Cynnal cofrestru etholiadol - Cymru

Newid dirprwy penodedig

Gall pleidleiswyr drwy ddirprwy sydd â phleidlais drwy ddirprwy am gyfnod penodol neu amhenodol wneud cais i newid eu dirprwy penodedig unrhyw bryd hyd at 5pm, 11 diwrnod gwaith cyn etholiad er mwyn iddo fod mewn grym ar gyfer yr etholiad hwnnw.1

Newid dirprwy penodedig ar gyfer etholiadau’r Senedd neu etholiadau llywodraeth leol 

Lle bo gan etholwr drefniant pleidleisio drwy ddirprwy ar gyfer etholiadau llywodraeth leol neu’r Senedd yn unig, mae’n rhaid i gais i newid dirprwy penodedig nodi enw llawn a chyfeiriad yr unigolyn y mae’r etholwr yn dymuno ei benodi fel ei ddirprwy, gan gynnwys unrhyw aelodau teulu. Mae’n rhaid iddo hefyd gynnwys datganiad bod yr unigolyn sydd i’w benodi yn ddirprwy yn gallu ac yn barod i bleidleisio fel dirprwy’r ymgeisydd.2

Newid dirprwy penodedig ar gyfer etholiadau Senedd y DU ac etholiadau’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu 

Lle bo gan etholwr drefniant pleidleisio drwy ddirprwy ar gyfer etholiadau Senedd y DU ac/neu etholiadau’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu yn unig, mae’n rhaid i gais i newid y dirprwy penodedig nodi enw llawn a chyfeiriad yr unigolyn y mae’r etholwr yn dymuno ei benodi fel ei ddirprwy newydd. Mae’n rhaid iddo hefyd gynnwys datganiad bod yr unigolyn sydd i’w benodi yn ddirprwy yn gallu ac yn barod i bleidleisio fel dirprwy’r ymgeisydd.

Lle bo’r newid dirprwy ar gyfer trefniant pleidleisio drwy ddirprwy pendant neu amhendant, bydd yr unigolyn a benodwyd yn ddirprwy newydd yn parhau tan fod y trefniant dirprwy yn dod i ben neu tan fod yr etholwr yn penderfynu gwneud newid arall.3

Dylech roi gwybod i’r etholwr mewn llythyr cadarnhau y bydd yr unigolyn a benodwyd yn ddirprwy iddo yn fwyaf diweddar yn parhau ar waith, fel y disgrifir uchod.
Fel arall, gall gyflwyno cais newydd i bleidleisio drwy ddirprwy am gyfnod penodol neu amhenodol, erbyn 5pm, 6 diwrnod gwaith cyn yr etholiad, a fyddai’n disodli’r trefniant blaenorol.

Nid oes unrhyw ddarpariaethau ar gyfer yr etholwyr hynny gyda phleidlais drwy ddirprwy i newid yr unigolyn a benodwyd yn ddirprwy iddynt. Fodd bynnag, gall gyflwyno cais newydd i bleidleisio drwy ddirprwy, erbyn 5pm, 6 diwrnod gwaith cyn yr etholiad, a fyddai’n disodli’r trefniant blaenorol.]

Newid dirprwy penodedig ar gyfer yr holl etholiadau

Lle bo etholwr yn gwneud cais am ddirprwy ar gyfer yr holl etholiadau, bydd y trefniant hwn yn disodli unrhyw drefniadau blaenorol. O ganlyniad, dylai unrhyw ddirprwy a benodir fodloni’r cymwysterau dirprwy ar gyfer yr holl etholiadau. Am ragor o wybodaeth, edrychwch ar ein canllawiau ar y cymwysterau ar gyfer gweithredu fel dirprwy.

Newid dirprwy ar frys oherwydd rhesymau sy’n ymwneud ag adnabod pleidleisiwr yn etholiadau Senedd y DU neu etholiadau’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu4

Ar ôl i 5pm, 6 diwrnod gwaith cyn yr etholiad fynd heibio, gall pleidleisiwr drwy ddirprwy wneud cais i newid y dirprwy penodedig am resymau sy’n ymwneud ag adnabod pleidleisiwr ar gyfer etholiadau perthnasol. Mae’n rhaid i’r cais gynnwys datganiad sy’n nodi, hyd eithaf gwybodaeth a chred y pleidleisiwr drwy ddirprwy, bod ei ddirprwy penodedig yn bodloni un o’r amodau a ddarparwyd ar eu cyfer. Mae’n rhaid i gais a wneir dan y darpariaethau hyn gyrraedd y Swyddfa Cofrestru Etholiadol erbyn 5pm ar ddiwrnod yr etholiad.

Newid o bleidlais drwy ddirprwy i bleidlais bost

Gall pleidleiswyr drwy ddirprwy sydd â phleidlais drwy ddirprwy am gyfnod penodol neu amhenodol newid eu hopsiwn pleidleisio o bleidlais drwy ddirprwy i un drwy’r post unrhyw bryd hyd at 5pm, 11 diwrnod gwaith cyn etholiad er mwyn iddo fod mewn grym ar gyfer yr etholiad hwnnw.5  Mae’n rhaid i geisiadau i newid y dull pleidleisio o un drwy ddirprwy i un drwy’r post gael eu gwneud drwy gyflwyno cais i bleidleisio drwy’r post. Os caiff penderfyniad ei wneud ar gais am bleidlais bost a chaiff ei gymeradwyo, mae’n rhaid i chi ddiwygio’r cofnod yn unol â hynny.

Canslo pleidlais drwy ddirprwy

Gall pleidleiswyr drwy ddirprwy sydd â phleidlais drwy ddirprwy am gyfnod penodol neu amhenodol ganslo eu pleidlais drwy ddirprwy unrhyw bryd hyd at 5pm, 11 diwrnod gwaith cyn etholiad er mwyn iddo fod mewn grym ar gyfer yr etholiad hwnnw.6

Nid oes unrhyw ddarpariaethau i etholwyr gyda phleidlais drwy ddirprwy mewn etholiad penodol i ganslo eu pleidlais drwy ddirprwy. Fodd bynnag, gallant newid eu dull pleidleisio drwy gyflwyno cais am bleidlais bost erbyn 5pm, 11 diwrnod gwaith cyn yr etholiad, a fyddai’n disodli’r cais cynharach am bleidlais drwy ddirprwy.

Gall etholwr sydd wedi penodi dirprwy bleidleisio’n bersonol o hyd, ar yr amod ei fod yn gwneud hynny cyn ei ddirprwy penodedig ac nad yw’r dirprwy penodedig wedi dewis pleidleisio drwy’r post.

Newid neu ganslo pleidlais drwy ddirprwy lle bo dirprwy drwy bleidlais bost yn bodoli

Os yw dirprwy drwy bleidlais bost yn dychwelyd ei bapur pleidleisio drwy’r post (oni bai ei fod wedi’i ddifetha neu’n honni ei fod wedi mynd ar goll neu heb ei gael) cyn i chi benderfynu ar gais gan yr etholwr i newid neu ganslo ei bleidlais drwy ddirprwy, neu gais gan y dirprwy i newid ei ddull pleidleisio o drwy’r post i un yn bersonol, mae’n rhaid i chi ddiystyru’r cais ar gyfer yr etholiad y mae’r papur pleidleisio drwy’r post wedi’i gyflenwi ar ei gyfer.7  Edrychwch ar ein canllawiau ar ganslo pleidleisiau post, sydd hefyd yn berthnasol ar gyfer dirprwy drwy bleidlais bost.

Y gofyniad i hysbysu’r Swyddog Canlyniadau mewn etholiad o newidiadau i drefniadau pleidleisio drwy ddirprwy

Mae’n rhaid i chi hysbysu’r Swyddog Canlyniadau pryd bynnag rydych wedi caniatáu:8

• canslo trefniadau pleidlais drwy ddirprwy neu bleidlais ddirprwy drwy’r bost
• newid o bleidlais drwy ddirprwy i bleidlais drwy’r post
• penodi dirprwy
• cais i bapur pleidleisio post drwy ddirprwy gael ei anfon i gyfeiriad gwahanol