Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

Dylai fod gennych chi gynlluniau a phrosesau ar waith i gynnal uniondeb a diogelwch yr etholiad. 

Dylid datblygu eich cynlluniau mewn ymgynghoriad â’r Pwynt Cyswllt Unigol perthnasol. Eich Pwynt Cyswllt Unigol ar gyfer etholiadau yw eich cyswllt ar gyfer troseddau sy'n gysylltiedig ag etholiadau, gan gynnwys honiadau o dwyll. Ymgynghorydd Swyddogol Etholedig yr Heddlu yw cyswllt ymroddedig yr heddlu y dylid rhannu unrhyw bryderon diogelwch â hwy, yn ogystal ag unrhyw wybodaeth berthnasol sy'n ymwneud ag unrhyw swyddogion etholedig ac ymgeiswyr sy’n sefyll ar gyfer y rolau hynny. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllawiau ar weithio gyda'ch heddlu lleol.

Dylai eich cynlluniau gynnwys:

• sut fyddwch yn gweithio gyda’r heddlu lleol a’r pwynt cyswllt ungiol, gan amlinellu’r rhaniad cyfrifoldebau fel bod eglurder ynghylch rolau eich gilydd, llinellau cyfathrebu clir a chytundeb ynghylch pa mor aml y byddech yn disgwyl bod mewn cysylltiad
• sut fyddwch yn cyfleu eich dull o gynnal diogelwch ac uniondeb etholiadol i randdeiliaid ac etholwyr, er mwyn cefnogi hyder y cyhoedd yn yr etholiad
• sut rydych chi'n bwriadu rhannu manylion cyswllt ymgeiswyr gydag Ymgynghorydd Swyddogol Etholedig yr Heddlu i'w alluogi i gysylltu ag ymgeiswyr ac asiantiaid yn uniongyrchol gyda chanllawiau diogelwch wedi'u diweddaru. Dylech adolygu eich polisïau diogelu data a'ch hysbysiadau preifatrwydd i sicrhau bod y rhain yn addas at y diben.
• mecanweithiau ar gyfer monitro dangosyddion twyll etholiadol posibl a throthwyon ar gyfer gweithredu mewn ymateb
• camau penodol i ymdrin ag unrhyw bryderon diogelwch drwy gydol y broses, fel:
  • os oes bygythiad uniongyrchol i ddiogelwch personol a/neu os yw'r digwyddiad yn mynd rhagddo ar hyn o bryd ac yn un brys, dylai'r ymgeisydd a/neu ei staff neu ei deulu ffonio 999 fel blaenoriaeth
  • os yw'r digwyddiad yn gofyn am ymateb brys ond nad yw'n mynd rhagddo ar hyn o bryd nac yn fygythiad uniongyrchol, mae'n bwysig defnyddio'r gwasanaeth 101 neu Cysylltu â ni | Police.uk. Dyma'r ffordd hawsaf a chyflymaf o gofnodi digwyddiadau, cael dyraniad adnoddau priodol, a chael rhif cyfeirnod
  • nid Ymgynghorydd Swyddogol Etholedig yr Heddlu, na'r Pwynt Cyswllt Unigol ar gyfer etholiadau, yw'r unigolion cywir i gysylltu â nhw i gofnodi'r digwyddiadau hyn ac efallai na fyddant hyd yn oed ar ddyletswydd pan fyddant yn digwydd. Byddant yn cael eu hysbysu serch hynny, trwy brosesau mewnol. Bydd y ddau swyddog hyn yn ymwybodol o'r digwyddiadau ac mae'n bosibl iawn y bydd y Pwynt Cyswllt Unigol ar gyfer etholiadau yn rheoli troseddau twyll etholiad, ond nid yw hyn yn rhan o rôl Ymgynghorydd Swyddogol Etholedig yr Heddlu.
• camau penodol i ymdrin ag unrhyw dwyll etholiadol posibl, fel:
  • dull y cytunwyd arno ar gyfer cyfeirio honiadau o dwyll i’w harchwilio ymhellach lle bo hynny’n briodol
  • sefydlu proses ar gyfer trin tystiolaeth, er mwyn i’r heddlu allu cynnal unrhyw ddadansoddiad fforensig
  • unrhyw risgiau penodol rydych chi wedi’u nodi yn ogystal ag unrhyw gynlluniau cyffredinol i ganfod twyll 

Gallai risgiau penodol gynnwys y risgiau sy’n gysylltiedig â thai amlfeddiannaeth fel neuaddau preswyl myfyrwyr neu gartrefi gofal lle allai pobl eraill gael mynediad at bost personol neu lle all rhoddwyr gofal helpu preswylwyr mewn cartrefi gofal i lenwi ceisiadau am bleidleisiau post neu lenwi pleidleisiau post.

Gwneud cynlluniau i sicrhau diogelwch papurau 

Dylai eich cynllun prosiect gynnwys adolygiad o drefniadau diogelwch gyda’r heddlu lleol i sicrhau diogelwch papurau pleidleisio drwy gydol y broses.

Dylai eich trefniadau diogelwch atal mynediad at bapurau pleidleisio neu ddefnyddio papurau pleidleisio heb awdurdod yn ystod pob cam o'r broses gynhyrchu a storio rhwng eu hargraffu a'r bleidlais. Pa bynnag ddull storio ydych chi'n ei ddefnyddio, dylech chi fod yn fodlon eich bod wedi cymryd yr holl gamau angenrheidiol i sicrhau bod blychau pleidleisio ac eitemau eraill yn cael eu cadw'n ddiogel bob amser ac na ellir ymyrryd arnyn nhw.