Canllawiau i Ymgeiswyr ac Asiantiaid yn etholiadau'r Senedd

Gall asiantiaid etholiad ar gyfer rhestr plaid ac ymgeiswyr unigol benodi pobl fel asiantiaid i fynd i'r gorsafoedd pleidleisio.1

Gellir penodi unrhyw un fel asiant pleidleisio, ar yr amod nad yw'n:2

• Swyddog Canlyniadau neu'n aelod o’i staff
• partner neu glerc i’r Swyddog Canlyniadau, neu'n aelod o’u staff
• unrhyw un nad oes ganddynt yr hawl i bleidleisio yn yr etholiad o ganlyniad i adroddiad llys etholiad neu euogfarn am arfer llwgr neu anghyfreithlon o dan Ddeddf Cynrychiolaeth y Bobl 19833

Gall asiantiaid etholiad ar gyfer rhestrau plaid, ymgeiswyr unigol a’u hasiant etholiad hefyd wneud unrhyw beth y mae gan asiant pleidleisio yr hawl i’w wneud heb fod angen penodiad swyddogol.4

Gellir penodi unrhyw nifer o asiantiaid pleidleisio i fod yn bresennol ym mhob gorsaf bleidleisio, ond dim ond un asiant pleidleisio ar gyfer pob ymgeisydd unigol neu restr plaid all fod yn bresennol yn yr orsaf bleidleisio ar unrhyw adeg.5 Gellir penodi asiant pleidleisio i fynd i nifer o orsafoedd pleidleisio. 

Gall is-asiantiaid hefyd fynd i’r bleidlais, ond dim ond yn lle’r asiant etholiad. 

Rhaid penodi asiantiaid pleidleisio ddim hwyrach na 5 diwrnod gwaith cyn y bleidlais.6 Rhaid i’r cais i benodi’r asiantiaid hyn gael ei gyflwyno’n ysgrifenedig i’r Swyddog Canlyniadau perthnasol. Rhaid iddo gynnwys enwau, cyfeiriadau post ac, os ydynt ar gael, cyfeiriadau e-bost y bobl sy’n cael eu penodi.7 Bydd y Swyddog Canlyniadau yn darparu ffurflenni y gellir eu defnyddio ar gyfer hyn, neu gallwch ddefnyddio ffurflen penodi asiant pleidleisio y Comisiwn.

Os yw asiant pleidleisio’n marw neu’n methu â gweithredu, gellir penodi asiant arall yn ei le drwy gyflwyno’r ffurflen benodi berthnasol i’r Swyddog Canlyniadau. Rhaid i unrhyw benodiad newydd dan yr amgylchiadau hyn gael ei wneud yn ddi-oed.8