

Penderfynwyd: Nododd y Bwrdd y diweddariad a chadarnhaodd y byddai'n disgwyl sicrwydd ac adroddiadau cynnydd pellach wrth i'r prosiect barhau.

Ystyriodd y Bwrdd yr adolygiad blynyddol o ddatganiad parodrwydd i dderbyn risg y Comisiwn Etholiadol, a oedd wedi cael ei adolygu'n fanwl gan y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg (ARAC) yn ei gyfarfod ar 15 Medi 2025.

Nododd y Bwrdd fod y parodrwydd i dderbyn risg arfaethedig wedi aros yr un fath i raddau helaeth o'r flwyddyn flaenorol, gan adlewyrchu rôl statudol ac amgylchedd gweithredu'r Comisiwn.
Byddai'r parodrwydd i dderbyn risg yn parhau i gefnogi cymryd risgiau cymesur mewn meysydd fel trawsnewid a chyflenwi digidol, gan gynnal goddefgarwch isel ar gyfer risgiau sy'n ymwneud ag annibyniaeth, uniondeb, cydymffurfiaeth gyfreithiol ac enw da.

Penderfynwyd: Cymeradwyodd y Bwrdd yr adolygiad blynyddol o barodrwydd i dderbyn risg.

Cadarnhaodd y Bwrdd benodiad Sheila Ritchie yn Gadeirydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg (ARAC) a Roseanna Cunningham yn aelod o ARAC, gan nodi bod y penodiadau hyn yn cefnogi parhad, a’r gallu i ddefnyddio sgiliau priodol a her effeithiol o fewn y Pwyllgor.

Cymeradwyodd y Bwrdd gofnodion cyfarfod y Bwrdd a gynhaliwyd ar 16 Medi 2025, gan nodi eu bod yn gofnod cywir. 

Nododd y Bwrdd y Fframwaith Llywodraethu Corfforaethol Blynyddol wedi'i ddiweddaru, gan gadarnhau ei fod yn parhau i fod yn addas at y diben a'i fod yn parhau i adlewyrchu arferion da, gofynion statudol a chyd-destun gweithredu'r Comisiwn. Roedd y fframwaith yn darparu datganiad clir o rolau, cyfrifoldebau a threfniadau gwneud penderfyniadau ar draws y sefydliad.

B y Bwrdd statws y camau gweithredu a ofynnwyd amdanynt gan y Bwrdd, a chafodd sicrwydd y byddai Elan Closs Stephens yn rhannu'r gwaith y mae Prifysgol Bangor yn ei wneud ar AI yn y Gymraeg gyda Phennaeth DITF. 

Nododd y Bwrdd flaengynllun eitemau busnes a digwyddiadau’r Bwrdd ar gyfer 2025/26, a chadarnhaodd ei fod yn darparu sylw priodol i faterion strategol, rheoleiddiol a sicrwydd dros y flwyddyn nesaf, ochr yn ochr â lle i weithgarwch datblygu’r Bwrdd.

13 Ionawr 2026 am 9:30 dros Teams