Cofnodion Bwrdd y Comisiwn: 29 Mehefin 2026

Croesawodd y Cadeirydd bawb i’r cyfarfod. Ni dderbyniwyd unrhyw ymddiheuriadau am absenoldeb gan Gomisiynwyr nac aelodau'r Tîm Gweithredol. Ni chafwyd unrhyw wrthdaro buddiannau ynghylch eitemau ar yr agenda i'w trafod neu i benderfynu arnynt.

Hysbyswyd y Bwrdd am newid staff uwch ar y gweill yn yr Alban, y cyfathrebiadau sy’n cael eu paratoi, a’r trefniadau i lenwi’r swydd. Tynnodd y Bwrdd sylw hefyd at y gefnogaeth a ddarparwyd ar draws y Comisiwn i dîm yr Alban a gwaith rhagorol y tîm yn etholiad diweddar Senedd yr Alban.

Rhoddodd y Cyfarwyddwr Polisi, Ymchwil ac Ymgysylltu â Pleidleiswyr y wybodaeth ddiweddaraf i’r Bwrdd am gynnydd Bil Cynrychiolaeth y Bobl, gan gadarnhau mai’r disgwyliad o hyd oedd y byddai’r Bil yn cyrraedd y Tŷ Cyffredin yng nghanol mis Gorffennaf gyda thrafodaeth sylweddol wedi'i threfnu i'w chynnal yn Nhŷ'r Arglwyddi yn yr hydref. Oherwydd y cyfnod ymgynghori byr, byddai'r Comisiwn yn blaenoriaethu'r meysydd ar gyfer briffio seneddol. Nododd y Bwrdd y byddai cynigion cyfredol o fewn y Bil yn defnyddio refeniw fel y metrig ar gyfer rhoddion cwmnïau, ond y byddai cynrychiolwyr y Comisiwn yn parhau i bwyso dros ddefnyddio elw fel y metrig.

Rhoddodd y Cwnsler Cyffredinol a Chyfarwyddwr Datganoli a'r Gyfraith y wybodaeth ddiweddaraf am agweddau datganoli ar y Bil, yn ogystal â chyhoeddiad diweddar Llywodraeth Cymru i roi’r broses cofrestru pleidleiswyr yn awtomatig ar waith mewn pryd ar gyfer yr etholiadau lleol yng Nghymru ym mis Mai 2027. Nododd y Bwrdd y drafodaeth a drefnwyd yn Nhŷ'r Arglwyddi yn ddiweddarach yn yr wythnos ar y drefn reoleiddio ar gyfer cyllid gwleidyddol a rôl y Comisiwn Etholiadol.

Adroddodd y Cyfarwyddwr Gweinyddiaeth a Rheoleiddio Etholiadol fod y tair is-etholiad a gynhaliwyd ar 18 Mehefin 2026 wedi cael eu cynnal yn dda. Roedd staff y Comisiwn Etholiadol wedi ymweld â gorsafoedd pleidleisio a’r cyfrif i arsylwi ar ddarpariaeth yr etholiadau. Roedd y Comisiwn yn parhau i ymgysylltu â Swyddog Canlyniadau'r Awdurdod Cyfun ynghylch is-etholiad maer Manceinion ac roedd mewn trafodaethau â heddlu Manceinion Fwyaf. Diolchodd y Bwrdd i'r staff am eu gwaith wrth gefnogi'r etholiadau.

Rhoddodd Gadeirydd y Bwrdd y wybodaeth ddiweddaraf i’r Bwrdd am ei chyfranogiad mewn sesiwn banel yr wythnos flaenorol gydag Uned Gyfansoddiadol Coleg Prifysgol Llundain ar Fil Cynrychiolaeth y Bobl, lle mynegwyd diddordeb yn sylwadau’r Comisiwn ar yr amgylchedd gwybodaeth a systemau pleidleisio, gan gynnwys yr hyn y gellid ei ddysgu o leoedd eraill.

Cadarnhaodd Gadeirydd y Bwrdd hefyd fod y broses i recriwtio Comisiynydd i’r Alban ar y gweill, gyda chynrychiolaeth dda o’r Alban ar y panel. Byddai'r broses recriwtio ar gyfer Comisiynydd Cymru yn dechrau yn fuan wedi hynny.

Penderfynwyd: Nododd y Bwrdd y diweddariad gan y Tîm Gweithredol.

Cyflwynodd y Cyfarwyddwr Corfforaethol fersiwn bron derfynol o’r Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon, a chadarnhaodd y cynnydd diweddaraf gyda’r archwiliad allanol ac ystyriaeth o’r adroddiad gan y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg. Cadarnhaodd mai dim ond un eitem sylweddol oedd ar ôl ar gyfer yr archwiliad allanol yn ymwneud â'r datgeliadau ar y Grant Datblygu Polisi i Blaid Alba. Roedd y geiriad terfynol ar gyfer y datgeliad hwn yn cael ei gytuno gyda’r Swyddfa Archwilio Genedlaethol. Tynnodd sylw ymhellach at y ffaith bod y Swyddfa Archwilio Genedlaethol wedi gwerthfawrogi’r angen i’r Comisiwn aros am gasgliad yr ymchwiliad heddlu, ond eu bod wedi argymell y dylid dod i gasgliad yng nghyfrifon blynyddoedd y dyfodol ynghylch y swm sy’n debygol o gael ei ad-dalu.

Cadarnhaodd y Pennaeth Cyfathrebu Mewnol a Chorfforaethol yr amserlen ar gyfer gosod yr Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon gerbron y tair senedd.

Diolchwyd i'r timau a oedd yn rhan o ddatblygu'r Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon. Gwnaeth y Comisiynwyr sylwadau ar y newidiadau tôn i'r rhageiriau a'r broses archwilio allanol well.

Penderfynwyd: Y Bwrdd:

• nodi’r adroddiad rhagarweiniol o'r archwiliad allanol
• derbyn yr adroddiad llafar o gyfarfod y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg a gynhaliwyd ar 22 Mehefin 2026
• cytuno ar yr awdurdod dirprwyedig i roi cymeradwyaeth derfynol i’r Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon i’r Swyddog Cyfrifyddu, Cadeirydd y Comisiwn a Chadeirydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg.

Rhoddodd y Cyfarwyddwr Cyfathrebu a Materion Allanol grynodeb ynghylch y broses ar gyfer gwerthuso ymgyrchoedd ymwybyddiaeth y cyhoedd 2026 a'r dull gweithredu arfaethedig ar gyfer ymgyrchoedd yn y dyfodol. Nodwyd y byddai penderfyniad yn cael ei gyflwyno i'r Bwrdd ym mis Gorffennaf 2026 ynghylch y dull gweithredu arfaethedig a'r gyllideb uchaf ar gyfer ymgyrchoedd 2027. Cynlluniwyd adolygiad strategol ehangach o weithgaredd ymgyrchu ar gyfer cyfarfod y Bwrdd ym mis Medi, i ystyried sut y dylai ymgyrchoedd yn y dyfodol ymateb i newidiadau sylweddol yn y dirwedd etholiadol, gyda’r disgwyl y byddai unrhyw ddull gweithredu diwygiedig yn cael ei weithredu o 2028 ymlaen.

Nododd y Bwrdd ganfyddiadau cynnar y gwerthusiad, a oedd yn dangos lefelau uchel o ymwybyddiaeth o’r ymgyrch a pherfformiad cadarnhaol yn erbyn amcanion. Awgrymodd dadansoddiad cychwynnol ar ôl yr ymgyrch fod y dull ymgyrchu wedi parhau i gyflawni canlyniadau cryf, tra bod gwaith pellach ar y gweill i asesu gwerth am arian, gan gynnwys effeithiolrwydd llyfrynnau cartrefi a’r buddsoddiad mewn cyfathrebiadau adnabod pleidleiswyr. Nodwyd bod y broses gaffael ar gyfer prynu cyfryngau a gwasanaethau creadigol ar y gweill i gefnogi gweithgarwch ymgyrchoedd yn y dyfodol.

Croesawodd y Comisiynwyr y canlyniadau cofrestru cadarnhaol a chanmol staff am gyflawni'r ymgyrchoedd. Trafodwyd pwysigrwydd deall effeithiolrwydd cymharol gwahanol sianeli ymgyrchu a dulliau targedu, gan gydnabod yr her o briodoli gweithgaredd cofrestru i gyfathrebiadau penodol.

Trafododd y Bwrdd hefyd y gwersi a ddysgwyd o ddarparu deunyddiau gwybodaeth i bleidleiswyr, gan gynnwys cyfleoedd i gryfhau cydlynu â phartneriaid yng Nghymru ac i ystyried dulliau mwy cydgysylltiedig ar gyfer llyfrynnau gwybodaeth i bleidleiswyr yn y dyfodol. Ystyriwyd hefyd ddarparu llyfrynnau cartref, gan gynnwys heriau sy’n effeithio ar gymunedau gwledig a’r posibilrwydd o wahaniaethu’n fwy clir rhwng post sy’n ymwneud ag etholiadau a phost arall heb gyfeiriad. Cytunwyd y byddai'r materion hyn yn cael eu codi gyda'r Post Brenhinol.

Pwysleisiodd y Bwrdd bwysigrwydd deall effeithiolrwydd a gwerth am arian gwahanol sianeli ymgyrchu a dulliau targedu cynulleidfaoedd, gan gynnwys a oedd gwariant yn cael ei gyfeirio at y gweithgareddau a gafodd yr effaith fwyaf. Gofynnodd y Comisiynwyr am ddadansoddiad pellach o gostau, cyrhaeddiad a chanlyniadau'r ymgyrch, gan gynnwys data tueddiadau lle bo hynny ar gael, i lywio penderfyniadau'r dyfodol ar fuddsoddiad mewn ymgyrchoedd. Croesawodd y Bwrdd yr ymrwymiad i gynnal gwerthusiad pellach, gyda chymorth y tîm Cyllid, cyn ystyried rhaglen ymgyrchu 2027.

Penderfynwyd: Nododd y Bwrdd y gwaith a wnaed ar ymwybyddiaeth y cyhoedd ar gyfer etholiadau mis Mai 2026 a'r broses arfaethedig ar gyfer cymeradwyo'r strategaeth a'r gwariant ar gyfer etholiadau mis Mai 2027 yn ffurfiol.

Cymeradwyodd y Bwrdd gofnodion cyfarfod y Bwrdd a gynhaliwyd ar 16 Mehefin 2026, gan nodi eu bod yn gofnod cywir.

Nododd y Bwrdd statws y ddau gam gweithredu agored.

Nododd y Bwrdd y cynllun busnes ar gyfer 2026-27.

Trafododd y Bwrdd yr egwyddorion i lywio calendr y Bwrdd a'r Pwyllgorau ar gyfer 2027-28. Cefnogodd y Comisiynwyr ddull hyblyg o drefnu amserlenni, gan bwysleisio y dylai trefniadau cyfarfodydd gael eu llywio gan anghenion busnes tra'n darparu digon o rybudd a chynnal rhaglen waith glir. Roedd cefnogaeth eang i barhau â rhaglen o tua saith cyfarfod Bwrdd bob blwyddyn ac i gadw cyfarfodydd wyneb yn wyneb lle bynnag y bo modd, gan gydnabod eu gwerth ar gyfer trafodaeth effeithiol ac adeiladu perthnasoedd. Byddai barn y Bwrdd yn llywio'r calendr arfaethedig ar gyfer 2027-28, i'w ystyried yn y cyfarfod nesaf.

Nododd y Bwrdd yr eitemau i’w hystyried drwy e‑bost ac i wneud penderfyniad yn eu cylch dros yr haf.

Daeth y cyfarfod i ben am 11:00am heb unrhyw fusnes arall.

Cadarnhawyd dyddiad y cyfarfod nesaf, sef 15 Medi 2026 yn Bunhill Row.