| Argraffu'r canllawiau llawn

Gorbenion, costau staff a TAW

Gorbenion

Rhaid adrodd ar orbenion y gellir eu priodoli’n uniongyrchol i weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir. Y swm y mae’n rhaid ei gynnwys yn y ffurflen gwariant yw’r gyfran sy’n adlewyrchiad rhesymol o ddefnydd yn ystod yr ymgyrch.

Pan nad oes cynnydd mewn gwariant ar orbenion y tu hwnt i’r gwariant arferol a ysgwyddir gan ymgyrchydd, ni fydd gwariant ar orbenion yn cael ei reoleiddio. Pan fo cynnydd yng nghost gorbenion a ysgwyddir gan ymgyrchydd o ganlyniad i weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir, rhaid adrodd ar y cynnydd hwnnw o ran gwariant.

Yn gyffredinol, y gyfran sy’n adlewyrchiad rhesymol o ddefnydd yw’r gost a ysgwyddir sy’n mynd y tu hwnt i’r costau arferol mewn cyfnod penodol. Pan fo angen dosrannu gorbenion, mae ffigwr cyfanredol ar gyfer pob gorben yn ddigon i fodloni’r rhwymedigaethau adrodd.

Gall gorbenion gynnwys eitemau fel:

  • gwagle swyddfa
  • biliau trydan
  • darparu llinellau ffôn a mynediad i’r rhyngrwyd
  • ffonau symudol
  • darparu offer swyddfa o unrhyw fath

Nid oes angen rhoi gwybod am gostau dŵr, nwy a’r dreth gyngor gan nad ydynt wedi’u cysylltu’n ddigon agos â’r gweithgarwch a reoleiddir.

Er enghraifft, yn ystod y cyfnod a reoleiddir mae ymgyrchydd yn prynu cyfrifiaduron, offer swyddfa a ffonau ychwanegol i gefnogi eu tîm i gynhyrchu deunydd ymgyrchu a chanfasio. Gyda’r pryniannau hyn, mae biliau trydan a rhyngrwyd yr ymgyrchydd yn cynyddu y tu hwnt i’w gwariant arferol.

Gan fod y gwariant ar orbenion wedi cynyddu y tu hwnt i wariant arferol yr ymgyrchydd o ganlyniad i weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir, bydd costau’r gorbenion hyn yn cael eu rheoleiddio.

Costau staff

Rhaid adrodd ar gostau staff y gellir eu priodoli’n uniongyrchol i weithgarwch a reoleiddir. Dim ond costau staff a ysgwyddir mewn cysylltiad â gweithgarwch ymgyrchu a reoleiddir sydd angen eu hadrodd.

Pan mai dim ond yn rhannol y gellir priodoli costau staff i weithgarwch a reoleiddir, rhaid dosrannu’r costau a dim ond y gyfran a briodolir i weithgarwch a reoleiddir y mae’n rhaid ei chynnwys yn y ffurflen gwariant. Er enghraifft, os oes gennych aelod o staff yn gweithio ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir yn ogystal ag ar weithgareddau nas reoleiddir, dim ond y gyfran o gostau staff sy’n adlewyrchu’r amser a dreuliwyd ganddynt yn gweithio ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir y mae’n rhaid i chi ei hadrodd.

Pan fo angen dosrannu amser aelod o staff, bydd ffigur cyfanredol ar gyfer yr holl amser staff a briodolir i weithgarwch a reoleiddir yn bodloni’r rhwymedigaethau adrodd.

Bydd angen i chi gyfrif am yr holl gostau staff wrth gofnodi’r costau sy’n gysylltiedig â gweithgaredd a reoleiddir. Mae hyn yn cynnwys: 

  • cyflog gros yr aelod o staff 
  • unrhyw lwfansau ychwanegol a delir iddynt
  • eich cyfraniadau yswiriant gwladol a phensiwn fel eu cyflogwr 

Nid oes angen i chi gynnwys costau gofal plant unrhyw aelod o staff gan nad yw’r rhain yn gysylltiedig yn agos â gweithgareddau ymgyrchu a reoleiddir.

Yn eich ffurflen dreth, mae’n ofynnol i chi gynnwys anfonebau neu dderbynebau ar gyfer unrhyw daliadau am weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir sydd dros £200. Gan na fydd gennych anfoneb na derbynneb ar gyfer staff a gyflogir yn uniongyrchol, dylech yn lle hynny roi dadansoddiad o’ch costau staff i ni eu cyhoeddi yn lle hynny. Er enghraifft, gellir dadansoddi hyn fesul gweithgaredd, fesul aelod staff dienw neu fesul mis. Ni ddylech gyflwyno unrhyw slipiau cyflog.

Er enghraifft, mae aelod o staff yn gweithio ar ymgyrch etholiad eich sefydliad ar yr un pryd â’ch busnes dydd i ddydd.

Os oes gan eich sefydliad eisoes ffordd sefydledig o ddyrannu’r costau hyn ar gyfer gwaith arall, efallai y byddwch yn penderfynu cyfrifo costau staff a achosir mewn perthynas â gweithgareddau ymgyrchu a reoleiddir yn yr un modd. 

Ym mhob achos, dylech wneud asesiad gonest a rhesymol o gyfran y costau staff y gellir eu priodoli’n deg i’ch gwariant ymgyrchu a reoleiddir. 

Er mwyn eich helpu i gynllunio eich gwariant, dylech chi a’r aelod o staff gytuno ar amcangyfrif rhesymol o’r amser y maent yn debygol o’i dreulio ar weithgareddau ymgyrchu a reoleiddir. Dylech ofyn i’r aelod o staff gadw golwg ar yr amser a dreulir mewn gwirionedd ar weithgarwch ymgyrchu a reoleiddir a rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi os ydynt yn treulio llawer mwy o amser nag a gytunwyd yn wreiddiol. Dylai hyn eich helpu i sicrhau nad ydych chi’n torri’r terfyn gwariant.

TAW

Os ydych chi wedi talu TAW ar eitem, mae’n rhaid i chi gynnwys hyn wrth roi gwybod am gostau’r eitem yn eich ffurflen dreth. Mae’n dal yn rhaid i chi gynnwys TAW hyd yn oed os gellir ei hawlio’n ôl fel traul busnes. 

Efallai na fydd anfonebau ar gyfer taliadau a wneir i gwmnïau sydd wedi’u lleoli dramor bob amser yn cynnwys TAW. Os ydych chi wedi talu TAW, dylech gynnwys hyn fel rhan o gost yr eitem wrth adrodd, hyd yn oed os nad yw TAW wedi’i chynnwys ar yr anfoneb.

Er enghraifft, rydych chi’n talu am ddeunydd digidol i gael ei gyhoeddi fel hysbysebion ar blatfform cyfryngau cymdeithasol sydd wedi’i leoli dramor. Rydych chi wedi talu TAW ar yr hysbysebion, ond nid yw eich anfoneb yn cynnwys TAW. Mae’n dal yn rhaid i chi gynnwys y TAW a dalwyd gennych wrth roi gwybod am gostau’r hysbysebion yn eich ffurflen dreth.

Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2025