Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

| Argraffu'r canllawiau llawn

Canlyniadau dros dro ac ailgyfrif

Dylech fod yn fodlon bod nifer y pleidleisiau ar gyfer pob plaid wleidyddol ac ymgeisydd unigol yn gywir cyn symud ymlaen i ganlyniad dros dro.

Dylid ymgymryd â’r holl brosesau o fewn y fframwaith o ddidwylledd a thryloywder uchaf a weithredwyd drwy gydol gwahanol gamau’r cyfrif er mwyn i bob ymgeisydd ac asiant gael hyder yn y prosesau a’r canlyniad dros dro a ddarperir gennych.

Pan fyddwch yn fodlon, rhaid i chi roi gwybod i ymgeiswyr rhestr plaid, ymgeiswyr unigol, eu hasiantiaid cyfrif a'u hasiantiaid etholiadol am y canlyniad dros dro. Dylech ei gwneud yn glir bod gan yr ymgeiswyr, yr asiantiaid etholiadol neu, yn eu habsenoldeb, unrhyw asiant cyfrif awdurdodedig, hawl i ofyn am ailgyfrif.1  

Pan fyddwch yn fodlon, rhaid i chi roi gwybod i ymgeiswyr rhestr plaid, ymgeiswyr unigol, eu hasiantiaid cyfrif a'u hasiantiaid etholiadol am y canlyniad dros dro. Dylech ei gwneud yn glir bod gan yr ymgeiswyr, yr asiantiaid etholiadol neu, yn eu habsenoldeb, unrhyw asiant cyfrif awdurdodedig, hawl i ofyn am ailgyfrif. 


Rhaid i chi roi digon o amser i’r ymgeiswyr a’r asiantiaid ystyried y canlyniad dros dro cyn bwrw ymlaen. Ar y pwynt hwn, gall unrhyw ymgeisydd neu asiant etholiad ofyn am i’r pleidleisiau gael eu hailgyfrif neu, ar ôl ailgyfrif, eu hailgyfrif eto.2

Rhaid i chi ystyried unrhyw gais am ailgyfrif ond gall y gyfraith wrthod os yw’r cais, yn eich barn chi, yn afresymol.3 Fodd bynnag, efallai y byddwch yn ystyried cynnig cyfle i’r ymgeiswyr a’r asiantiaid archwilio’r bwndeli o bapurau pleidleisio fel ffordd o dawelu eu meddwl bod y canlyniad yn gywir.

Etholaethau trawsffiniol

Pan gynhelir cyfrifiadau lleol unigol, ar ddiwedd y cyfrif (gan gynnwys unrhyw ailgyfrif), dylai unrhyw ddirprwyon penodedig lunio datganiad(au) dros dro cyn gynted ag y bo'n ymarferol a'i rannu â chi i geisio cytundeb cyn ei rannu ag unrhyw ymgeiswyr ac asiantiaid.

Dylech roi gwybod i unrhyw ddirprwyon penodedig am y prosesau sydd ar waith ar gyfer ystyried y datganiad a delio â cheisiadau am ailgyfrif. 

Gallwch ofyn am ailgyfrif y pleidleisiau ar ôl cael gwybod am y cyfanswm lleol dros dro os oes gennych reswm i amau cywirdeb y cyfrif pleidleisiau yn yr ardal honno. Os mai cyfarwyddyd yw ailgyfrif, unwaith bydd yr ailgyfrif hwnnw wedi'i gwblhau, dylai'r broses cyfanswm lleol dros dro ddechrau eto.

Proses ailgyfrif

Os ydych chi’n cytuno i ailgyfrif y pleidleisiau, dylech roi gwybod i’r ymgeiswyr a’r asiantiaid sy’n bresennol yn y cyfrif cyn i’r ailgyfrif ddechrau a’u briffio ar y prosesau rydych chi am eu dilyn. Yn yr un modd â’r cyfrif gwreiddiol, dylech gynnal unrhyw ailgyfrif yng ngolwg y rhai sy’n bresennol. Mae gennych hawl i ailystyried pa bapurau pleidleisio y dylid eu gwrthod yn ystod yr ailgyfrif (neu unrhyw ailgyfrif pellach).

Rhaid i chi ymgynghori â’r ymgeiswyr a’r asiantiaid ynghylch y canlyniad dros dro diwygiedig yn yr un ffordd ag yr ymgynghorwyd â nhw ar y canlyniad dros dro ar ddiwedd y cyfrif cyntaf.4

Mae’n bosibl cael mwy nag un ailgyfrif. Eto, mater i chi yw ystyried unrhyw gais, a gallwch wrthod os yw’r cais yn afresymol yn eich barn chi.5

Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Tachwedd 2025