Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

Rhaid i’r hysbysiad am y penodiad gael ei gyflwyno i chi, erbyn yr amser hwyraf ar gyfer cyhoeddi’r datganiad ynghylch y pleidiau a pherson a enwebwyd, sef 4pm, 18 diwrnod gwaith cyn y bleidlais.1

Ymgeiswyr rhestr plaid

Rhaid i bob plaid gofrestredig sy’n cyflwyno rhestr plaid fod wedi rhoi gwybod ichi am enw’r asiant etholiad sydd am weithredu ar ran yr holl ymgeiswyr ar y rhestr plaid.2

Mae modd enwi ymgeisydd ar restr plaid fel yr asiant etholiad ar gyfer y rhestr plaid honno.3

Os nad ydych yn cael gwybod am enw’r asiant erbyn yr amser hwyraf i gyhoeddi’r datganiad ynghylch y pleidiau a phersonau a enwebwyd, ystyrir yr ymgeisydd sydd gyntaf ar y rhestr plaid fel yr asiant etholiad i’r rhestr plaid honno.4  

Hefyd, ystyrir yr ymgeisydd sy’n gyntaf ar y rhestr plaid fel yr asiant ar gyfer y rhestr plaid honno os:

• tynnir penodiad yr asiant yn ôl 5
• os yw’r asiant yn marw, ac na phenodir unigolyn newydd ar ddiwrnod y farwolaeth neu ar y diwrnod canlynol6

Rydym wedi cynhyrchu ffurflenni ar gyfer hysbysu am benodi asiant etholiad. Mae’r rhain yn rhan o’r gyfres o bapurau enwebu yr ydym wedi eu cynhyrchu i bleidiau gwleidyddol.

Gallwch ddod o hyd i’r papurau enwebu ar gyfer pleidiau gwleidyddol yn adran asiantiaid ein tudalen adnoddau.

Ymgeiswyr unigol

Mae’n rhaid i ymgeisydd unigol gael asiant etholiad.7

Gall ymgeiswyr unigol benodi eu hunain fel eu hasiant etholiad.8

Os nad ydych yn cael gwybod am enw’r asiant erbyn yr amser hwyraf i gyhoeddi’r datganiad ynghylch y personau a enwebwyd, mae’r ymgeisydd yn cael ei enwi fel ei asiant ei hun yn awtomatig.9

Rydym wedi cynhyrchu ffurflenni ar gyfer hysbysu am benodi asiant etholiad. Mae’r rhain yn rhan o’r gyfres o bapurau enwebu yr ydym wedi eu cynhyrchu i ymgeiswyr unigol. 

Gallwch ddod o hyd i'r papurau enwebu ar gyfer ymgeiswyr unigol yn adran asiantiaid ein tudalen adnoddau.

Cyfeiriad swyddfa’r asiant etholiad

Mae’n rhaid i asiant etholiad gael swyddfa lle gellir anfon yr holl hawliadau, hysbysiadau, prosesau cyfreithiol a dogfennau eraill.10  Mae’n rhaid i gyfeiriad y swyddfa fod yn gyfeiriad ffisegol - ni ellir defnyddio blychau PO na blychau post tebyg.11 Rhaid datgan cyfeiriad y swyddfa'r un pryd a fyddwch yn cael gwybod am benodiad yr asiant etholiad.12

Mae’n rhaid i gyfeiriad swyddfa’r asiant fod naill ai:13

• yn etholaeth y Senedd lle mae’r etholiad yn cael ei chynnal neu etholaeth Senedd gyffiniol
• mewn sir neu fwrdeistref sirol sydd yn rhannol yn neu’n cydffinio ag etholaeth y Senedd  

Os yw’r cyfeiriad tu allan i’r ardal gymhwyso berthnasol fel y’i diffinnir uchod, dylech gysylltu â’r ymgeisydd a gofyn iddo ddarparu cyfeiriad amgen o fewn yr ardal gymhwyso berthnasol.

Yn aml, mae cyfeiriad swyddfa’r asiant etholiad yr un fath â chyfeiriad ei gartref. Fel arall, efallai y defnyddir cyfeiriad swyddfa’r blaid wleidyddol leol neu swyddfa a drefnwyd yn benodol ar gyfer yr etholiad.

Os enwir ymgeisydd rhestr plaid fel asiant etholiad ar gyfer y rhestr plaid neu os enwir ymgeisydd unigol fel ei asiant etholiad ei hun a bod ei gyfeiriad cartref yr un fath â'i gyfeiriad swyddfa a’i fod yn gofyn i beidio â gwneud ei gyfeiriad cartref yn gyhoeddus, yna gellir rhoi cyfeiriad gohebiaeth.14

Rhaid i’r cyfeiriad gohebiaeth fod yng Nghymru neu Loegr. Bydd y cyfeiriad gohebiaeth yn cael ei gyhoeddi ar yr hysbysiad o benodi asiantiaid etholiad yn hytrach na’r cyfeiriad swyddfa.15

Pan ystyrir mai'r ymgeisydd a enwir gyntaf ar y rhestr plaid neu pan ystyrir mai ymgeisydd unigol yw'r asiant etholiad oherwydd nad yw'r Swyddog Canlyniadau wedi cael gwybod am benodiad asiant, ystyrir mai cyfeiriad y swyddfa yw'r cyfeiriad a ddarperir ar ffurflen gydsynio ag enwebiad yr ymgeisydd.16

Rhaid i bob ymgeisydd ddarparu cyfeiriad ar ei ffurflen cydsynio ag enwebiad i’w ddefnyddio fel cyfeiriad swyddfa os daw yn asiant etholiad yn ddiofyn.17