Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

Nodir y prosesau ar gyfer agor pecynnau pleidleisio drwy’r post mewn deddfwriaeth.1

Cam 1 - Agor blwch pleidleisio pleidleiswyr post

• cyfrif a chofnodi nifer y pecynnau pleidleisio drwy'r post a ddychwelwyd (h.y. nifer y prif amlenni ym mlwch pleideisio’r pleidleiswyr drwy’r post)
• agor y brif amlen a gwirio ei bod yn cynnwys y datganiad pleidleisio drwy'r post ac amlen y papur pleidleisio
  • os yw’r amlen yn cynnwys datganiad pleidleisio drwy’r post:2
    • rhoi marc ar y rhestr pleidleiswyr post neu'r rhestr o bleidleiswyr post drwy ddirprwy fel sy'n briodol i ddangos bod datganiad pleidleisio drwy'r post wedi'i ddychwelyd3
  • os nad yw’r brif amlen yn cynnwys y datganiad pleidleisio drwy'r post:4
    • marcio'r brif amlen gyda’r geiriau ‘provisionally rejected’/ ‘gwrthodwyd dros dro’, atodi ei chynnwys a’i rhoi yn y blwch ar gyfer pleidleisiau a wrthodwyd.

Cam 2 - Gwirio’r dynodwyr personol5  

Rhaid i chi fod yn fodlon bod y datganiad pleidleisio drwy’r post wedi’i gwblhau’n briodol. Rhaid i chi:

• wirio bod yr etholwr wedi llofnodi’r datganiad ac wedi rhoi dyddiad geni.
• gwirio bod y llofnod a’r dyddiad geni ar y datganiad pleidleisio drwy’r post yn cyfateb i’r rhai ar y cofnod dynodwyr personol
  • os ydych yn fodlon bod y datganiad pleidleisio drwy’r post wedi'i gwblhau’n briodol:6
    • gwirio bod y rhif ar y datganiad pleidleisio drwy’r post yn cyfateb i’r rhif ar amlen y papur pleidleisio (amlen ‘A’)7
    • rhoi'r datganiad yn y blwch ar gyfer datganiadau pleidleisio drwy’r post (gweithdrefn ddilysu)
    • rhoi'r amlen papur pleidleisio yn y blwch ar gyfer yr amlenni papur pleidleisio
  • os nad ydych yn fodlon bod y datganiad pleidleisio drwy’r post wedi’i gwblhau’n briodol:8
    • gwrthod y datganiad pleidleisio drwy’r post, rhaid ichi farcio’r datganiad â ‘rejected’/ ‘gwrthodwyd’, ei atodi i’r amlen papur pleidleisio (os nad oes amlen o’r fath mae’n rhaid ichi ei atodi i’r papur pleidleisio) a’i osod yn y blwch ar gyfer pleidleisiau a wrthodwyd (gweithdrefn ddilysu)
    • cyn ei roi yn y blwch ar gyfer pleidleisiau a wrthodwyd (gweithdrefn ddilysu), rhaid i chi ei ddangos i unrhyw asiantiaid sy’n bresennol, caniatáu iddynt weld y gofnod dynodwyr personol sy’n berthnasol i’r person y cyfeiriwyd y datganiad pleidleisio drwy’r post ato ac, os yw unrhyw un ohonynt yn gwrthwynebu eich penderfyniad, ychwanegwch y geiriau‘gwrthwynebwyd y gwrthodiad’ at y datganiad pleidleisio drwy’r post. Dylech hefyd gofnodi’r rheswm dros wrthod.

Cam 3 - Agor amlenni pleidleisio drwy'r post9  

• agor yr amlen papur pleidleisio (amlen A) a thynnu’r papur pleidleisio allan, gan sicrhau y cedwir y papur pleidleisio wyneb i waered bob amser10
• gwirio bod y rhif ar yr amlen papur pleidleisio (amlen A) yn cyfateb i’r rhif ar gefn y papur pleidleisio
• rhoi'r papur pleidleisio yn y blwch/blychau pleidleisiau post
• os nad yw rhif y papur pleidleisio ar amlen y papur pleidleisio yn cyfateb i’r rhif ar gefn y papur pleidleisio, ychwanegu’r geiriau ‘provisionally rejected’/‘gwrthodwyd dros dro’, ei atodi i’r amlen papur pleidleisio a’i osod yn y blwch ar gyfer pleidleisiau a wrthodwyd
• os nad yw’r amlen papur pleidleisio’n cynnwys papur pleidleisio, ysgrifennu ar yr amlen papur pleidleisio bod y papur pleidleisio ar goll, ychwanegu’r geiriau ‘gwrthodwyd dros dro’ a’i gosod yn y blwch ar gyfer amlenni papurau pleidleisio a wrthodwyd

Cam 4 - Selio’r blychau pleidleisio drwy’r post

• cyfrwch a chofnodwch nifer y papurau pleidleisio drwy’r post sydd i’w selio ym mhob blwch pleidleisio drwy’r post.
• seliwch a storio’r blychau pleidleisio drwy’r post yn ddiogel11

Gallwch ddod o hyd i siart llif agor pleidleisiau post yn adran pleidleisio absennol ein tudalen adnoddau. 

Dylech roi papurau pleidleisio mewn sypiau mewn ffordd sy’n sicrhau y byddwch yn gallu adalw a chanslo unrhyw bapur pleidleisio (er enghraifft, oherwydd eich bod wedi gorfod ei ailddarparu yn dilyn gwall gweithdrefnol). 

Am y rheswm hwn, ac oherwydd yr angen i wirio cynnwys yr holl flychau pleidleisio drwy’r post yn y dilysiad, dylech ystyried faint o bapurau pleidleisio rydych am eu cadw ym mhob blwch.

Paru datganiadau pleidleisio drwy’r post gyda phapurau pleidleisio drwy’r post12

Rhaid ichi gadw dwy restr o bapurau pleidleisio drwy’r post a wrthodwyd dros dro:

• un i gofnodi rhif papur pleidleisio unrhyw bapur pleidleisio drwy'r post a ddychwelwyd heb ddatganiad pleidleisio drwy'r post
• un i gofnodi rhif y papur pleidleisio ar unrhyw ddatganiad pleidleisio drwy’r post nas ddychwelwyd gyda’r papur pleidleisio

Gallwch ddod o hyd i daenlen paru pleidleisiau post yn adran pleidleisio absennol ein tudalen adnoddau. 

Dylech wirio’r rhestrau hyn yn rheolaidd i sicrhau bod unrhyw ddogfennau nad ydynt yn cyfateb yn gallu cael eu cyfateb, gan alluogi’r pleidleisiau post hynny i gael eu hail-gyflwyno i’r broses.