Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

Dylech agor pob blwch yng ngolwg unrhyw asiantiaid sy’n bresennol. Pan fydd sêl wedi’i gosod ar flwch gan asiant, dylech gofio dangos yn ofalus iawn i unrhyw asiantiaid sy’n bresennol bod y sêl hon dal yn gyflawn cyn ei thorri.

Dylai pob proses gyfrif fod yn dryloyw. Dylech hefyd ddarparu cyfleoedd priodol i’r rheiny sydd â hawl i arsylwi ac i wrthwynebu penderfyniadau dyfarnu ar bapurau pleidleisio amheus. Dylai hyn gynnwys sicrhau eich bod yn storio bwndeli o bapurau pleidleisio wedi’u cyfrif yng ngolwg asiantiaid cyfrif er mwyn iddynt allu monitro cynnydd drwy gydol y cyfrif.

Cymysgu

Rhaid i chi gymysgu’r papurau pleidleisio fel bod papurau pleidleisio o bob blwch pleidleisio’n cael eu cymysgu â phapurau pleidleisio o un blwch pleidleisio arall o leiaf. Rhaid i chi hefyd gymysgu’r papurau pleidleisio drwy’r post gydag o leiaf un blwch pleidleisio arall cyn didoli a chyfri’r pleidleisiau.1

Didoli a chyfrif

Rhaid cadw papurau pleidleisio wyneb i fyny drwy gydol y broses gyfrif er mwyn atal y rhif a’r marc adnabod unigryw arall ar gefn y papur pleidleisio rhag cael eu gweld.2 Dylai’r papurau pleidleisio fod yn weladwy bob amser i unrhyw ymgeiswyr, asiantiaid ac arsylwyr sy’n bresennol.

Dylai cynorthwywyr cyfrif ddidoli'r papurau pleidleisio yn bleidleisiau ar gyfer pob plaid wleidyddol neu ymgeisydd unigol (fel y bo'n briodol). Dylid rhoi unrhyw bapurau pleidleisio amheus o’r neilltu ar gyfer dyfarnu.

Yna, dylid cyfrif nifer y pleidleisiau a roddwyd i bob plaid wleidyddol neu ymgeisydd unigol a’u rhoi mewn bwndeli o nifer a bennwyd ymlaen llaw, e.e. bwndeli o 20, 25, 50 neu 100. 

Dylid atodi slip neu gerdyn gydag enw'r blaid wleidyddol neu enw'r ymgeisydd unigol, ynghyd â'r nifer yn y bwndel, ar flaen y bwndel. Efallai y byddai’n ddefnyddiol codio'r slipiau yn ôl lliw. Yna, dylai’r bwndeli gael eu hailgyfrif gan gynorthwyydd cyfrif arall er mwyn sicrhau cywirdeb y bwndel. 

Dylai goruchwylwyr fodio drwy’r bwndeli er mwyn sicrhau bod yr holl bleidleisiau yn y bwndel wedi cael eu marcio yn yr un ffordd.

Mae’n annhebygol y bydd nifer y pleidleisiau yn y bwndel terfynol yn cyfateb i rif y bwndel a bennwyd ymlaen llaw, ac felly dylid nodi nifer y pleidleisiau yn y bwndeli anghyflawn hynny a’u hatodi i flaen y bwndel.