Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

| Argraffu'r canllawiau llawn

Newidiadau i drefniadau pleidleisio absennol cyn yr etholiadau

Y terfyn amser ar gyfer gwneud newidiadau i’r trefniadau pleidleisio absennol presennol, neu ganslo pleidlais absennol yw 5pm, 11 diwrnod gwaith cyn y bleidlais.1

Efallai bydd person sy’n derbyn ei bleidlais bost yn gynnar yn amserlen yr etholiad yn ei derbyn cyn y dyddiad hwn ond yn penderfynu wedyn nad yw'n dymuno pleidleisio drwy’r post mwyach. Gall barhau i wneud newidiadau i’w drefniadau pleidleisio absennol er mwyn iddynt ddod i rym yn yr etholiadau cyn belled ag y derbynnir ei gais erbyn y dyddiad cau ac nad yw wedi dychwelyd ei bapur pleidleisio drwy’r post eto. Bydd angen system ar waith i ganiatáu i chi nodi'n brydlon a yw papur pleidleisio drwy'r post eisoes wedi'i ddychwelyd. 

Gall etholwr sydd eisoes wedi dychwelyd ei bapur(au) pleidleisio drwy’r post barhau i wneud gais am wneud newidiadau i’w drefniadau pleidleisio absennol, ond ni fydd y newidiadau hyn yn digwydd tan unrhyw bleidlais yn y dyfodol.2  

Yr eithriad i hyn yw pan fydd y papur pleidleisio wedi cael ei ddychwelyd fel un sydd wedi cael ei ddifetha neu ei golli cyn i’r dyddiad cau ar gyfer newidiadau fynd heibio. 

Os yw’r papur pleidleisio wedi’i ddychwelyd fel un sydd wedi’i ddifetha neu ei golli cyn i’r dyddiad cau ar gyfer newidiadau fynd heibio, yna gall yr etholwr wneud newidiadau o hyd i’r trefniadau pleidleisio absennol ar gyfer y bleidlais y cafodd y papur pleidleisio ei ddarparu.3   

Mae hyn hefyd yn wir am etholwr sy’n pleidleisio drwy ddirprwy, lle mae gan ei ddirprwy bleidlais drwy’r post a'i fod eisoes wedi pleidleisio ar ran yr etholwr drwy ddychwelyd ei bleidlais bost wedi’i chwblhau. 

Dychwelyd unrhyw bapur pleidleisio drwy’r post sy’n berthnasol wrth benderfynu a all etholwr wneud newidiadau i’w drefniadau pleidleisio drwy’r post i ddod i rym yn yr etholiadau. 

Bydd y Swyddog Cofrestru Etholiadol yn gweinyddu’r newidiadau i unrhyw drefniadau pleidleisio absennol. Rhaid iddo roi gwybod i chi mewn pryd, er mwyn i hynny ddod i rym yn yr etholiad, pryd bynnag y bydd wedi caniatáu:4

  • canslo pleidlais drwy'r post
  • newid o bleidlais drwy’r post i bleidlais drwy ddirprwy
  • newid o bleidlais drwy ddirprwy i bleidlais drwy’r post
  • cais i bapur pleidleisio drwy'r post gael ei anfon i gyfeiriad gwahanol
  • canslo penodi dirprwy

Dylech hysbysu'r Swyddog Cofrestru Etholiadol pan fydd papurau pleidleisio drwy’r post yn cael eu hanfon a’r dyddiad cau terfynol ar gyfer canslo a newid, a chysylltu ag ef i benderfynu sut bydd unrhyw geisiadau am newidiadau i drefniadau pleidleisio absennol a gwybodaeth am bapurau pleidleisio drwy’r post a ddychwelir yn cael eu cyfnewid, fel bod:

  • y Swyddog Cofrestru Etholiadol yn gallu gwirio a oes papur pleidleisio drwy’r post wedi’i ddychwelyd
  • y Swyddog Cofrestru Etholiadol yn gwybod a yw'n gallu caniatáu i gais am newidiadau i drefniadau pleidleisio absennol ddod i rym ar gyfer yr etholiad ai peidio
  • modd i chi ganslo'r papur(au) pleidleisio drwy'r post os yw'r cais wedi'i ganiatáu

Bydd angen i chi adalw unrhyw bapurau pleidleisio sydd wedi’u derbyn cyn y terfyn amser ar gyfer pleidlais absennol a’u canslo wedyn gan yr etholwr. Am ragor o wybodaeth gweler ein canllawiau ar adalw pleidleisiau post sydd wedi’u canslo

Etholaethau trawsffiniol

Pan mae etholaeth yn cwmpasu mwy nag un awdurdod lleol, dylech gysylltu â’r Swyddog/Swyddogion Cofrestru Etholiadol ym mhob awdurdod lleol arall i benderfynu sut y bydd unrhyw geisiadau am newidiadau i drefniadau pleidleisio absennol a gwybodaeth am bapurau pleidleisio a ddychwelir yn cael eu cyfnewid. 

Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Tachwedd 2025