Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

| Argraffu'r canllawiau llawn

Amseru’r dilysu a’r cyfrif

Gall y Bwrdd Rheoli Etholiadol ddarparu cyfarwyddiadau neu ganllawiau ar amseru’r cyfrif.

Os na ddarperir cyfarwyddiadau, rhaid i chi wneud trefniadau ar gyfer dilysu’r cyfrifon papurau pleidleisio a chyfrif y pleidleisiau cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl i’r gorsafoedd pleidleisio gau.1

Dylid gwneud penderfyniadau ynghylch y cyfrif cyn y cyhoeddir yr hysbysiad etholiad fel y gallwch hysbysu’r rhai sydd â diddordeb, gan gynnwys pleidiau gwleidyddol a darlledwyr, yn gynnar yn y broses. Bydd disgwyliad ymhlith pleidiau gwleidyddol, ymgeiswyr a'r cyfryngau bod y canlyniadau yn cael eu datgan cyn gynted ag y bo modd ar ôl i’r gorsafoedd pleidleisio gau. O ganlyniad, bydd angen i chi gynllunio’n ofalus sut i reoli disgwyliadau pleidiau, ymgeiswyr a’r cyfryngau.

Bydd angen i chi ystyried amseru’r broses ddilysu, cyfrif a phennu’r canlyniad ledled yr etholaeth, ac, os cynhelir cyfrif lleol, sut y byddwch yn sicrhau eich bod yn gallu cyflawni i derfynau amser disgwyliedig er mwyn cwblhau’r broses gyfan. 

Y brif egwyddor y dylai fod yn sail i’ch penderfyniadau o ran amseru'r cyfrifiadau etholiad yw’r angen i sicrhau canlyniad cywir lle mae gan bleidleiswyr, pleidiau gwleidyddol ac ymgeiswyr hyder ynddo. 
Mae angen i chi sicrhau eich bod yn hyderus bod eich prosesau cyfrif chi, a lle bo’n berthnasol, unrhyw brosesau cyfrif lleol, yn cael eu rheoli a’u hadnoddi mewn ffordd sy’n galluogi’r cyfrif i gynhyrchu canlyniad prydlon. 
 

Methodoleg

Bydd y ffordd y byddwch yn penderfynu trefnu a rheoli’r dilysu a'r cyfrif yn yr etholaeth yn cael effaith ar amseriad.
Wrth gynllunio eich dilysu a chyfrif, dylech ystyried defnyddio dull cyfrif bach. Caiff ei gydnabod yn eang bod rhannu'r broses ddilysu a chyfrif yn ardaloedd llai na’r ardal etholiadol berthnasol yn hynod effeithiol o ran cyflawni canlyniad cywir ac amserol gyda llwybrau archwilio clir.

Yna, caiff canlyniadau o'r ardaloedd hynny eu cyfuno i gyflawni canlyniad cyffredinol ar gyfer yr ardal honno. Bydd unrhyw broblemau cyfrif a allai godi yn cael eu cyfyngu i ardal fwy hydrin a gallai unrhyw ail-gyfrifiadau a allai ddigwydd o ganlyniad i hyn gael eu cyfyngu.

Bydd angen i chi benderfynu a fyddwch yn achub ar y cyfle i ddechrau cyfrif y pleidleisiau cyn i'r dilysu gael ei gwblhau.
 

Pan fydd etholaeth yn cwmpasu mwy nag un awdurdod lleol a phan fydd y broses ddilysu neu gyfrif yn cael ei datganoli, dylech benderfynu a oes angen defnyddio unrhyw ddulliau penodol neu adael i ddirprwyon penodedig ym mhob lleoliad ddewis eu dull ffafriol yn seiliedig ar yr hyn sydd fwyaf priodol i’w hamgylchiadau lleol a’i egluro i chi. 

Pa bynnag ddull a ddefnyddir, dylai fod yn dryloyw a dylai arwain at ganlyniad manwl gywir. Bydd angen i chi ystyried sut ydych am sicrhau bod y cyfansymiau lleol a dderbyniwch i goladu'r canlyniad yn gywir cyn i chi eu derbyn. Dylech gynhyrchu templedi o’r holl ddogfennau sydd angen eu cwblhau yn ystod y broses ddilysu a chyfrif i ddarparu llwybr archwilio clir. 

Beth bynnag yw eich penderfyniad, dylech allu bodloni’ch hun bod cynlluniau pob lleoliad yn bodloni’r egwyddorion ar gyfer proses ddilysu a chyfrif effeithiol ac yn cyflawni canlyniad sy’n gywir ac y gall bawb gael hyder ynddo.
 

Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Ebrill 2026