Ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau: Etholiadau Senedd Cymru
Ymgyrchwyr arweiniol a mân
Pan fydd ymgyrch ar y cyd, gall un o’r ymgyrchwyr cofrestredig nad ydynt yn bleidiau gytuno i adrodd ar yr holl wariant ymgyrchu ar y cyd gan bob un o’r ymgyrchwyr nad ydynt yn bleidiau sy’n rhan o’r ymgyrch ar y cyd.
Bydd ymgyrchydd cofrestredig nad yw’n blaid sy’n cytuno i adrodd am yr holl wariant ymgyrchu ar y cyd yn cael ei alw’n brif ymgyrchydd.1 Bydd ymgyrchydd nad yw’n blaid y mae ymgyrchydd arweiniol yn adrodd ar ei wariant ymgyrchu ar y cyd yn cael ei alw’n ymgyrchydd llai.2
Er enghraifft, mae tri ymgyrchydd yn gweithio gyda’i gilydd fel rhan o ymgyrch ar y cyd. Mae’r ymgyrchwyr yn bwriadu gwario £5,000 yr un ar yr ymgyrch ar y cyd, £15,000 i gyd.
Pe bai hon yn ymgyrch ar y cyd gyffredin, byddai’r gwariant ymgyrch ar y cyd cyfunol yn cyfrif tuag at derfynau gwariant pob un o’r ymgyrchwyr. Byddai hyn yn ei gwneud yn ofynnol i’r tri ymgyrchydd gofrestru gyda’r Comisiwn, gan na all ymgyrchydd wario mwy na £10,000 heb fod wedi cofrestru.
Yn lle hynny, gall un ymgyrchydd gofrestru, rhoi gwybod i ni mai nhw yw’r prif ymgyrchydd, ac adrodd ar yr holl wariant ar yr ymgyrch ar y cyd. Dim ond tuag at derfyn gwariant y prif ymgyrchydd y bydd y gwariant ar yr ymgyrch ar y cyd yn cyfrif a gall yr ymgyrchwyr eraill (yr ymgyrchwyr llai) parhau i fod heb eu cofrestru.
Gwariant gan brif ymgyrchwyr ac ymgyrchwyr llai
Prif ymgyrchwyr
Os ydych yn brif ymgyrchydd, bydd eich gwariant ac unrhyw wariant a ysgwyddir gan eich ymgyrchwyr llai fel rhan o ymgyrch ar y cyd yn cyfrif tuag at eich terfyn gwario yn ystod y cyfnod a reoleiddir. Yr enw a roddwn ar ymgyrchwyr llai sydd wedi cytuno i chi adrodd ar eu rhan yw ‘eich ymgyrchwyr llai’.
Rhaid i brif ymgyrchwyr fod wedi’u cofrestru, tra bod rhaid i ymgyrchwyr llai fod heb eu cofrestru.
Ymgyrchwyr llai
Os ydych chi’n ymgyrchydd llai, yna nid yw dim o’r gwariant ar y brif ymgyrch/yr ymgyrch llai ar y cyd yn cyfrif tuag at gyfanswm eich gwariant. Mae hyn yn berthnasol i:
- eich gwariant eich hun ar yr ymgyrch ar y cyd
- gwariant y prif ymgyrchydd ar yr ymgyrch ar y cyd
- gwariant unrhyw ymgyrchydd llai ar yr ymgyrch ar y cyd
Felly, ar gyfer cyfanswm eich gwariant eich hun, bydd dim ond angen i chi gyfrif:
- eich gwariant eich hun y tu allan i unrhyw ymgyrch ar y cyd
- unrhyw wariant gan eich partneriaid mewn ymgyrch ar y cyd cyffredin
Mae hyn yn caniatáu i ymgyrchwyr llai parhau i fod heb eu cofrestru, hyd yn oed mewn sefyllfaoedd lle mae cyfanswm y gwariant ymgyrchu ar y cyd dros £10,000.
Adrodd gan brif ymgyrchwyr ac ymgyrchwyr llai
Prif ymgyrchwyr
Os ydych yn brif ymgyrchydd, mae’n rhaid i chi adrodd am y canlynol:
- eich gwariant eich hun ar yr ymgyrch ar y cyd
- unrhyw wariant ar yr ymgyrch ar y cyd gan eich ymgyrchwyr llai
- unrhyw wariant arall a reoleiddir a ysgwyddwyd gennych ar wahân i’r ymgyrch ar y cyd.
Rhaid i’ch ffurflen wariant hefyd gynnwys derbynebau neu anfonebau ar gyfer unrhyw wariant dros £200 a ysgwyddwyd gennych chi a’ch ymgyrchwyr llai.3
Mae hyn yn golygu y dylech ofyn i’ch holl ymgyrchwyr llai:
- i roi gwybod i chi faint maen nhw wedi’i wario ar yr ymgyrch ar y cyd ym mhob rhan o’r DU
- i roi derbynebau ac anfonebau i chi am unrhyw wariant dros £200 ar yr ymgyrch ar y cyd
Ymgyrchwyr llai
Os ydych chi’n ymgyrchydd llai, ac yn gwario hyd at £10,000 ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir nad yw’n gysylltiedig â’r ymgyrch ar y cyd yn ystod y cyfnod a reoleiddir, nid oes rhaid i chi gofrestru gyda ni na rhoi gwybod am eich gwariant.
Mae’r brif ymgyrchydd yn gyfrifol am roi gwybod i ni am eich gwariant ar ymgyrchu ar y cyd. Er mwyn galluogi’r prif ymgyrchydd i adrodd yn llawn ar yr ymgyrchu ar y cyd, dylech:
cytuno â phob ymgyrchydd arall nad yw’n blaid sy’n rhan o’r ymgyrch ar y cyd faint y gallwch ei wario
- dywedwch wrth eich prif ymgyrchydd faint rydych chi wedi’i wario
- darparu derbynebau ac anfonebau ar gyfer gwariant ymgyrchu a reoleiddir dros £200 i’ch prif ymgyrchydd
Er enghraifft, mae Save the Rivers a thri ymgyrchydd arall yn penderfynu cydweithio fel rhan o ymgyrch ar y cyd yng Nghymru. Maen nhw i gyd wedi cytuno y byddan nhw’n gwario £9,000 yr un ar yr ymgyrch ar y cyd. Mae Save the Rivers hefyd yn bwriadu gwario £5,000 ychwanegol ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir nad ydynt yn gysylltiedig â’r ymgyrch ar y cyd. Nid yw’r tri ymgyrchydd arall yn gwario unrhyw arian arall ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir.
Y trothwy cofrestru ar gyfer gwariant yng Nghymru yw £10,000. Gan y bydd cyfanswm y gwariant ar yr ymgyrch ar y cyd yn £36,000, os cynhelir yr ymgyrch hon fel ymgyrch ar y cyd gyffredin (sef ymgyrch heb brif ymgyrchydd) yna bydd yn rhaid i’r pedwar ymgyrchydd gofrestru ac adrodd ar y gwariant yn unigol.
Gan fod Save the Rivers yn bwriadu gwario’r swm mwyaf o arian ar ymgyrchu, ac i leihau’r baich rheoleiddio ar y tri ymgyrchydd arall, maen nhw’n penderfynu dod yn brif ymgyrchydd. Cyn ysgwyddir unrhyw wariant, mae’n rhaid iddynt gofrestru gyda’r Comisiwn. Mae Save the Rivers hefyd yn ein hysbysu mai nhw yw’r prif ymgyrchydd, a bod y tri ymgyrchydd arall yn ymgyrchwyr llai yn yr ymgyrch ar y cyd.
Gan fod y tri ymgyrchydd arall wedi cael eu hysbysu fel ymgyrchwyr llai, a thu allan i’r ymgyrch ar y cyd nid ydynt wedi mynd y tu hwnt i’r trothwy cofrestru (£10,000), nid oes angen iddynt gofrestru na rhoi gwybod am eu gwariant ar yr ymgyrch ar y cyd.
Fel y prif ymgyrchydd, mae’n rhaid i Save the Rivers adrodd gwariant o £36,000, sef cyfanswm eu gwariant a gwariant y tri ymgyrchydd llai ar yr ymgyrch ar y cyd ar ôl yr etholiad. Rhaid iddyn nhw hefyd roi gwybod am y £5,000 ychwanegol maen nhw’n ei wario y tu allan i’r ymgyrch ar y cyd.
Mae’r tri ymgyrchydd llai yn darparu manylion y gwariant ochr yn ochr â derbynebau ac anfonebau ar gyfer unrhyw wariant dros £200 a wnaethant i Save the Rivers fel y gallant gynnwys hyn yn y ffurflen dreth.
- 1. Adran 94A(3) Deddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 (PPERA) ↩ Back to content at footnote 1
- 2. A.94A(3)(b) PPERA ↩ Back to content at footnote 2
- 3. A.91(2), a.94(2) ac a.96(3)(a) PPERA ↩ Back to content at footnote 3