| Argraffu'r canllawiau llawn

Newidiadau munud olaf i orsafoedd pleidleisio

Efallai y bydd amgylchiadau (e.e. llifogydd, tân, fandaliaeth) pan fydd angen newid gorsaf bleidleisio ar fyr rybudd. Fel rhan o’ch cynlluniau wrth gefn, dylech lunio rhestr o orsafoedd pleidleisio wrth gefn neu orsafoedd pleidleisio cludadwy y gellid eu defnyddio dan amgylchiadau o’r fath. Mae awdurdodau lleol yn gyfrifol am ddynodi mannau pleidleisio ac ardaloedd pleidleisio a chyn belled ag sy’n bosibl ac yn ymarferol, rhaid i chi ddynodi gorsaf bleidleisio newydd yn yr un man bleidleisio.1

Gan mai eich cyfrifoldeb chi yw lleoliad gorsaf bleidleisio mewn man bleidleisio, nid oes angen cael caniatâd gan awdurdod lleol ar gyfer newid o’r fath.

Os oes angen newid y man bleidleisio, bydd angen gofyn am gytundeb yr awdurdod lleol. Os oes trefniadau dirprwyo ar waith, dylech ddilyn y rhain a chysylltu â'r unigolyn neu'r bobl sydd â'r hawl i wneud newidiadau i'r cynllun mannau pleidleisio.

Fodd bynnag, gallai llifogydd, tân neu fandaliaeth sy'n digwydd yn y cyfnod cyn y diwrnod pleidleisio fod yn 'amgylchiadau arbennig', sy'n eich galluogi i ddynodi gorsaf bleidleisio y tu allan i'r man bleidleisio heb fod angen ceisio cytundeb y cyngor.

Dylech addasu’r hysbysiad o leoliad gorsafoedd pleidleisio i ddangos unrhyw newidiadau i’ch gorsafoedd pleidleisio.

Mae yna nifer o fesurau lliniaru y gallwch eu cymryd i sicrhau bod etholwyr y mae newid gorsaf bleidleisio yn hwyr yn effeithio arnynt yn gallu pleidleisio gyda chyn lleied â phosibl o darfu. Dylai fod gennych brotocol ar gyfer beth i’w wneud os bydd newid munud olaf. Dylech ystyried y canlynol fan leiaf:

  • defnyddio cyfryngau cymdeithasol i roi gwybod i etholwyr bod gorsaf bleidleisio wedi newid
  • os bydd amser yn caniatáu, anfon llythyr at yr holl etholwyr yr effeithir arnynt yn rhoi gwybod iddynt am y newid i’w gorsaf bleidleisio
  • os bydd amser yn caniatáu, defnyddio’r cyfryngau lleol i rannu gwybodaeth â’r etholwyr yr effeithir arnynt – er enghraifft, drwy gyhoeddi datganiadau i’r wasg
  • gosod arwyddion yn yr hen orsaf bleidleisio yn rhoi gwybod i etholwyr am y newid, gan gynnwys cyfarwyddiadau i’r un newydd
  • arddangos arwyddion clir ac amlwg yn yr orsaf bleidleisio newydd

Pan fydd angen gwneud unrhyw newidiadau munud olaf i orsafoedd pleidleisio, dylai bod Swyddogion Canlyniadau yn sicrhau bod offer i gefnogi pleidleiswyr anabl yn dal i gael ei ddarparu.

Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Tachwedd 2025