Cynnal cofrestru etholiadol - Cymru

Mae trefniant penodi dirprwy mewn argyfwng mewn grym ar gyfer etholiad penodol yn unig a daw i ben ar ddiwedd yr etholiad hwnnw. Mae penodi dirprwy mewn argyfwng yn disodli unrhyw drefniant drwy ddirprwy presennol ar gyfer yr holl etholiadau. Dylid rhoi gwybod i’r etholwr am hyn a’i wahodd i ail-ymgeisio am drefniant drwy ddirprwy newydd ar ôl yr etholiad penodol hwnnw.

Gall etholwr benodi dirprwy mewn argyfwng ar gyfer etholiad hyd at 5pm ar ddiwrnod pleidleisio dan yr amgylchiadau hyn:1  

• oherwydd cyflwr meddygol, salwch neu anabledd a ddaw i’r amlwg ar ôl y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau arferol am bleidlais drwy ddirprwy
• os yw’n glaf iechyd meddwl a gedwir dan bwerau sifil
• os yw ei alwedigaeth, ei wasanaeth neu ei gyflogaeth yn golygu na all fynd i’r orsaf bleidleisio’n bersonol a daw i wybod am hyn ar ôl y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau arferol am bleidlais drwy ddirprwy
• os yw’n bodloni unrhyw un o’r amodau sy’n gysylltiedig â dirprwyon mewn argyfwng ar sail adnabod pleidleisiwr ar ôl y dyddiad olaf i wneud cais am Dystysgrif Awdurdod Pleidleisiwr neu Ddogfen Etholwr Dienw yn etholiadau Senedd y DU ac etholiadau’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu.

Dirprwyon mewn argyfwng ar y sail adnabod pleidleisiwr yn etholiadau Senedd y DU neu etholiadau’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu2

Mae’r sail y gall etholwr benodi dirprwy mewn argyfwng am resymau sy’n gysylltiedig ag adnabod pleidleisiwr ar gael yn ein canllawiau ar dirprwy mewn argyfwng ar sail sy’n gysylltiedig ag adnabod pleidleisiwr.

Mae’n rhaid i unrhyw gais dan y ddarpariaeth hon nodi y caiff ei wneud ar sail adnabod pleidleisiwr ac mae’n rhaid iddo gynnwys pa un o’r amodau derbyniol sy’n berthnasol i’r ymgeisydd.

Nid yw cais a wneir ar sail adnabod pleidleisiwr yn gofyn am ardystiad.

Mae sail adnabod pleidleisiwr hefyd yn galluogi newid i’r unigolyn a benodwyd yn ddirprwy.3