Ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau: Etholiadau Senedd Cymru
Ymgyrchu ar fater
Ymgyrchoedd sy’n sôn am bleidiau gwleidyddol neu ymgeiswyr
Ym mron pob achos, bydd gweithgaredd yn bodloni’r prawf diben os yw’n:
- yn hyrwyddo pleidiau gwleidyddol neu ymgeiswyr sy’n cefnogi amcanion eich ymgyrch yn benodol
- yn hyrwyddo rhai pleidiau neu ymgeiswyr yn benodol dros eraill, er enghraifft drwy nodi neu gymharu rhinweddau safbwyntiau pleidiau gwleidyddol neu ymgeiswyr ar bolisi
Ymgyrchoedd nad ydynt yn sôn am bleidiau gwleidyddol nac ymgeiswyr
Os nad yw eich ymgyrch yn sôn am ymgeiswyr, pleidiau nac etholiadau, yna mae’n llai tebygol y bydd eich gwariant yn cael ei reoleiddio. Mae hyn oherwydd, ar ôl cydbwyso’r ffactorau - yn benodol ‘galwad i bleidleiswyr weithredu’ a ‘thôn’ - mae’n llai tebygol y bydd eich gweithgaredd yn bodloni’r prawf diben.
Er mwyn i weithgaredd fodloni’r prawf, mae angen i’r pleidleisiwr wybod pa ffordd y mae’n cael ei berswadio i bleidleisio.
Fodd bynnag, efallai y bydd eich ymgyrch yn nodi plaid wleidyddol, pleidiau gwleidyddol, neu grŵp o ymgeiswyr yn ymhlyg, heb eu henwi. Gallai hyn ddigwydd os yw polisi neu fater mor gysylltiedig â phlaid, pleidiau neu gategori o ymgeiswyr fel ei fod yn ffordd fer o’u defnyddio yn eich ymgyrch.
Yn yr achos hwn, bydd eich ymgyrch yn bodloni’r prawf diben os, ar ôl asesu’r holl ffactorau, mae’n rhesymol ystyried bod eich gweithgarwch ymgyrchu ar y polisi wedi’i fwriadu i ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio dros neu yn erbyn y pleidiau gwleidyddol neu’r ymgeiswyr hynny.
Mae hyn oherwydd y gallai polisïau penodol fod yn fwy tebygol na materion mwy cyffredinol o fod yn gysylltiedig yn agos â phleidiau neu ymgeiswyr.
Enghraifft: ‘Gofal cymdeithasol’ a ‘treth dementia’ yn etholiad cyffredinol Senedd y DU 2017
Roedd ‘gofal cymdeithasol’ yn fater amlwg ar y pryd, ond roedd gan y rhan fwyaf o’r prif bleidiau amrywiaeth o bolisïau a safbwyntiau arno. Nid oedd y mater cyffredinol yn gysylltiedig yn agos ac yn gyhoeddus ag unrhyw blaid neu gategori o ymgeiswyr. Mae’n annhebygol y byddai ymgyrch ar ofal cymdeithasol wedi bodloni’r prawf diben oni bai ei bod yn sôn yn benodol am bleidiau neu ymgeiswyr.
Roedd ‘treth dementia’ yn slogan a oedd yn gysylltiedig â pholisi amlwg y Blaid Geidwadol yn yr etholiad, a gyhoeddwyd fel rhan o’u maniffesto yn ystod yr ymgyrch. Roedd yn gysylltiedig yn agos ac yn gyhoeddus â nhw. Byddai ymgyrch yn erbyn y ‘dreth dementia’ wedi bod yn llawer mwy tebygol o fodloni’r prawf diben ar sail cydbwysedd y ffactorau – yn enwedig oherwydd mai’r ymadrodd ‘treth dementia’ ei hun yw un a fathwyd a’i ddefnyddio gan wrthwynebwyr y Ceidwadwyr yn yr ymgyrch etholiadol honno.
Gweithgarwch ymgyrchu cyn cyhoeddi etholiad
Mae ymgyrch barhaus ar fater penodol a oedd yn cael ei chynnal cyn cyhoeddi etholiad yn annhebygol o gael ei hystyried yn rhesymol fel un sydd â’r bwriad o ddylanwadu ar bleidleiswyr i bleidleisio mewn ffordd benodol mewn etholiad sydd ar ddod os nad oes etholiad ar ddod.
Os bydd ymgyrch barhaus yn parhau heb ei newid unwaith y cyhoeddir yr etholiad, mae’n annhebygol o gael ei ystyried yn weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir.
Os bydd gweithgarwch o amgylch ymgyrch barhaus yn cynyddu neu’n newid yn y cyfnod cyn etholiad mewn ffordd sy’n golygu bod y gweithgarwch yn bodloni’r prawf diben, gellir ei ystyried yn weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir. O’r adeg y caiff yr ymgyrch ei hystyried yn weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, dim ond y costau sy’n gysylltiedig â’r ymgyrch honno sy’n debygol o gael eu rheoleiddio.