Mae gan bob heddlu yn y DU bwynt cyswllt unigol penodol ar gyfer troseddau sy’n ymwneud ag etholiadau. Bydd pwynt cyswllt unigol eich heddlu lleol yn bartner allweddol i’ch helpu i sicrhau y canfyddir unrhyw achosion posibl o dwyll yn gyflym ac yr ymdrinnir ag ef yn gyflym.
Dylech gysylltu â’ch pwynt cyswllt unigol ar ddechrau eich proses gynllunio etholiad. Ar ôl ei sefydlu, dylech gynnal y cyswllt hwn drwy gydol cyfnod yr etholiad. Os cewch unrhyw broblemau wrth sefydlu cyswllt â’ch pwynt cyswllt unigol, cysylltwch â’n swyddfa yng Nghymru.
Dylai eich trafodaethau ymdrin â'ch cynlluniau ar gyfer cynnal uniondeb yr etholiad a'ch mecanweithiau ar gyfer nodi materion posibl a pha gamau y dylid eu cymryd os bydd unrhyw amheuon yn codi.
Mae rhestr wirio o bynciau y dylid eu hystyried mewn unrhyw gyfarfod cynllunio cyn-etholiadol rhyngoch chi a’ch pwynt cyswllt unigol ar gael i gefnogi eich trafodaethau.
Dylech gytuno ar ddull gyda'ch pwynt cyswllt unigol ar gyfer cyfeirio honiadau o dwyll y mae'n bosibl y byddwch chi'n eu cael i ymchwilio ymhellach iddynt pryd bynnag mae hynny'n briodol. Er enghraifft, ai chi fydd y pwynt cyswllt cyntaf fydd yn cyfeirio honiadau at y pwynt cyswllt unigol, neu ai nhw fydd y pwynt cyswllt cyntaf ac yn rhoi gwybod i chi am honiadau?
Dylech hefyd gytuno ar ddull ar gyfer trin tystiolaeth, er mwyn i'r heddlu allu cynnal unrhyw ddadansoddiad fforensig lle bynnag mae hynny ei angen. Mae Ymarfer Proffesiynol Awdurdodedig y Coleg Plismona wedi rhoi canllawiau i awdurdodau lleol ar gyfer trin tystiolaeth.
Yn ogystal, dylech gymryd pob cam angenrheidiol i sicrhau bod swyddogion yr heddlu (a all gynnwys swyddogion cymorth cymunedol yr heddlu) yn bresennol mewn gorsafoedd pleidleisio neu’n galw i mewn yn ystod y diwrnod pleidleisio, fel sy'n briodol, a thrafod unrhyw faterion diogelwch sy’n ymwneud ag unrhyw agweddau eraill ar y broses gan gynnwys diogelwch cymunedol i bleidleiswyr.
Efallai y byddwch hefyd yn penderfynu ymgymryd â gwaith cyhoeddusrwydd ar y cyd â’r heddlu i gefnogi eich gwaith o gynnal uniondeb yr etholiad. Er enghraifft, gallech gydweithio ar gynnal ymgyrchoedd ymwybyddiaeth gyhoeddus yn yr ardal etholiadol i dynnu sylw at yr hyn y gellir ei wneud i helpu i ganfod ac atal twyll etholiadol.
Mae yna dempled o femorandwm cyd-ddealltwriaeth rhwng y Swyddog Canlyniadau a’r heddlu ar y gwaith ar y cyd o gynllunio ar gyfer etholiadau ac adrodd ar achosion o gamymarfer etholiadol, ac ymchwilio i achosion o'r fath, ar gael ar wefan Ymarfer Proffesiynol Awdurdodedig y Coleg Plismona.