Cynnal cofrestru etholiadol - Cymru

Yn amodol ar yr eithriadau sy’n berthnasol i gofrestru pleidleiswyr yn awtomatig1 , mae unigolion yn gallu gwneud cais i gofrestru mewn nifer o ffyrdd:2  

• ar-lein drwy wefan y llywodraeth ganolog - gov.uk/cofrestru-i-bleidleisio
• drwy ddarparu’r wybodaeth angenrheidiol ar ffurf ysgrifenedig (e.e. ar ffurflen bapur)
• dros y ffôn i’ch staff (os ydych yn cynnig y gwasanaeth)
• yn bersonol yn eich swyddfa (os ydych yn cynnig y gwasanaeth) 

Rhaid i chi anfon gwahoddiad i gofrestru (ITR) i etholwyr posibl ymhen 28 ar ôl dod yn ymwybodol ohonynt. Fodd bynnag, os oes gennych gyfeiriad e-bost ar gyfer etholwr posibl gallech, yn y cychwyn gyntaf, ei ddefnyddio i’w annog i gyflwyno cais ar-lein neu anfon ITR drwy fodd electronig.

Ni fydd y wefan cofrestru i bleidleisio yn caniatáu i unigolyn gyflwyno cais i gofrestru ar-lein oni bai ei bod yn darparu’r holl wybodaeth angenrheidiol neu wedi rhoi rheswm dros pam na all ddarparu’r holl wybodaeth hon. Fodd bynnag, gall ceisiadau gael eu cyflwyno i chi ar bapur ac nad ydynt yn cynnwys yr holl wybodaeth sy’n ofynnol ar gyfer prosesu. Mewn achosion o’r fath, bydd modd i chi gael y wybodaeth goll drwy sianeli amrywiol, waeth sut y cafodd y cais gwreiddiol ei wneud.

Er bod proses benodol i’w dilyn lle nad yw rhywun yn gallu darparu ei ddyddiad geni, ei rif Yswiriant Gwladol neu ei genedligrwydd, gallwch gasglu’r wybodaeth goll dros y ffôn, yn bersonol neu dros e-bost. Er enghraifft, efallai nad yw’n glir o gais papur a yw rhif Yswiriant Gwladol coll wedi’i hepgor mewn camgymeriad gan yr etholwr posibl neu nad yw wedi ei gynnwys gan na all ei ddarparu. Os oes gennych rif ffôn neu gyfeiriad e-bost ar gyfer yr etholwr hwnnw, gallwch gaffael y wybodaeth goll drwy’r sianeli hynny.

Nid oes unrhyw ofyniad i ymgeisydd sydd dan 16 mlwydd oed ddarparu ei rif Yswiriant Gwladol na rheswm dros pam na all wneud hynny.3

Hyrwyddo’r sianeli gwneud cais sydd ar gael 

Dylech sicrhau bod eich etholwyr posibl yn gwybod sut i wneud cais i gofrestru. Dylech sicrhau eich bod:

• yn darparu dolen i’r ffurflen gofrestru ar-lein ar unrhyw dudalennau perthnasol ar eich gwefan (a rhai’r cyngor, os ydynt ar wahân)
• darparu dolen i gofrestru ar-lein lle y gall cofrestru etholiadol fod yn berthnasol gan gynnwys, er enghraifft, ar unrhyw system ar-lein ar gyfer sefydlu cyfrifon newydd ar gyfer y dreth gyngor ac ar wefannau sefydliadau partner
• sefydlu’r sianeli cofrestru amgen ar gyfer y rhai na allant, neu nad ydynt yn dymuno, gwneud cais ar-lein
• cysylltu ag ymgeiswyr a phleidiau lleol i rannu gwybodaeth ynghylch sut i gofrestru ar-lein neu gaffael ffurflenni cofrestru
• cysylltu â phartneriaid lleol eraill rydych yn gweithio gyda nhw i hyrwyddo cofrestru mewn unrhyw ddeunyddiau y maent o bosibl yn eu dosbarthu i drigolion neu yn eu defnyddio i gyfathrebu â nhw
• darparu dolen glir i’r ffurflen gais ar-lein ar ddiwedd unrhyw broses rydych yn ei darparu ar gyfer ymateb i gyfathrebiadau ynghylch y canfasiad 

Dylech fod yn glir ynghylch y sianeli amrywiol i wneud cais er mwyn i etholwyr allu gwneud dewis sy’n bodloni eu hanghenion a’u dewisiadau yn y modd gorau. Dylai hyrwyddo’r ffyrdd gwahanol o gofrestru wneud y broses geisio mor hygyrch â phosibl.

Beth all unigolyn ei wneud i gynorthwyo unigolyn arall i gofrestru i bleidleisio? 

Rydym wedi llunio taflen ffeithiau i gartrefi gofal a allwch ei haddasu i gyfleu eich amgylchiadau penodol. Mae’r daflen ffeithiau yn seiliedig ar ein canllawiau ceisiadau a gynorthwyir sy’n rhoi manylion ynghylch yr hyn y gall unigolyn ei wneud i gefnogi unigolyn arall i gofrestru.

Gwybodaeth a gyflenwir fel rhan o gais am Dystysgrif Awdurdod Pleidleisiwr neu Ddogfen Etholwr Dienw 

Ni allwch ddefnyddio unrhyw wybodaeth a ddarparwyd fel rhan o gais am Dystysgrif Awdurdod Pleidleisiwr na Dogfen Etholwr Dienw, megis y rhif Yswiriant Gwladol, ar gyfer unrhyw ddiben sy’n wahanol i brosesu’r cais hwnnw.4  Mae hyn yn golygu na allwch ddefnyddio’r wybodaeth a ddarparwyd fel rhan o gais am Dystysgrif Awdurdod Pleidleisiwr na Dogfen Etholwr Dienw i gwblhau cais cofrestru ar gyfer yr un etholwr os nad yw wedi cofrestru i bleidleisio. Mae’r broses gofrestru wedi’i rhagnodi ac mae’n ofynnol bod etholwr yn darparu datganiad bod y wybodaeth yn y cais yn gywir.5

Ni all gwybodaeth a gynhwysir ar Dystysgrif Awdurdod Pleidleisiwr na Dogfen Etholwr Dienw gael ei defnyddio i gwblhau ceisiadau cofrestru lle bo’r cais cofrestru yn anghyflawn neu nad yw’r wybodaeth a ddarparwyd ynghyd â’r cais cofrestru wedi cyfateb â chofnodion yr Adran Gwaith a Phensiynau. Mae rhagor o wybodaeth ynghylch ffynonellau data posibl y gellir eu defnyddio ar gyfer cyfateb data lleol ar gael yn ein canllawiau.

Fodd bynnag, byddem yn cynghori, os cawsoch gais am Dystysgrif Awdurdod Pleidleisiwr neu Ddogfen Etholwr Dienw gan etholwr nad yw ar y gofrestr etholiadol eisoes, gallwch ddefnyddio’r wybodaeth hon i’w wahodd i gofrestru.