Canllawiau i Swyddogion Canlyniadau sy’n gweinyddu etholiad y Senedd

Chi sy'n gyfrifol am bob agwedd ar y broses enwebu yn etholiad y Senedd.1 Mae’n bwysig codi ymwybyddiaeth o’r wybodaeth sydd ar gael i’r rheini sy’n dymuno sefyll mewn etholiad drwy ddarparu sesiynau briffio a chanllawiau ar-lein neu wedi’u hargraffu, yn enwedig i’r rheini nad ydynt wedi cysylltu’n uniongyrchol â chi neu eich staff. 

Wrth ddarparu gwybodaeth neu sesiynau briffio ynghylch y broses enwebu, dylech sicrhau eich bod yn cynnwys gwybodaeth ynglŷn â'r canlynol:

• dyddiadau cau perthnasol
• rheolau cyflwyno - yn cynnwys cyflwyno yn electronig
• enwau a ddefnyddir yn gyffredin
• llenwi papurau pleidleisio gan gynnwys darparu datganiad o aelodaeth o blaid
• defnyddio enwau, disgrifiadau ac arwyddluniau pleidiau
• y dulliau ar gyfer talu'r ernes
• unrhyw drefniadau ar gyfer proses wirio anffurfiol sydd gennych ar waith 

Dylech roi gwybodaeth ynghylch sut fydd y broses ar gyfer cyflwyno papurau enwebu yn electronig yn gweithio mewn gwirionedd er mwyn cefnogi'r gwaith o gyflawni enwebiadau electronig a rheoli disgwyliadau. Gallech ddarparu'r wybodaeth o'r datganiad cyflwyno electronig a phwysleisio pwysigrwydd bod pobl dim ond yn cyflwyno gan ddefnyddio'r cyfeiriad e-bost neu'r system ar-lein a ddarparwyd, a beth yw'r risgiau o beidio â gwneud hynny. Gallech hefyd amlinellu'r trefniadau ar gyfer cynnal gwiriadau anffurfiol ar gyfer enwebiadau a gyflwynwyd yn electronig a'r broses ar gyfer cyflwyno cyfeiriadau etholiad i'r Bwrdd Rheoli Etholiadol eu cyhoeddi. 

Mae cwestiynau ynghylch cymhwysedd neu waharddiad ar gyfer yr ymgeisydd yn unig ac ni ddylech roi cyngor ar faterion o’r fath. Dylid cyfeirio'r ymgeisydd at ein canllawiau ar gyfer ymgeiswyr ac asiantiaid yn y lle cyntaf. Petai ganddynt ragor o bryderon, dylech eu cynghori i geisio eu cyngor cyfreithiol eu hunain.

Pecynnau enwebu

Dylech baratoi pecynnau enwebu ar gyfer pleidiau gwleidyddol ac ymgeiswyr unigol. 

Pecynnau enwebu ar gyfer pleidiau gwleidyddol

Dylai bod y pecyn enwebu ar gyfer pleidiau gwleidyddol yn cynnwys:

• ffurflen enwebu yn cynnwys tystysgrif awdurdodi er mwyn caniatáu i ymgeiswyr rhestr plaid i sefyll ar ran plaid a gwneud cais i ddefnyddio arwyddlun
• ffurflen cyfeiriad cartref
• ffurflen cydsynion ag enwebiad
• ffurflen ar gyfer y Swyddog Enwebu (neu rywun sy'n gweithredu ar ei ran) i roi hysbysiad o benodi asiant etholiadol
• ffurflenni ar gyfer yr asiant etholiadol i roi hysbysiad o benodi is-asiantiaid
• ffurflenni ar gyfer penodi asiantiaid pleidleisio, asiantiaid pleidleisiau post ac asiantiaid cyfrif
• manylion sut ddylid talu'r ernes, gan gynnwys gwybodaeth ynghylch dulliau talu derbyniol
• canllawiau ysgrifenedig ar gyfer ymgeiswyr ac asiantiaid sy’n ymwneud ag agweddau allweddol ar y broses etholiadol, gan gynnwys y cymwysiadau a’r anghymwysiadau ar gyfer ethol, y broses enwebu, beth i’w wneud a beth i’w osgoi wrth ymgyrchu, cael mynediad at weithdrefnau etholiadol a beth sy’n digwydd ar ôl datgan y canlyniad
• manylion unrhyw drefniadau lleol, megis y trefniadau ar gyfer agor pleidleisiau post, y pleidleisio a'r cyfrif
• copi o'r Cod Ymddygiad ar gyfer ymgyrchwyr yn etholiadau Senedd Cymru, etholiadau Senedd yr Alban, mewn etholiadau lleol yng Nghymru ac mewn etholiadau cynghorau yn yr Alban  
• manylion sut i gael copi o'r gofrestr etholiadol a'r rhestrau o bleidleiswyr absennol, a ffurflenni i wneud ceisiadau o'r fath gyda gwybodaeth ynghylch lle i anfon y ffurflenni ymgeisio hyn. Dylech dynnu sylw at y ffaith mai dim ond yn unol â Rheoliadau Cynrychiolaeth y Bobl 2001 ac yn unol â deddfwriaeth diogelu data y gellir defnyddio’r wybodaeth sydd yn y gofrestr etholiadol a rhestrau pleidleisio absennol
• unrhyw wybodaeth berthnasol arall

Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllawiau ar gyfer ymgeiswyr ac asiantiaid yn etholiad y Senedd.

Rydym hefyd wedi creu cyfres o bapurau enwebu y gallwch eu cynnwys yn eich pecynnau enwebu.

Gallwch ddod o hyd i becynnau enwebu yn adran gynllunio ein tudalen adnoddau.

Pecynnau enwebu ar gyfer ymgeiswyr unigol

Dylai bod y pecyn enwebu ar gyfer ymgeiswyr unigol yn cynnwys:

• ffurflen enwebu
• ffurflen cyfeiriad cartref
• ffurflen cydsynion ag enwebiad
• ffurflen ar gyfer yr ymgeisydd (neu rywun sy'n gweithredu ar ei ran) i roi hysbysiad o benodi asiant etholiad
• ffurflenni ar gyfer yr asiant etholiadol i roi hysbysiad o benodi is-asiantiaid
• ffurflenni ar gyfer penodi asiantiaid pleidleisio, asiantiaid pleidleisiau post ac asiantiaid cyfrif
• manylion sut ddylid talu'r ernes, gan gynnwys gwybodaeth ynghylch dulliau talu derbyniol
• canllawiau ysgrifenedig ar gyfer ymgeiswyr ac asiantiaid sy’n ymwneud ag agweddau allweddol ar y broses etholiadol, gan gynnwys y cymwysiadau a’r anghymwysiadau ar gyfer ethol, y broses enwebu, beth i’w wneud a beth i’w osgoi wrth ymgyrchu, cael mynediad at weithdrefnau etholiadol a beth sy’n digwydd ar ôl datgan y canlyniad
• copi o'r Cod Ymddygiad ar gyfer ymgyrchwyr yn etholiadau Senedd Cymru, yn etholiadau Senedd yr Alban, mewn etholiadau lleol yng Nghymru ac mewn etholiadau cynghorau yn yr Alban  
• manylion unrhyw drefniadau lleol, megis y trefniadau ar gyfer agor pleidleisiau post, y pleidleisio a'r cyfrif
• manylion sut i gael copi o'r gofrestr etholiadol a'r rhestrau o bleidleiswyr absennol, a ffurflenni i wneud ceisiadau o'r fath gyda gwybodaeth ynghylch lle i anfon y ffurflenni ymgeisio hyn. Dylech dynnu sylw at y ffaith mai dim ond yn unol â Rheoliadau Cynrychiolaeth y Bobl 2001 ac yn unol â deddfwriaeth diogelu data y gellir defnyddio’r wybodaeth sydd yn y gofrestr etholiadol a rhestrau pleidleisio absennol
• unrhyw wybodaeth berthnasol arall

Gallwch ddod o hyd i'r pecynnau enwebu yn adran gynllunio ein tudalen adnoddau.