Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

Rhaid ichi fod wedi derbyn pecyn pleidleisio drwy’r post erbyn diwedd y cyfnod pleidleisio neu wedi cael un mewn gorsaf bleidleisio neu yn adeilad y cyngor yn yr etholaeth, iddo gael ei drin fel un a ddychwelwyd yn brydlon. Dylech roi stamp dyddiad ac amser ar becynnau pleidlais bost ar ôl eu derbyn. 

Dylech gadarnhau’r trefniadau ar gyfer dychwelyd pleidleisiau drwy’r post ac unrhyw wiriadau terfynol i’w cynnal ar y diwrnod pleidleisio gyda’r Post Brenhinol.  

Os yw person yn danfon ei bleidlais bost i orsaf bleidleisio a’i fod mewn ciw yn yr orsaf bleidleisio am 10pm, rhaid caniatáu iddo ddychwelyd ei becyn pleidlais bost o hyd.1

Dyma’r unig ffyrdd o ddychwelyd pecynnau pleidleisio drwy’r post:

• â llaw neu drwy’r post ichi fel y Swyddog Canlyniadau perthnasol neu ddirprwy penodedig
• â llaw i unrhyw orsaf bleidleisio yn yr ardal etholiadol berthnasol

Storio pleidleisiau drwy’r post a ddychwelwyd yn ddiogel 

Dylid storio pleidleisiau drwy’r post a ddychwelwyd yn ddiogel bob amser. Mae hyn yn cynnwys pan fyddant yn cael eu cludo i unrhyw sesiynau agor ac i leoliadau dilysu a chyfrif. I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch ein canllawiau ar sicrhau diogelwch papurau pleidleisio. 

Rhaid storio pob pleidlais bost a dderbyniwyd mewn blychau priodol.2 Rhaid ichi gymryd camau dilys i gadw’r blychau hyn yn ddiogel.3  

Dylai’r dulliau storio a chludo fod yn gyfryw fel y gallwch fod yn fodlon bod y pleidleisiau post a ddychwelwyd yn cael eu cadw’n ddiogel ac na ellir ymyrryd â hwy.

Pecynnau a blychau pleidleisiau drwy'r post ar gyfer pleidleisiau drwy'r post a ddychwelwyd

Rhaid i chi gael dau fath o flwch pleidleisio ar gyfer storio pleidleisiau drwy'r post a ddychwelwyd yn ddiogel:4  

• blwch pleidleisio'r pleidleiswyr drwy’r post
• y blwch pleidleisio drwy’r post

Ym mhob sesiwn agor, rhaid i chi hefyd ddarparu cynwysyddion ar gyfer y canlynol:

• pleidleisiau a wrthodwyd
• amlenni papurau pleidleisio
• amlenni papurau pleidleisio a wrthodwyd
• pleidleisiau a wrthodwyd (gweithdrefn ddilysu)
• datganiad pleidleisio drwy’r post (gweithdrefn ddilysu)

Mae gofyn i chi hefyd gael copi o’r rhestr pleidleiswyr post a’r rhestr pleidleiswyr post drwy ddirprwy er mwyn gallu marcio cofnodion wrth i ddatganiadau pleidleisio drwy’r post gael eu dychwelyd.5

Blwch pleidleisio'r pleidleiswyr drwy’r post

Defnyddir blwch pleidleisio'r pleidleiswyr drwy’r post i storio unrhyw bleidleisiau drwy’r post a ddychwelwyd tra byddant yn aros i gael eu hagor.  

Rhaid i unrhyw bapurau pleidleisio drwy’r post, datganiadau pleidleisio drwy’r post neu amlenni pleidleisiau post nas derbyniwyd fel pecyn cyflawn gael eu rhoi ym mlwch pleidleisio’r pleidleiswyr post.6

Rhaid i bob blwch pleidleisio pleidleiswyr drwy’r post gael ei farcio â'r geiriau ‘ postal voters ballot box’/ ‘blwch pleidleisio pleidleiswyr drwy’r post’ ac enw’r etholaeth.7  

Rhaid i chi gymryd rhagofalon priodol i sicrhau bod blwch pleidleisio’r pleidleiswyr drwy’r post yn cael ei gadw’n ddiogel.8 Dylech selio blwch pleidleisio’r pleidleiswyr drwy’r post a’i storio mewn lle diogel tan y tro nesaf y bydd pleidleisiau drwy’r post yn cael eu hagor. Bydd y rhagofalon hyn yn sicrhau bod cynnwys blwch pleidleisio’r pleidleiswyr drwy’r post yn cael ei ddiogelu bob amser. 

Blychau pleidleisio drwy'r post

Defnyddir blychau pleidleisio drwy’r post i storio’r papurau pleidleisio drwy’r post sydd wedi bod drwy’r broses agor ac sydd i fynd ymlaen i’r cyfrif. 

Rhaid i bob blwch pleidleisio drwy’r post gael ei farcio â'r geiriau ‘postal ballot box’/’blwch pleidleisio drwy’r post’ ac enw’r etholaeth.9

Rhaid cadw’r holl flychau pleidleisio drwy’r post yn ddiogel tan y cyfrif. Mae gan unrhyw asiantiaid sy’n bresennol mewn sesiwn agor pleidleisiau drwy’r post yr hawl i ychwanegu eu seliau at flychau pleidleisio drwy’r post os ydynt yn dymuno.10  

Pleidleisiau drwy'r post a ddanfonwyd â llaw i’r orsaf bleidleisio 

Ar gyfer pleidleisiau drwy’r post a ddanfonir â llaw i orsafoedd pleidleisio ar ddiwrnod y bleidlais, dylech bwysleisio i staff yr orsaf bleidleisio, gan gynnwys arolygwyr gorsafoedd pleidleisio, pa mor bwysig yw cynnal diogelwch y pleidleisiau drwy’r post a ddychwelwyd bob amser. 

Dylech roi trefniadau ar waith i gasglu pleidleisiau drwy’r post o orsafoedd pleidleisio ar wahanol adegau drwy gydol y diwrnod pleidleisio. Bydd hyn yn helpu i osgoi cael llawer iawn o’r pleidleisiau drwy’r post hynny yn y cyfrif a dylai helpu i leihau’r risg o oedi amser dechrau’r cyfrif. 

Dylech ddarparu pecynnau digonol ar gyfer pleidleisiau drwy’r post a dderbyniwyd i orsafoedd pleidleisio. Dylid labelu’r pecynnau hyn yn glir fel rhai sy’n cynnwys pleidleisiau drwy’r post a dylent gynnwys enw’r orsaf bleidleisio a rhif adnabod yr orsaf bleidleisio.

Mae rhagor o ganllawiau ar ddelio â phleidleisiau drwy'r post a ddychwelyd i orsafoedd pleidleisio ar gael yn ein llawlyfr gorsafoedd pleidleisio. 

Gallwch ddod o hyd i lawlyfr Gorsafoedd Pleidleisio’r Senedd yn adran gynllunio ein tudalen adnoddau.