Canllawiau i Ymgeiswyr ac Asiantiaid yn etholiadau'r Senedd

Treuliau personol

Mae’n rhaid i ymgeiswyr nad ydynt yn gweithredu fel asiant arnynt eu hun ddarparu datganiad ysgrifenedig o’u treuliau personol i’w hasiant ddim hwyrach na 21 diwrnod calendr ar ôl datgan canlyniad yr etholiad.1

Anfonebau

Ar ôl yr etholiad, mae’n rhaid i’r asiant wneud yn siŵr:

• bod yr holl anfonebau yn cael eu derbyn ddim hwyrach na 21 diwrnod calendr ar ôl datgan canlyniad yr etholiad2
• bod yr holl anfonebau yn cael eu talu ddim hwyrach na 28 diwrnod calendr ar ôl datgan canlyniad yr etholiad3

Ffurflen a datganiadau

Mae’n rhaid i’r asiant gyflwyno’r canlynol i’r Swyddog Canlyniadau:

• ffurflen wariant yr etholiad sy’n adrodd manylion am wariant a rhoddion yr ymgeisydd
• datganiad sy’n cadarnhau bod y ffurflen yn gyflawn ac yn gywir hyd eithaf ei wybodaeth a’i gred

ddim hwyrach na 35 diwrnod calendr ar ôl datgan canlyniad yr etholiad.4

Rhaid i’r asiant a’r ymgeisydd gyflwyno datganiadau i ddweud bod y ffurflen yn gyflawn ac yn gywir.5  Mae ffurflenni datganiad ar wahân i wneud hyn. Os yw’r ymgeisydd yn gweithredu fel asiant arno’i hun, datganiad ymgeisydd yn unig sydd angen iddo’i lenwi.

Mae’n rhaid i ymgeiswyr nad ydynt yn gweithredu fel asiant arnynt eu hun anfon datganiad at y Swyddog Canlyniadau ymhen saith diwrnod gwaith o gyflwyno’r ffurflen.6  Os yw’r ymgeisydd y tu allan i’r Deyrnas Unedig pan mae angen cyflwyno’r datganiad, mae’r dyddiad i gyflwyno ei ddatganiad yn cael ei ymestyn i 14 diwrnod ar ôl ei ddychweliad.7

Hyd yn oed os nad ydych wedi gwario unrhyw arian, mae’n rhaid ichi gyflwyno ffurflen.8  Gelwir hon yn ‘ffurflen nil’.

Mae oblygiadau i fethu â chyflwyno ffurflenni gwariant. Nodir y rhain yn Beth sy’n digwydd os na chaiff datganiad neu ffurflen wariant ei chyflwyno?

Noder, os yw dyddiad cyflwyno unrhyw rai o’r uchod yn disgyn ar benwythnos neu wyliau cyhoeddus, bydd y dyddiad cyflwyno yn symud i’r diwrnod gwaith nesaf. Mae hyn wedi’i gynnwys yn y cyfrifiadau dyddiadau cyflwyno canlynol.

Anfonebau a dderbynnir neu a delir tu hwnt i’r dyddiadau cyflwyno

Os nad ydych yn derbyn anfoneb ar gyfer eich gwariant ymgeisydd ymhen 21 diwrnod ar ôl i’r canlyniad gael ei ddatgan, yna ni ddylech ei thalu heb gael gorchymyn llys i wneud.9  Yn y gyfraith, cânt eu hadnabod fel ‘hawliadau nas talwyd’.

Yn debyg, os nad ydych yn talu anfoneb a dderbyniwyd ar amser ymhen 28 diwrnod calendr o’r dyddiad olaf i dderbyn anfonebau, ni ddylech ei thalu tu hwnt i’r cyfnod hwnnw heb gael gorchymyn llys i wneud.10  Yn y gyfraith, cânt eu hadnabod fel ‘hawliadau y mae anghydfod yn eu cylch’.

Dylech dynnu sylw eich cyflenwyr at hyn.

Mae cael gorchymyn llys i dalu anfonebau a dderbyniwyd yn hwyr neu nas talwyd cyn y dyddiad olaf yn cael ei adnabod fel caniatâd talu. Gallwch chi neu’r cyflenwr sy’n gwneud cais i’r llys perthnasol i gael dyfarniad llys neu orchymyn am daliad gaffael y caniatâd i dalu. Mae gwneud taliad am yr hawliadau hyn heb gael caniatâd i dalu yn drosedd.11

Rhaid i unrhyw hawliad a delir:

• ar ôl y dyddiad cau 21 diwrnod am dderbynneb, neu
• ar ôl y dyddiad cau 28 diwrnod am daliadau

yn dilyn cais llwyddiannus i’r llys ac ar ôl y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno ffurflenni gwariant etholiad, gael eu hadrodd yn ysgrifenedig i’r Swyddog Canlyniadau ymhen saith diwrnod o wneud y taliad a rhaid i gopi o’r gorchymyn llys eu hategu.12

Dylech hefyd anfon copi o’r Gorchymyn at y Comisiwn Etholiadol.