Guidance for the GLRO administering the GLA elections

| Argraffu'r canllawiau llawn

Deddfwriaeth berthnasol

Paratowyd y canllawiau hyn drwy ystyried y gofynion a nodwyd yn y ddeddfwriaeth ganlynol (fel y'i diwygiwyd), a dylid eu darllen yn unol â hi:

  • Deddfau Cynrychiolaeth y Bobl 1983, 1985 a 2000
  • Deddfau Llywodraeth Cymru 1998 a 2006
  • Deddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000
  • Rheoliadau Cynrychiolaeth y Bobl (Cymru a Lloegr) 2001
  • Rheoliadau Cynrychiolaeth y Bobl (Cyfuno Etholiadau) (Cymru a Lloegr) 2004
  • Deddf Gweinyddu Etholiadau 2006
  • Rheolau Etholiadau Lleol (Prif Ardaloedd) (Cymru a Lloegr) 2006
  • Rheolau Etholiadau Lleol (Plwyfi a Chymunedau) (Cymru a Lloegr) 2006
  • Rheoliadau Awdurdodau Lleol (Etholiadau Maerol) (Cymru a Lloegr) 2007
  • Deddf Pleidiau Gwleidyddol ac Etholiadau 2009
  • Deddf Diwygio'r Heddlu a Chyfrifoldeb Cymdeithasol 2011
  • Rheoliadau Awdurdodau Lleol (Cynnal Refferenda) (Lloegr) 2012
  • Rheoliadau Cynllunio Cymdogaeth (Refferenda) 2012
  • Gorchymyn Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu 2012
  • Gorchymyn Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu (Swyddogaethau Swyddogion Canlyniadau) 2012
  • Gorchymyn Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu (Dynodi Awdurdodau Lleol) (Rhif 2) 2012
  • Rheoliadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu (Anghymhwyso) (Darpariaethau Atodol) 2012
  • Rheoliadau Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu (Cyfrifon Swyddogion Canlyniadau) 2012
  • Gorchymyn Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu (Taliadau Swyddogion Canlyniadau Lleol a Swyddogion Canlyniadau Ardal Heddlu) 2012
  • Gorchymyn Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu (Ffurflenni Cymraeg) 2012
  • Deddf Cofrestru a Gweinyddu Etholiadau 2013
  • Gorchymyn Trosglwyddo Swyddogaethau (Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu) 2015
  • Deddf Gweinyddu Etholiadau 2022
  • Rheoliadau Adnabod Pleidleiswyr 2022
  • Rheoliadau Cymorth i Bleidleisio ar gyfer Personau ag Anableddau (Diwygio) 2022
  • Gorchymyn Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu a Ffurflenni Cymraeg (Diwygio) 2022
  • Gorchymyn Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu (Dynodiadau etc.) 2022

Dim ond y ddeddfwriaeth sy'n gymwys ar hyn o bryd ac sy'n uniongyrchol berthnasol i'r canllawiau hyn a gaiff ei chynnwys yn y rhestr uchod. Rydym yn disgwyl deddfwriaeth bellach a fydd yn darparu ar gyfer diwygio rheoliadau trefn cynnal etholiadau, dynodi Swyddogion Canlyniadau Ardal Heddlu a ffioedd a thaliadau

Mae deddfwriaeth diogelu data yn gymwys i brosesu pob math o ddata personol. Mae cyfrifoldeb personol ar Swyddogion Canlyniadau Lleol i sicrhau eu bod yn cydymffurfio â gofynion deddfwriaeth diogelu data. Rydym wedi cyhoeddi canllawiau i'ch helpu i gyflawni'ch rhwymedigaethau o dan ddeddfwriaeth diogelu data fel y mae'n berthnasol i'ch cyfrifoldebau am weinyddu etholiadau. 

Mae'n ofynnol i chi ystyried dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus yn Adran 149 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 wrth gyflawni eich dyletswyddau.

Rhaid i Swyddogion Canlyniadau Ardal Heddlu yng Nghymru hefyd ystyried Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 a Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011, sy'n ei gwneud yn ofynnol i wasanaethau yng Nghymru gael eu darparu yn yr un modd yn Gymraeg ac yn Saesneg. 

Terminoleg

Yn y canllawiau hyn rydym yn defnyddio'r term ‘Swyddog Canlyniadau Lleol’ i gyfeirio at y Swyddog Canlyniadau llywodraeth leol dros gyngor cyfansoddol ardal heddlu, a fydd yn gyfrifol am weinyddu'r etholiad ar lefel leol. 

Caiff cyngor cyfansoddol mewn etholiad Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu ei ddiffinio fel naill ai gyngor sir sy'n gyfan gwbl neu'n rhannol o fewn ardal yr heddlu, neu gyngor dosbarth sydd o fewn ardal heddlu.1

Mewn ardaloedd lle ceir cyngor sir a chyngor dosbarth, caiff yr etholiad ei weinyddu ar lefel dosbarth, a bydd y Swyddog Canlyniadau lleol yn gweithredu ar ran y dosbarth.2

Mae'n bosibl y bydd etholiadau llywodraeth leol, a refferenda cynllunio cymdogaeth a refferenda ar y dreth gyngor, yn cael eu cynnal ar yr un diwrnod â'r etholiad ar gyfer Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu mewn rhai rhannau o ardal yr heddlu neu drwy'r ardal heddlu gyfan. Mae'n bosibl bod etholiadau annisgwyl hefyd yn cael eu cyfuno â'r etholiad. Bydd cydweithredu effeithiol rhwng y gwahanol Swyddogion Canlyniadau yn ardal yr heddlu yn hollbwysig. Yn benodol, mae cyfuno etholiadau yn achosi heriau penodol o ran gwybodaeth i bleidleiswyr. 

Pan fydd etholiadau llywodraeth leol, etholiad Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu ac etholiadau maerol awdurdod cyfun yn cael eu cyfuno, mae pwerau'r Swyddog Canlyniadau Lleol a phwerau'r Swyddog Canlyniadau Ardal Heddlu, mewn rhai ffyrdd, yn drech na phwerau Swyddog Canlyniadau'r Awdurdod Cyfun.

Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Tachwedd 2023