| Argraffu'r canllawiau llawn

Cynnal uniondeb a diogelwch yr etholiad

Dylai bod pleidleiswyr ac ymgeiswyr yn hyderus:

  • bod etholiadau'n rhydd rhag twyll,
  • gall pawb gymryd rhan yn y broses ethol yn ddiogel
  • bydd y pleidleisiau a fwriwyd yn cael eu cyfrif yn y modd a fwriadwyd gan bleidleiswyr
  • bod y canlyniadau rydych chi'n eu datgan yn wir ac yn gywir

Mae ymddiriedaeth a hyder yn uniondeb a diogelwch etholiadau yn hanfodol ond gall fod yn fregus. Bydd yn anodd i chi ail-gydio yn yr ymddiriedaeth neu'r hyder sydd wedi'i golli o ganlyniad i honiadau neu achosion o dwyll sydd wedi’u profi. Mae hefyd yn hanfodol bod ymgeiswyr ac ymgyrchwyr yn gallu cymryd rhan heb wynebu bygythiadau neu risg.

Dylech sefydlu strategaethau effeithiol ar gyfer rheoli’r gwaith o gyflawni digwyddiadau etholiadol yn ddiogel ac ar gyfer atal twyll etholiadol o’r cychwyn cyntaf. Bydd angen i chi hefyd fod yn barod i weithio gyda’r heddlu, gan gynnwys eich Pwynt Cyswllt Unigol ar gyfer etholiadau, Ymgynghorydd Swyddogol Etholedig yr Heddlu, ac erlynwyr i ymchwilio wedyn i unrhyw honiadau a allai gael eu gwneud.

Dylech ymdrin â’ch dull o gynnal diogelwch yr etholiad a mynd i’r afael â thwyll etholiadol gyda phleidiau, ymgeiswyr ac asiantiaid mewn sesiynau briffio ac fel rhan o unrhyw wybodaeth ysgrifenedig a ddarperir iddynt. Dylech hefyd wahodd yr heddlu i fynychu unrhyw sesiynau briffio o’r fath a’u gwahodd i roi unrhyw ddogfennau perthnasol i chi i’w cynnwys yn eich pecyn gwybodaeth.

Mae’r canllawiau hyn yn ymdrin yn benodol â’r risg o dwyll etholiadol mewn perthynas â phrosesau etholiadol. Am ragor o wybodaeth ynghylch ymdrin â materion uniondeb sy’n ymwneud â chofrestru neu geisiadau am bleidlais absennol twyllodrus, darllenwch ein canllawiau ar gyfer Swyddogion Cofrestru Etholiadol:

Troseddau 

Mae yna nifer o droseddau etholiadol wedi'u manylu mewn cyfraith etholiadol. Am ragor o wybodaeth ynghylch y troseddau hyn, darllenwch ein canllawiau ar gyfer ymgeiswyr ac asiantiaid.

Ymdrin â honiadau o droseddau ariannol

Rhaid i ymgeiswyr a’u hasiantiaid, pleidiau gwleidyddol ac ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau, ddilyn rheolau a nodir mewn deddfwriaeth ynghylch faint y gallant ei wario mewn etholiad. Rydym yn cynhyrchu canllawiau ar gyfer ymgeiswyr ac asiantiaid, pleidiau ac ymgyrchwyr di-blaid sy’n amlinellu’r rheolau ar wariant. 

Dylid cyfeirio unrhyw ymholiadau ynghylch gwariant etholiadol i’n swyddfa yng Nghymru.

Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2026