Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau (Gweithredol) ar weinyddu etholiad Senedd y DU ym Mhrydain Fawr

Gall pleidleiswyr post ddychwelyd eu pleidlais bost yn bersonol i unrhyw orsaf bleidleisio yn eu hardal etholiadol.1   

Ar gyfer pob etholiad a gynhelir, bydd cyfyngiadau ar nifer y pleidleisiau post y gall unigolyn eu cyflwyno, a chyfyngiadau ar bwy y gall yr unigolyn sy’n trin y pleidleisiau post fod. I gael rhagor o wybodaeth, gweler ein canllawiau ar y broses o gyflwyno pleidleisiau post a chyfeiriwch at y llawlyfr i orsafoedd pleidleisio.

Dylech friffio staff gorsafoedd pleidleisio er mwyn nodi pa bleidleisiau post a all gael eu dychwelyd i'w gorsaf bleidleisio. I gael rhagor o wybodaeth am hyfforddi staff, gweler ein canllawiau ar Hyfforddi Swyddogion Llywyddu, Clercod Pleidleisio ac arolygwyr gorsafoedd pledleisio. 

Dylech ddarparu pecynnau i orsafoedd pleidleisio ar gyfer:

• pleidleisiau post a dderbyniwyd
• ffurflenni dogfennau pleidleisiau post a ddychwelwyd ar gyfer pleidleisiau post a dderbyniwyd 
• pleidleisiau post a dderbyniwyd a wrthodwyd 

Dylai nifer ac arddull y pecynnau fod yn seiliedig ar ffurflenni i orsafoedd pleidleisio yn yr etholiadau cyfatebol diwethaf, ond dylech gadw mewn cof y posibilrwydd o ymgysylltiad a diddordeb hwyr yn yr etholiad a allai effeithio ar y nifer sy'n pleidleisio.  

Dylid cadw cofnodion o'r holl becynnau o'r fath fel y gellir rhoi cyfrif am bob un. Dylai'r pecynnau gael eu labelu'n glir a dylent nodi:

• eu bod yn cynnwys pleidleisiau post
• eu bod yn cynnwys naill ai pleidleisiau post a dderbyniwyd neu a wrthodwyd neu ffurflenni dogfennau pleidleisio drwy’r post a ddychwelwyd 
• enw’r orsaf bleidleisio 
• y dynodydd gorsaf bleidleisio
   

Diogelwch pleidleisiau post a ddychwelwyd  

Dylech sicrhau bod modd selio'r pecynnau'n ddiogel. 

Mae gan asiantiaid pleidleisio yr hawl i atodi eu sêl i becynnau wedi'u selio cyn iddynt gael eu symud o'r orsaf bleidleisio ac, felly, rhaid caniatáu iddynt wneud hynny.2  

Fel rhan o'ch hyfforddiant, dylech bwysleisio i Swyddogion Llywyddu pa mor bwysig yw sicrhau diogelwch pleidleisiau post a gaiff eu dychwelyd i orsafoedd pleidleisio. Dylid rhoi'r pleidleisiau post yn y pecynnau a ddarperir yn syth a dylech sicrhau bod y pecynnau'n cael eu storio'n ddiogel drwy gydol y dydd.  Unwaith y bydd ffurflen dogfennau pleidleisio drwy'r post wedi'i chwblhau yn y modd cywir, dylid ei gosod ar unwaith yn y pecynnau perthnasol a ddarperir a dylai'r Swyddog Llywyddu sicrhau bod y pecynnau'n cael eu storio'n ddiogel drwy gydol y dydd.

Dylech drefnu i bleidleisiau post gael eu casglu o orsafoedd pleidleisio drwy gydol y dydd gan y bydd hyn yn helpu i leihau'r nifer y bydd angen ymdrin â hwy ar ôl diwedd y cyfnod pleidleisio. Gall arolygwyr gorsafoedd pleidleisio gyflawni'r ddyletswydd hon. Dylech sicrhau bod prosesau ar waith i gynnal trywydd archwilio clir a sicrhau diogelwch pecynnau o bleidleisiau post a gasglwyd wrth iddynt gael eu cludo. Rhaid dychwelyd pleidleisiau post a wrthodwyd yn eu pecyn ar ddiwedd y cyfnod pleidleisio