| Argraffu'r canllawiau llawn

Penodi staff ar gyfer prosesau etholiadol penodol

Bydd angen i chi benodi staff i’ch helpu i ymgymryd â’r gwahanol brosesau etholiadol. Dylech nodi gofynion staffio a rhoi prosesau ar waith ar gyfer recriwtio’r staff angenrheidiol.

Etholaethau trawsffiniol

Yn achos etholaeth sy'n cwmpasu mwy nag un awdurdod lleol, mae staff sy’n gweithio ar brosesau etholiadol penodol yn debygol o fod wedi’u nodi a’u darparu gan y dirprwyon penodedig o unrhyw awdurdod lleol arall a bydd y canllawiau yn yr adran hon yn berthnasol iddyn nhw hefyd. 

Dylech chi (ac unrhyw ddirprwyon, os yn berthnasol) gael mynediad at gronfa ddata o staff a ddefnyddiwyd mewn etholiadau blaenorol i helpu gyda hyn, a dylech hefyd gael cyngor gan dîm Adnoddau Dynol eich cyngor ar unrhyw anghenion recriwtio allanol sydd gennych.

Gellir recriwtio staff o blith gweithwyr awdurdodau lleol hefyd. Rhaid i awdurdodau lleol ganiatáu i’w staff weithio ar yr etholiadau.1

Wrth adnabod a recriwtio staff, dylech ystyried y sgiliau sy’n briodol ar gyfer pob rôl. Er enghraifft, gellid recriwtio’r rheini sydd â phrofiad o weithio ym maes cyllid i gofnodi nifer y papurau pleidleisio nas defnyddiwyd yn y cyfrif, neu i weithio mewn sesiynau agor pleidleisiau drwy’r post i gofnodi’r cyfansymiau dyddiol.

Gan nad oes cyfyngiad oedran ar gyfer staff sy’n gweithio ar brosesau etholiadau penodol, gallech gysylltu â sefydliadau addysg bellach ac addysg uwch lleol i nodi pobl ifanc y gellid eu recriwtio i weithio mewn gorsafoedd pleidleisio neu yn y dilysu a’r cyfrif, a allai hefyd helpu i roi hwb i’w hymgysylltiad â’r broses ddemocrataidd. 

Gall fod yn ddefnyddiol gwirio bod eich yswiriant yn cynnwys cyflogi staff dan 18 oed.

Am ragor o wybodaeth ynghylch talu ffioedd staff, darllenwch ein canllawiau cyfrifyddu ar gyfer yr etholiad.

Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Tachwedd 2025