| Argraffu'r canllawiau llawn

Ymgeiswyr sy'n dal swyddi etholedig

Os ydych eisoes yn dal swydd etholedig berthnasol, mae angen i chi ddilyn rheolau ynghylch rhoddion a benthyciadau i chi sy’n berthnasol i weithgarwch gwleidyddol cyn y cyfnod rheoledig.

Deiliaid swyddi etholedig yw:1

  • aelod o’r Senedd 
  • aelod o Senedd y DU 
  • aelod o Senedd yr Alban 
  • aelod o Gynulliad Gogledd Iwerddon 
  • maer awdurdodau cyfunol
  • aelod o unrhyw awdurdod lleol yn y DU, ac eithrio cynghorau plwyf neu gymuned 
  • aelod o Gynulliad Llundain Fwyaf 
  • Maer Llundain neu unrhyw faer etholedig arall 
  • Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu 

Yn y gyfraith, gelwir yr unigolion hyn yn ‘rhoddwyr a reoleiddir’. 

Dim ond os yw'n dod o ffynhonnell a ganiateir neu gyda ffynhonnell a ganiateir y gall rhoddwyr rheoledig dderbyn rhodd neu drefnu benthyciad o fwy na £500 a wneir mewn cysylltiad â'u gweithgareddau gwleidyddol.2  Mae’n rhaid i chi wirio a yw'n ffynhonnell a ganiateir cyn trefnu benthyciad ac mae gennych 30 diwrnod o'r dyddiad y cawsoch y rhodd i gynnal gwiriadau caniatâd a dychwelyd y rhodd na chaniateir.3  Rydym yn cyfeirio at roddion a benthyciadau ar y cyd fel buddion.

Mae'n rhaid i chi adrodd am fuddion (rhoddion a benthyciadau) pryd bynnag mae cyfanswm y rhoddion caniataol a dderbyniwyd neu'r benthyciadau a drefnwyd gan yr un ffynhonnell yn mynd dros £2,230.4  Gall hyn fod yn un rhodd neu fenthyciad o fwy na £2,230, neu'n fuddion niferus sydd gyda'i gilydd yn gwneud cyfanswm o fwy na £2,230. Mae'n rhaid i chi adrodd am hyn o fewn 30 diwrnod o fodloni'r trothwy adrodd.5  Mae'n rhaid i chi gynnwys rhoddion dros £500 yn unig wrth gyfuno'r buddion gan yr un ffynhonnell.

Mae'n rhaid i chi hefyd adrodd am bob rhodd nas caniateir a dderbyniwyd a benthyciad a drefnwyd gyda gwerth dros £500 o fewn 30 diwrnod o'r dyddiad y gwnaethoch eu dychwelyd neu eu fforffedu.6  Nid oes angen i chi gyfrifo cyfanswm y buddion na chaniateir.

Mae'n rhaid i chi hefyd adrodd newidiadau penodol i fenthyciadau a ganiateir rydych eisoes wedi rhoi gwybod i ni amdanynt.7  

Os cewch eich ethol, bydd y rheolau hyn hefyd yn berthnasol i chi ar ôl cael eich ethol.

Gallwch ddod o hyd i’n canllawiau ar y rheolau hyn ar ein gwefan.

Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Hydref 2025