I gyfrifo gwerth gwariant tybiannol, ac i asesu a yw rhywbeth yn wariant tybiannol, rhaid i chi yn gyntaf gyfrifo’r gyfradd fasnachol neu werth marchnad yr eitem, nwyddau neu wasanaeth a gawsoch. Mae’r gyfradd fasnachol neu werth y farchnad yn golygu’r pris y byddai disgwyl rhesymol iddo gael ei dalu am yr eitem, nwyddau neu wasanaeth, pe bai ar werth yn y farchnad agored.1
Yr egwyddor arweiniol yw, ym mhob achos, y dylech wneud asesiad gonest a rhesymol o werth yr eitemau, y nwyddau neu’r gwasanaethau rydych wedi’u derbyn. Dylech gadw cofnod o’r modd y daethoch i’ch prisiad a chadw copïau o unrhyw ddyfynbrisiau a gewch.
Os yw’r cyflenwr yn ddarparwr masnachol, dylech ddefnyddio’r cyfraddau y mae’n eu codi ar gwsmeriaid eraill. Fel arall, os yw’r union opsiynau neu opsiynau tebyg o’r eitem neu’r gwasanaethau ar gael ar y farchnad, dylech ddefnyddio’r cyfraddau a godir gan ddarparwyr eraill i’ch tywys wrth wneud prisiad.
Os nad oes union opsiynau nac opsiynau tebyg o’r nwyddau neu’r gwasanaeth ar gael ar y farchnad, dylech seilio’ch asesiad ar gyfraddau’r farchnad am gyfwerth rhesymol.
Beth sydd angen ei gofnodi fel gwariant tybiannol?
Gwerth y gwariant tybiannol fydd y gwahaniaeth rhwng y gyfradd fasnachol neu werth marchnad yr hyn rydych chi wedi’i dderbyn a’r swm (os o gwbl) rydych chi’n ei dalu amdano.
Er enghraifft, lle rhoddir eitem i chi yn rhad ac am ddim, gwerth y gwariant tybiannol yw gwerth marchnad yr eitem. Os darperir gwasanaethau i chi am ostyngiad anfasnachol (o fwy na 10%), y gwariant tybiannol fydd y gwahaniaeth rhwng cyfradd fasnachol y gwasanaeth a’r pris a dalwyd gennych.
Mae’n arfer da cynnwys unrhyw dystiolaeth sydd gennych o werth gwariant tybiannol pan fyddwch yn cyflwyno’ch ffurflen dreth.