Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

Mae gan arsylwyr sydd wedi'u hachredu gan y Comisiwn yr hawl i arsylwi:1

• cyflenwi a derbyn papurau pleidleisiau post
• y pleidleisio
• dilysu a chyfrif y pleidleisiau
• casglu a chyfrifo canlyniadau a dyrannu seddi

Dylai eich cynllun prosiect gynnwys prosesau i reoli ymholiadau posibl gan arsyllwyr ac i gefnogi eu presenoldeb yn y prosesau etholiadol y mae ganddynt yr hawl i’w mynychu. Dylai hyn gynnwys rhoi gwybodaeth i arsyllwyr ynghylch lleoliad ac amseriad y prosesau uchod.

Mae gan gynrychiolwyr y Comisiwn hefyd yr hawl i arsylwi'r prosesau hyn ac, yn ogystal, yr hawl i arsylwi eich arferion gweithio.2

Nid oes angen i arsyllwyr achrededig na chynrychiolwyr y Comisiwn roi gwybod ymlaen llaw lle maen nhw'n bwriadu arsylwi, ond byddant yn cario cerdyn adnabod ffotograffig gyda hwy a gyflenwir gan y Comisiwn.

Quick guide to the observer badge types

Math bathodyn arsylwr	Pwy ydyn nhw?	Mynediad
	Cynrychiolwyr y Comisiwn Etholiadol	Yr un fath ag ymgeiswyr ac asiantiaid, ynghyd â mynediad at gyflenwi pleidleisiau post, ac arferion gweithio’r Swyddog Canlyniadau a'r Swyddog Cofrestru Etholiadol
	Arsyllwyr sydd wedi'u hachredu gan y Comisiwn	Yr un fath ag ymgeiswyr ac asiantiaid, ynghyd â mynediad at gyflenwi pleidleisiau post

Os ydych chi’n ansicr ynghylch statws unigolyn penodol sy’n ceisio cael mynediad at brosesau etholiadol, gallwch edrych ar y cofrestrau o arsyllwyr ar wefan y Comisiwn.  

Mae gennych ddyletswydd gyfreithiol i ystyried Cod Ymarfer y Comisiwn ar gyfer arsylwyr  wrth reoli presenoldeb arsylwyr.3 Bydd arsyllwyr wedi cytuno i gydymffurfio â’r safonau ymddygiad a nodir yng Nghod Ymarfer y Comisiwn. Os ydych chi’n credu bod y Cod Ymarfer wedi’i dorri, rhowch wybod i swyddfa Cymru y Comisiwn.

Am ragor o wybodaeth ynghylch rôl arsylwyr, gweler ein canllawiau ar gyfer arsylwyr etholiadol achrededig.