| Argraffu'r canllawiau llawn

Delio â honiadau o dwyll etholiadol

Bydd honiadau ac achosion o dwyll etholiadol nid yn unig yn cael effaith negyddol ar hyder etholwyr ac ymgyrchwyr, ond gallant hefyd gael effaith sylweddol ar eich gallu i reoli'r broses etholiadol yn effeithiol. 

Ar ôl i chi roi eich cynlluniau ar waith ar gyfer monitro a sicrhau uniondeb yr etholiad yn eich ardal, mae'n bwysig eich bod yn cynnig cyngor clir i ymgeiswyr, asiantiaid ac etholwyr ar sut i wneud honiadau er mwyn sicrhau y cânt eu rheoli mewn ffordd effeithiol a chyson. 

Dylech sicrhau bod pob ymgeisydd ac asiant yn deall y canlynol:

  • sut i godi pryderon penodol am achosion o dwyll etholiadol sy'n ymwneud â'r etholiad 
  • pa fath o dystiolaeth a pha lefel o dystiolaeth y bydd ei hangen er mwyn i'r heddlu allu ymchwilio i honiadau 
  • sut yr ymdrinnir â honiadau
  • pa wybodaeth ac adborth y dylent allu disgwyl eu cael ynghylch hynt unrhyw ymchwiliadau

Bydd yr heddlu yn ymchwilio i unrhyw honiadau o dwyll etholiadol hyd nes y bydd wedi'i fodloni, ar ôl ymgynghori â Gwasanaeth Erlyn y Goron, nad oes angen cymryd camau pellach neu nad yw'n briodol gwneud hynny, neu y bydd yn trosglwyddo ffeil yr achos i Wasanaeth Erlyn y Goron i'w erbyn. Dylai'r heddlu roi'r wybodaeth ddiweddaraf i chi am hynt yr achos.

Mae'r Comisiwn a Chyngor Cenedlaethol Penaethiaid yr Heddlu (sef Cymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu gynt) wedi helpu'r Coleg Plismona i lunio llawlyfr o ganllawiau ar gyfer plismona etholiadau.

Dylech hefyd fod yn ymwybodol, oherwydd natur unigryw'r etholiadau ar gyfer Comisiynwyr Heddlu a Throseddu, y gall fod amgylchiadau pan fydd yr heddlu yn penderfynu y byddai'n briodol gofyn i heddlu arall ymchwilio i honiadau o dwyll neu gamymddwyn etholiadol sy'n ymwneud â'r etholiadau hyn. O dan amgylchiadau o'r fath, dylech sicrhau eich bod yn cysylltu â'r swyddog arweiniol perthnasol o'r heddlu sy'n arwain yr ymchwiliad mor fuan â phosibl. 
 

Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Mai 2023